Son dönemde artan jeopolitik gerilimler, dünya ticaretinin finansman altyapısını yeniden şekillendiriyor. Özellikle ABD ile İran arasındaki savaş ortamının etkileriyle, Batılı bankalar emtia sektörüyle olan ilişkilerinde belirgin bir şekilde geri adım atıyor. Mevcut gelişmeler, çok sayıda emtia ticareti yapan şirketin bankacılık sisteminin dışına itilmesiyle stablecoin kullanımının hızla yaygınlaşmasına yol açtı.
Küresel ticaret finansmanında yeni aktörler yükseliyor
Uluslararası ticaretin finansmanı yaklaşık 2 trilyon dolarlık bir pazarı oluşturuyor. Ancak son yıllarda bankaların hem düzenleyici baskılar hem de jeopolitik riskler nedeniyle çekilmesiyle, bu alan giderek bankacılık dışı aktörler tarafından dolduruluyor. Özellikle özel kredi fonları, dünya çapında mal ve hizmet hareketine finansman sağlama işini üstlenmiş durumda.
Bankaların çekilmesinin temel sebeplerinden biri, görünürde yasal olan işlemlerin bile yaptırımlı ülkelerle dolaylı bağlantısının olmasından duyulan endişe. Örneğin Umman gibi bölgesel ticaret merkezlerinde faaliyet gösteren firmalar, yaptırım uygulanan İran kuruluşlarıyla dolaylı ilişkilendirilme riski nedeniyle finansmana erişmekte zorlanıyor. Bu riskleri üstlenmek istemeyen bazı bankalar ise pazardan tamamen çıkma yolunu tercih ediyor.
Bu gelişmeler ışığında, geleneksel ödeme altyapısına erişimde yaşanan zorluklar, emtia ticaretinde yeni finansal çözümler aranmasına sebep oluyor.
Stablecoin’ler ve Tether’in yükselişi
Son dönemde itibari paraya endeksli dijital token’lar, özellikle de Tether’in USDT stablecoini, ticaret finansmanı ve sınır ötesi ödemelerde başat rol üstlenmeye başladı. USDT, başta gelişmekte olan ülkeler olmak üzere birçok piyasada emtia ticareti yapan şirketler ve karşı taraflar tarafından ödemelerde yoğun biçimde kullanılmaya başlandı.
Stablecoin’ler, küresel likidite imkanı, yaygın kabul görmesi ve hızlı işlem kapasitesi sayesinde geleneksel bankacılığın sorunlarına alternatif sunuyor. 2025’te, tüm stablecoin’lerin toplam piyasa değeri 300 milyar doları aştı. Aynı yıl, stablecoin işlemlerinin hacmi 4 trilyon doları geçerek zincir üzerindeki tüm faaliyetin yaklaşık yüzde 30’una ulaşmış durumda.
Sektörde eskiden sadece kripto piyasalarında kullanılan bu para birimleri, artık gerçek dünyada para transferleri ve ticaret ödemeleri gibi alanlarda da tercih ediliyor. Özellikle Tether’in sağladığı derin likidite, bir defalık ödemelerin bile gelişmekte olan ülkelere USDT ile sorunsuz şekilde gönderilebilmesine imkan tanıyor.
Luke Sully’nin yönettiği Haycen şirketi, bu değişimin öncülerinden biri olarak öne çıkıyor. Şirket, doğrudan ticaret finansmanı için geliştirilmiş USDhn adlı ABD doları teminatına sahip stablecoin’iyle sektör katılımcılarına ödeme ve yerleşim hizmetleri sunmaya başladı.
Haycen CEO’su Luke Sully, “Haycen, banka dışı ticaretin likidite ve yerleşim katmanı olmayı hedefliyor ve şu anda dünyanın farklı bölgelerinde sektör oyuncularıyla birlikte çalışıyor.” ifadesine yer veriyor.
Şirketin modeli, kullanıcılara fon yatırma, stablecoin ile işlem yapma ve düzenleyici koşullara bağlı olarak faiz kazanma fırsatı sağlarken, geleneksel muhabir bankacılığın gecikmelerini ortadan kaldırıyor. Kullanıcılar, bir hafta boyunca kaybolan fonlar sorunuyla karşılaşmak yerine, yatırımlarını ve işlem karşı taraflarını anında görebiliyor, ödemeleri hemen tamamlayabiliyor.
Haycen’in hedefi, ağırlıklı olarak kripto ticareti ve bireysel ödemeye odaklanan diğer stablecoin ihraççılarının aksine, kurumsal ihtiyaçlara cevap verebilmek. Şirket, dağınık ve riskten kaçınan bir küresel ticaret ekosisteminde işlemlerin daha etkin yürütülmesini sağlamak istiyor.
Ayrıca, özellikle Hürmüz Boğazı üzerinden petrol sevkiyatında bitcoin’in de ödeme yöntemi olarak kullanıldığı yönünde haberler öne çıkıyor. Bu da kripto varlıkların, sıradışı coğrafi ve siyasi koşullarda bile ticarete aracılık etmeye başladığını gösteriyor.
Sektörde bankaların geri çekilmesinin, kripto paraların kullanımını beklenenden daha hızlı artırabileceği yorumu da öne çıkıyor.
USDT
AAPL