Kanada’nın yatırım sektörünü denetleyen en üst otorite, kripto paraların güvenliğini artırmak amacıyla yeni saklama kurallarını yürürlüğe koydu. Salı günü yayımlanan düzenleme, yatırımcıların geçmişte yaşanan hack, dolandırıcılık ve yönetim zaafları kaynaklı kayıplarının tekrarını önlemeyi hedefliyor. Kanada Yatırım Düzenleme Kuruluşu (CIRO) tarafından hazırlanan çerçeve, ülkede faaliyet gösteren kripto alım satım platformlarına net yükümlülükler getiriyor. Düzenleme, kalıcı mevzuat oluşturulana kadar geçici üyelik şartları yoluyla uygulanacak.
Yeni Saklama Çerçevesinin Temel Unsurları
CIRO tarafından yayımlanan Dijital Varlık Saklama Çerçevesi, kripto paraların korunmasına yönelik kapsamlı bir denetim modeli sunuyor. Düzenleme, kripto ticaret platformlarında faaliyet gösteren üye kurumların müşteri varlıklarını nasıl saklaması gerektiğine dair ayrıntılı standartlar belirliyor. Bu standartlar, teknolojik altyapıdan hukuki sorumluluklara kadar geniş bir alanı kapsıyor.
Çerçevenin merkezinde, risk temelli dört kademeli bir yapı bulunuyor. Saklama hizmeti sunan kuruluşlar; sermaye yeterliliği, sigorta kapsamı, düzenleyici denetim düzeyi ve operasyonel dayanıklılık gibi kriterlere göre sınıflandırılıyor. En üst düzeyde yer alan saklayıcılar, müşteri varlıklarının yüzde 100’üne kadarını muhafaza edebilirken, en alt kategorideki kuruluşlar için üst sınır yüzde 40 ile sınırlandırılıyor.
Platformların kendi bünyelerinde tuttukları kripto paralar ise toplam müşteri varlıklarının en fazla yüzde 20’si ile sınırlandırılıyor. Ayrıca anahtar yönetimi, siber güvenlik, olay müdahale planları ve üçüncü taraf risklerine yönelik kapsamlı yönetim politikaları zorunlu hale getiriliyor. Sigorta yaptırımı, bağımsız denetim raporları, güvenlik uyum belgeleri ve düzenli sızma testleri de çerçevenin temel unsurları arasında yer alıyor.
Geçmiş Krizler ve Düzenleyici Baskı
Yeni kuralların hazırlanmasında, Kanada’nın geçmişte yaşadığı ağır kayıpların belirleyici rol oynadığı görülüyor. Özellikle 2019 yılında QuadrigaCX kripto borsasının çökmesi, binlerce yatırımcının birikimlerini kaybetmesine yol açmıştı. CIRO, söz konusu vakadan çıkarılan derslerin düzenlemenin temelini oluşturduğunu vurguluyor.
Kuruluş, saklama sözleşmelerinde ihmalkârlık veya önlenebilir hatalardan doğan zararların sorumluluğunun açık biçimde tanımlanmasını da zorunlu kılıyor. Böylece yatırımcıların hukuki haklarının güçlendirilmesi amaçlanıyor. Yetkililer, geliştirilen sistemin yatırımcı güvenliği ile piyasa rekabeti arasında dengeli bir yapı sunduğunu belirtiyor.
Kanada’da kripto sektörüne yönelik denetim baskısı son dönemde belirgin biçimde artmış durumda. Geçtiğimiz ekim ayında FINTRAC, kara para ve yasa dışı işlemlere ilişkin raporlama eksiklikleri nedeniyle Cryptomus’a yaklaşık 126 milyon dolar para cezası kesti. Aynı yıl içinde KuCoin ve Binance gibi uluslararası platformlar da benzer yaptırımlarla karşılaştı. CIRO, üye firmalar üzerinde soruşturma yürütme, para cezası kesme ve faaliyet askıya alma yetkisine sahip bulunuyor.
