2026’nın kripto hukuku alanında en önemli gündem başlığı CLARITY olacak çünkü Senato ve Temsilciler Meclisi GENIUS’un ardından bunu ele aldı. Kripto para piyasasına netlik getirecek yasa olarak bilinen CLARITY Temsilciler Meclisinde ilerledi ancak daha yolu var. Bugün bilmeniz gereken tüm detayları ele alacağız.
CLARITY 2026
“Digital Asset Market Clarity Act of 2025” (Dijital Varlık Piyasasında Şeffaflık Yasası) ismiyle bilinen H.R. 3633 kripto paraların çoğunu emtia olarak sınıflandırıyor yani CFTC’nin denetimine alıyor. Bugüne kadar özellikle Gensler döneminde kripto paraların tümü menkul kıymet yani SEC gözetiminde varlıklar olarak görülmüştü.
Senato’da iki farklı CLARITY versiyonu var. Bankacılık ve Tarım Komiteleri iki farklı taslak üzerinde geçen yıl çalıştı.
- Senatör Cynthia Lummis ve Tim Scott tarafından hazırlanan Responsible Financial Innovation Act (RFIA).
- Senato Tarım Komitesi tarafından hazırlanan ve CLARITY Act’in Senato’daki muadili olarak görülen yani odak noktası CFTC’ye daha fazla yetki vermek olan (kripto paraların çoğu emtiadır diyen) Senate Agriculture Draft (Boozman-Booker Taslağı).
17 Temmuz 2025 tarihinde büyük bir çoğunlukla (294-134) yasa geçti. Hali hazırda odak noktası Senato. Tim Scott ve Tarım Komitesi Başkanı John Boozman bu ay içinde tasarıyı ele almak istiyor. Bir önceki haberde iki partinin bu konu üzerinde görüşeceğinden bahsetmiştik.
Markup Oturumları
Bu ay itibariyle Senato’da başlaması beklenen Markup yani düzenleme oturumları. Senato’da kripto yasası için iki ana komite (Bankacılık ve Tarım Komiteleri) yetki sahibidir. Beyaz Saray Kripto Danışmanı David Sacks ve Senatörler Tim Scott ile John Boozman’ın açıklamalarına göre Ocak ayında sürecin devamı bekleniyor.
Versiyon Bileştirme
Senato Bankacılık Komitesi (SEC odaklı) ve Tarım Komitesi (CFTC odaklı) kendi versiyonlarını ele alıp Senato içinden tek bir taslak çıkarılması için çalışacak.
Senato Kurul Oylaması
Üçüncü aşama birleştirilen metnin Senato Çoğunluk Lideri tarafından oylama takvimine alınmasıdır. 100 Senatör katılım sağlayacağı ve normal şartlarda 51 Senatörün yani basit çoğunluğun onayıyla yasa geçecek. Fakat Demokratlar süreci sabote etmek isterse (hükümet kapanma ve açılamama sürecinde uzun uzun bahsettiğimiz filibuster) süreç uzayabilir 60 Senatörün destek vermesi gerekir.
Meclis ve Senato Uzlaşması
Senato’daki üç aşamalı süreç tamamlandığında bir sonraki aşama Senato’dan çıkan metinde değişiklikler yapılırsa (ki yapılması bekleniyor), her iki kanadın metinleri arasındaki farklar ele alınır. Ortak bir komite kurulur ve her iki kanadın da kabul edeceği nihai bir “Enrolled Bill” (Onaylanmış Metin) oluşturulur.
Trump’ın Onayı
2026’da göreceğimiz beşinci ve son aşama meclis onaylarının ardından tasarının Trump’ın imzasına sunulmasıdır. En kolay aşama bu ve Trump hızla yasanın önüne gelmesini istiyor. Ocak ayı komite görüşmeleri ve oylamaları ile geçerse Mart ayına kadar Senato Genel Kurul oylaması tamamlanabilir. Eğer Meclis ve Senato Uzlaşması 3-4 ay içinde tamamlanırsa Ağustos ayında ara seçim dönemi başlamadan yasa Trump tarafından onaylanabilir.
CLARITY Nedir?
