ABD’de mart ayında 178 bin yeni istihdam oluşturulurken, iş gücü piyasasında belirgin bir ivme artışı görülmedi. Ekonomideki bu sınırlı büyüme, politika belirsizlikleri, yükselen enerji maliyetleri ve yapay zekanın iş süreçlerine entegrasyonu gibi faktörlerle birlikte değerlendiriliyor.
Yapay zekanın istihdam üzerindeki etkisi tartışılıyor
Yapay zekanın uzun vadede ekonomik verimlilik sağlayacağı görüşü güçlü şekilde savunulsa da mevcut veriler bu beklentiyle tam olarak örtüşmüyor. Özellikle teknoloji sektöründe iş ilanlarının artmasına rağmen bu ilanların işe alıma aynı ölçüde yansımadığı görülüyor.
Mart ayında eklenen 178 bin işin büyük kısmı sağlık, inşaat ve taşımacılık gibi sektörlerde yoğunlaştı. Sağlık sektöründe 76 bin kişilik artış kaydedilirken, inşaatta 26 bin, taşımacılık ve depolamada 21 bin kişilik büyüme gerçekleşti. Buna karşılık teknoloji ile ilişkili bazı alanlarda istihdam daraldı.
Bilgisayar sistemleri tasarımı ve ilgili hizmetlerde 13 bin kişilik azalma dikkat çekti. Benzer şekilde altyapı ve arama hizmetleri gibi alanlarda da ya sınırlı değişim görüldü ya da istihdam düşüşü yaşandı.
Goldman Sachs verilerine göre yapay zeka, son bir yılda aylık ortalama 16 bin işin ortadan kalkmasına neden oldu. Bu durum özellikle yeni mezunların iş bulma sürecini zorlaştırdı. SignalFire araştırması, yeni mezun işe alımlarının pandemi öncesine kıyasla yüzde 50 azaldığını ortaya koyuyor.
Bu değişimin uzun vadeli etkiler yaratabileceği ifade ediliyor. Teknoloji nedeniyle işini kaybeden çalışanların daha düşük beceri gerektiren işlere yönelme eğilimi gösterdiği ve bunun gelir ile kariyer gelişimini olumsuz etkileyebileceği değerlendiriliyor.
Şirket yönetimleri ve çalışanlar arasında algı farkı büyüyor
Şirket yöneticileri yapay zekaya güçlü destek vermeye devam ediyor. Yapılan araştırmalara göre yöneticilerin yüzde 80’i haftalık olarak yapay zeka kullanıyor ve büyük bölümü bu kullanımın olumlu sonuçlar doğurduğunu düşünüyor.
Ancak çalışanların deneyimi daha farklı bir tablo çiziyor. Mercer tarafından yapılan bir araştırmada çalışanların yüzde 43’ü işlerinin daha zor hale geldiğini belirtiyor. Bu durum, üretkenlik artışı beklentisi ile sahadaki gerçeklik arasındaki farkı ortaya koyuyor.
Yapay zekanın ürettiği hatalı çıktılar önemli bir sorun olarak öne çıkıyor. Workday raporuna göre, elde edilen her 10 saatlik verimlilik kazanımının yaklaşık 4 saati bu hataların düzeltilmesine harcanıyor.
Ayrıca yapay zekanın ürettiği ancak yüzeysel kalan içerikler ekip içi iş yükünü artırabiliyor. Bu durum, çalışanlar arasında güven ve iş birliği sorunlarına yol açarken, yeniden çalışma sürelerini de uzatıyor.
Yapılan anketlerde katılımcıların yalnızca yüzde 14’ü yapay zekadan sürekli net pozitif sonuç elde ettiğini ifade ediyor. Bu oran, teknolojinin henüz beklentileri tam karşılamadığını gösteriyor.
Yöneticilerin yapay zekayı daha çok stratejik ve üst düzey görevlerde kullanması, olumlu algının sebeplerinden biri olarak görülüyor. Günlük operasyonlarda ise sistemlerin hata toleransının düşük olması nedeniyle aynı verim sağlanamıyor.
OpenAI ise yapay zekanın istihdam üzerindeki etkisini kabul eden şirketler arasında yer alıyor. Şirket, bu dönüşüme uyum sağlanabilmesi için sağlık güvencesi, emeklilik sistemleri ve sanayi politikalarında güncellemeler yapılmasını içeren öneriler paylaştı.
Bu önerilerde, teknolojik değişimin hızına politika tarafının uyum sağlayamaması halinde iş gücü piyasasında daha derin sorunlar yaşanabileceği uyarısına yer veriliyor.
