Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin iş dünyası temsilcileriyle yaptığı son toplantıda ABD’nin Zaporijya Nükleer Santrali’nde kripto para madenciliği kurulmasına ilgi gösterdiğini söyledi. Kommersant’ın haberine göre Washington, santralde gündeme gelen olası ortaklık payını madencilik faaliyetiyle ilişkilendirerek ABD-Rusya müzakerelerinde ekonomik bir başlık oluşturmak istiyor. Zaporijya tesisi 2022’den beri Rus kontrolünde yer aldığı için planın hayata geçmesi barış görüşmelerinde yönetim formülüne bağlanmış durumda. Sahadaki belirsizlik sürdükçe madencilik senaryosu da diplomasi masasındaki seçenekler arasında kalıyor.
ABD’nin Zaporijya NGS’de Kripto Para Madenciliği İlgisi
Kommersant’a göre Putin, Washington’un Zaporijya Nükleer Santrali’nde kripto para madenciliği yapma fikrini devam eden ABD-Rusya temaslarında ele aldığını dile getirdi. İddiaya göre ABD santral üzerindeki önerilen payını enerji yoğun madencilik operasyonları için bir dayanak noktası olarak konumlandırmayı değerlendiriyor.
Bilindiği gibi Zaporijya NGS, Ukrayna’nın güneydoğusunda yer alıyor ve Avrupa’nın en büyük nükleer enerji santrali konumunda. Tesis savaş öncesi dönemde Ukrayna’nın elektrik arzı ve şebeke dengesi açısından kritik rol oynuyordu. Kontrolün kimde olduğu elektrik akışının yönünü, bölgesel şebeke istikrarını ve güvenlik risklerini doğrudan etkiliyor.
Öte yandan Kommersant’ın çerçevesinde madencilik planı teknik bir yatırım projesinden çok müzakere başlığı niteliği taşıyor. Sahadaki yönetim yapısı netleşmeden madencilik için enerji tahsisi, işletme sorumluluğu ve güvenlik rejimi gibi konuların uygulamaya dökülmesi mümkün görünmüyor.
Barış Görüşmelerinde Yönetim Pazarlığı ve Seçenekler
Santralin geleceğine ilişkin farklı modeller aynı anda gündemde. Kommersant, Rusya’nın ABD ile Ukrayna’yı dışarıda bırakan ortak yönetim düzeni üzerine görüştüğünü yazdı. Buna karşılık BBC, ABD’nin üç ülkenin eşit payla ortak işletmesine dayanan bir plan önerdiğini aktardı.
Reuters’a göre Ukrayna ise ABD-Ukrayna arasında yüzde 50-50 ortak girişim kurulmasını öneriyor. Modele göre Ukrayna, elektriğin yarısını alacak, ABD kalan kısmı bağımsız biçimde tahsis edecek. Euronews, Kiev’in ABD’nin payından bir bölümün Rusya’ya yönlendirilebileceği varsayımını benimsediğini yazdı. Tüm senaryolarda ortak nokta santral işletmesinin barış anlaşmasının ekonomik ve güvenlik mimarisiyle iç içe geçmesi.
Ateşkes ve barış arayışı dördüncü yılına giren savaşta hız kazanmış görünüyor. Reuters’ın aktardığına göre ABD Başkanı Donald Trump diplomatik çabaları artırırken, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy Çarşamba günü Ukrayna ve ABD’nin 20 maddelik bir barış anlaşmasına daha fazla yaklaştığını söyledi. Putin’in de tavizlere açık mesajı verdiği ancak Donbas konusunda sert çizgisini koruduğu da gelen bilgiler arasında.
