Kripto para sektöründe son haftalarda peş peşe gelen işten çıkarmalar, şirketlerin küçülme kararlarını yeniden gündeme taşıdı. Algorand Foundation, Gemini, Block, Crypto.com, OP Labs, PIP Labs ve Messari’de personel sayısı azaltılırken, gerekçe olarak zayıf token fiyatları, makroekonomik belirsizlik ve yapay zekanın iş akışlarına daha fazla dahil edilmesi öne çıktı. Açıklanan veriler, yalnızca sayı paylaşan şirketlerde bile birkaç hafta içinde yüzlerce pozisyonun kapatıldığını gösterdi.
Kesintiler Farklı Şirketlere Aynı Dönemde Yayıldı
Algorand Foundation çarşamba günü çalışanlarının yüzde 25’iyle yollarını ayırdı. Vakfın toplam çalışan sayısının 200’ün altında olduğu belirtilirken, kesintinin “belirsiz küresel makro ortam” ve kripto piyasasındaki genel zayıflık nedeniyle yapıldığı aktarıldı. Şubat ayında Gemini Space Station yaklaşık 200 pozisyonu kapatacağını duyurmuştu; bu oran mart ortasında toplam kadronun yüzde 30’una kadar çıktı. Crypto.com ise perşembe günü iş gücünün yüzde 12’sini, yani yaklaşık 180 rolü azaltacağını açıkladı.
Bunlara ek olarak, Optimism katman-2 ağını geliştiren OP Labs bu ayın başında 20 çalışanla vedalaştı. Story Protocol arkasındaki PIP Labs’ta ise beş tam zamanlı çalışan ve üç sözleşmeli personel işten çıkarıldı; bu rakam şirket kadrosunun yaklaşık yüzde 10’una karşılık geliyor. Kripto veri şirketi Messari de 2023’ten bu yana üçüncü kez küçülmeye gitti. Şirket son dönemde kendisini yapay zeka odaklı bir yapıya dönüştürmeye çalışıyor. Araştırma ve veri analitiği alanında bilinen Messari’nin, bir dönem 1.000 analist hedefinden bugün yaklaşık 140 çalışana kadar gerilediği görülüyor.
Şirketlerin verdiği resmi gerekçeler aynı değil. Algorand cephesinde makro koşullar ve düşük token fiyatları daha açık biçimde öne çıkarıldı. Buna karşılık bazı şirketler, daha az çalışanla daha verimli operasyon yürütmek için yapay zeka entegrasyonuna hız verdiklerini savundu. Yine de hangi pozisyonların doğrudan bu dönüşümden etkilendiği her örnekte netleşmiş değil.
Yapay Zeka Vurgusu Öne Çıkarken Tartışma Sürüyor
Gemini yönetimi, yapay zekanın artık iş süreçlerinde zorunlu hale geldiğini savundu.
“Yapay zeka artık Gemini’de kullanılmayacak kadar sınırlı bir teknoloji değil. Şirket içinde bundan yararlanmamak, dizüstü bilgisayar yerine daktiloyla işe gelmeye benzeyecek.”
Benzer bir vurgu Crypto.com tarafından da yapıldı. Şirket sözcülüğü, kurum genelinde yapay zeka entegrasyonuna geçildiğini ve artan verimlilik nedeniyle daha az çalışana ihtiyaç duyulduğunu belirtti. Crypto.com CEO’su Kris Marszalek de süreçlerine yapay zekayı entegre etmeyen şirketlerin geride kalabileceğini savundu.
“Şirket genelinde yapay zeka entegrasyonuna katılıyoruz; verimlilik artışı daha az çalışan ihtiyacı doğuruyor.”
Buna karşın tüm gözlemciler işten çıkarmaların ana nedeninin yapay zeka olduğu görüşünde değil. Kripto işe alım şirketi Up Top’un kurucusu Dan Escow, sektördeki daralmanın daha yapısal bir tabloya işaret ettiğini söyledi. Escow’a göre bir dönem yoğun istihdam yaratan restaking, DePIN ve katman-2 gibi alanlarda sert bir küçülme yaşandı; şirketler de bir sonraki büyüme alanını bulana kadar maliyet kısmaya yöneldi.
“Bu işten çıkarmaların büyük ölçekte yapay zekanın iş gücünü ikame etmesinden kaynaklandığına dair güçlü bir işaret görmüyorum. Restaking, DePIN ve L2 gibi alanlar ciddi biçimde daraldı; şirketler bundan sonra ne yapacaklarını netleştirene kadar zaman kazanmak için maliyetleri azaltıyor.”
Genel istihdam görünümü de bu tabloyu destekliyor. Büyük kripto iş platformlarında ocak ayında günlük yeni ilan sayısı yaklaşık 6,5 düzeyinde kaldı; bu, geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 80 düşüş anlamına geliyor. Algorand’ın ALGO tokenı 2019’daki zirvesine göre yaklaşık yüzde 98 aşağıda ve son işlemlerde 0,09 dolar çevresinde bulunuyordu. Bitcoin de bu çeyrekte yüzde 20 geriledi. Açıklanan rakamlar, yalnızca bu haberde adı geçen ve sayı paylaşan şirketlerde bile son haftalarda yaklaşık 450 pozisyonun ortadan kalktığını ortaya koydu.