Girişte de bahsettiğimiz üzere tasarı SEC’in yetkilerini sınırlandıran ve CFTC’nin yetkilerini artıran bir tasarıdan bahsediyoruz. Tasarı tanıtım metninde şu detay yer alıyor;
“Tasarı, Emtia Vadeli İşlemleri Ticaret Komisyonu’na (CFTC) dijital emtiaların ve ilgili aracıların düzenlenmesinde merkezi bir rol verirken, birincil piyasa kripto işlemleri üzerindeki Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu’nun (SEC) yetkilerinin belirli yönlerini koruyacak ve fon toplama için SEC kayıt gerekliliklerinden yeni bir sınırlı muafiyet getirecektir. Tasarı, dijital emtiayı, değeri blok zinciri kullanımına “içsel olarak bağlı” olan bir dijital varlık olarak tanımlayacaktır. Dijital emtia terimi, menkul kıymetleri, türevleri ve sabit paraları kapsamayacaktır.”
Yasanın Detayları
Bu tanımlar, bir varlığın menkul kıymet mi yoksa emtia mı olduğunu belirlemenin ötesinde, blockchain teknolojisinin gelişim aşamasına göre dinamik bir çerçeve oluşturuyor. Dijital Emtia tanımı blockchain kullanımıyla ayrılmaz şekilde bağlantılı varlıklar olarak ifade ediliyor. Stablecoinler, menkul kıymetler ve türev araçların dışında kripto paralar dijital emtia olarak tanınacak.
Kripto paralar SEC denetiminden CFTC denetimine yani menkul kıymetten emtiaya geçiş için “olgunlaşmış blockchain” kavramına uygunluk sağlamak zorunda olacak. Nedir bu? 3 şartı var;
- Blockchain sistemi ve ilgili dijital emtia, herhangi bir kişi veya ortak kontrol altındaki bir grup tarafından kontrol edilmemelidir.
- Değerin, büyük ölçüde blockchain’in “kullanımı ve işleyişinden” türetilmesi gerekir.
- Sistemin kullanıcılara ayrıcalık tanımaması ve belirli holderların elindeki birimlerin toplam arzın %20’sinden az olması şarttır.
Bunları sağlayamayan kripto paralar CFTC denetiminde olmayacak. Üç önemli şart da ilgili kripto paraların güvenirliğiyle ilgili de bir çerçeve oluşturuyor. Arzın %80’i ekibin elinde veya gizli ortakların elinde olan tokenlerin yatırımcılara neler yaşattığını gördük.
Kaynaklardaki en dikkat çekici hukuki nüanslardan biri, “yatırım sözleşmesi” (bir menkul kıymet türü) ile “yatırım sözleşmesi varlığı” arasında yapılan ayrım. Yasa, bir yatırım sözleşmesi aracılığıyla satılan dijital varlıkların kendisinin otomatik olarak bir yatırım sözleşmesi (ve dolayısıyla bir menkul kıymet) sayılmayacağını söylüyor. Yani Gensler’ın “her kripto para menkul kıymettir, Howey testine kısmen uysa da böyledir” tarzındaki saçmalıkları geride kaldı.
Dijital Emtia Borsaları (DCE), Brokerlar ve Satıcılar CFTC’ye kaydolmak zorunda olacak.
Banka Holding Şirketi Yasası’nda yapılacak değişiklikle, finansal holdinglerin ve nitelikli bankaların dijital emtia faaliyetleri yürütmesine izin verilecek. En önemli detaylardan biri bu ve kurumsal kripto hizmetlerin önü daha da açılacak.
Blockchain’in “olgunluk” durumunu değerlendirme, birincil piyasa kayıt muafiyetlerini yönetme (12 ayda 75 milyon dolara kadar satış sınırı ile) ve olgunlaşmamış sistemler için raporlama kurallarını belirleme yetkisi SEC’e verilecek. Yani SEC hangi altcoinin menkul kıymet veya emtia olduğuna karar verecek.
Olgunlaşmış blockchainlere dayalı dijital emtia işlemleri (spot ve nakit piyasalar dahil) üzerinde münhasır düzenleyici yetkiye sahip kurum CFTC olacak.
