ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu SEC, 11 Haziran’da Reg NMS kapsamındaki 611 ve 610(e) numaralı kuralların yürürlükten kaldırılmasını önerdi. Söz konusu iki düzenleme, ABD hisse senedi piyasasının işleyişinde uzun süredir temel çerçeveyi oluşturan kurallar arasında yer alıyor.
60 günlük görüş süreci başladı
TD Cowen yöneticisi Jaret Seiberg’in aktardığına göre teklif için 60 günlük kamuoyu görüş süreci açıldı. Gözden geçirilmiş düzenlemenin 2027’nin ilk çeyreğinde tamamlanması bekleniyor.
611 numaralı kural, piyasada daha iyi bir fiyat başka bir işlem platformunda mevcutsa ilgili hisse için daha düşük kalitede bir emir girilmesini engelliyor. 610(e) kuralı ise bir borsanın, rakip piyasalardaki kotasyonlarla kilitli veya çapraz fiyat oluşumuna yol açacak şekilde fiyat göstermesine izin vermiyor.
SEC neden bu kuralları kaldırmak istiyor?
Bu iki kuralın ilk amacı, parçalı borsa yapısında yatırımcıların kötü fiyatla işlem görmesini önlemekti. Ancak SEC Başkanı Paul Atkins dahil birçok piyasa katılımcısı, kuralların beklenen faydayı sağlamadığı ve bunun yerine işlem platformlarını daha da parçalayıp aracı kurumlar lehine bağlantı maliyetleri yarattığı görüşünü dile getiriyor.
Paul Atkins, çarşamba günkü oylamayla birlikte yayımlanan açıklamasında önerilen değişikliklerin artık gecikmiş bir adım olduğunu belirtti ve bu kuralların piyasaların uzun vadeli büyümesini desteklemek yerine zorlaştırdığını savundu.
Atkins, 611 numaralı kurala ilk kabul edildiği dönemden bu yana karşı çıkıyordu. O dönemde eski Komisyon Üyesi Cynthia Glassman ile birlikte sunduğu muhalefet şerhinde, düzenleyicinin rekabetin ve piyasa dinamiklerinin daha verimli biçimde üretebileceği sonuçların yerine kendi varsayımlarını koyduğunu ileri sürmüştü.
Teklifin ani biçimde gündeme gelmediği de vurgulanıyor. SEC geçen yıl hisse senedi piyasası yapısına ilişkin iki ayrı kamu istişaresi düzenledi; borsalar, aracı kurumlar ve piyasa yapıcılarından görüş topladı. Atkins, kurumun bu tartışmayı teklif öncesinde şeffaf biçimde başlattığını söyledi.
Tokenize hisseler için olası etkiler
Atkins, 28 Mayıs’ta Stanford Üniversitesi’ndeki Rock Center for Corporate Governance etkinliğinde kamu piyasalarını canlandırmaya dönük daha geniş bir sadeleştirme planı açıklamıştı. Buna göre ABD borsalarında işlem gören şirket sayısı 1990’ların ortasından bu yana yaklaşık %40 geriledi ve şirketleri halka açık piyasalardan uzaklaştıran düzenleyici sürtünmelerin azaltılması gerektiği savunuldu. Reg NMS teklifi de bu yaklaşımın bir parçası olarak görülüyor.
Bu değişikliğin etkisi yalnızca ABD ile sınırlı kalmayabilir. ABD hisse piyasaları, küresel ölçekte birçok düzenleyici yapı için referans kabul ediliyor. Dünyanın en büyük sermaye piyasasında zincir üstü hisse işlemlerine daha açık bir zemin oluşması, diğer ülkelerdeki düzenleyicilerin de tokenize menkul kıymetlere yönelik tutumlarını netleştirmesini hızlandırabilir.
Mini sözlük: Otomatik piyasa yapıcılar, yani AMM’ler, alım satım fiyatlarını klasik emir defteri yerine likidite havuzları ve matematiksel fiyat eğrileri üzerinden belirleyen merkeziyetsiz sistemlerdir. Tokenize hisse ise bir hisse senedinin blokzincir üzerinde dijital temsilinin oluşturulması anlamına gelir.
Galaxy Digital Research yöneticisi Alex Thorn, bu adımın merkeziyetsiz borsalarda tokenize hisse işlemleri açısından şimdiye kadarki en önemli açılımlardan biri olabileceğini söyledi. Buna gerekçe olarak da AMM tabanlı sistemlerin, işlemi durdurup Nasdaq veya New York Borsası’ndaki daha iyi fiyatı kontrol etmeden mevcut havuz fiyatı üzerinden çalışması nedeniyle 611 numaralı kuralla teknik olarak uyum sağlamakta zorlanmasını gösterdi.
Bununla birlikte iki kuralın kaldırılması, tokenize hisse piyasasının tümüyle işler hale geleceği anlamına gelmiyor. Borsa veya alternatif işlem sistemi kaydı, takas, mutabakat altyapısı ve diğer menkul kıymet düzenlemeleri varlığını sürdürüyor. Bu alanların büyük bölümü halen merkezi ve aracı kurum temelli piyasa yapısına göre tasarlanmış durumda.
