Bitcoin ekosisteminde son dönemde gündeme oturan eCash projesi, geleneksel bir Bitcoin çatallanmasından çok, yeni bir airdrop olarak nitelendiriliyor. Paul Sztorc’un öne çıkardığı bu öneri, Bitcoin topluluğu içinde temel ilkeler üzerinden hararetli bir tartışmaya yol açarken, geliştiriciler ve altyapı sağlayıcılar ise tehlikeli olabileceğini savunuyor.
“Bitcoin’den çalmak yerine, yeni bir zincir başlatılıyor”
Rootstock Labs’ın kurucularından Sergio Lerner, eCash’in doğrudan Bitcoin’den herhangi bir varlık almadığını, tamamen yeni bir blokzincir üzerinde oluşturulmuş bir varlık olduğunu vurguluyor. Lerner, tipik bir Bitcoin çatallamasına karşı tavır alırken, projeye yönelik asıl endişesinin gerçek bir kopma yerine airdrop üzerinden var olan kullanıcı tabanını hedeflemesinden kaynaklandığını belirtiyor.
“UTXO sahiplerine yapılan bir airdrop, Bitcoin kullanıcılarına fayda sağlamaz; bunun yerine onları önemli risklerle baş başa bırakır. Çünkü kullanıcılar soğuk cüzdanlarındaki fonları taşımak ve alışık olmadıkları uygulamalarla etkileşime girmek zorunda kalıyor,” şeklinde açıklama yaptı.
Bitcoin’de oldukça ender görülen bu tür airdrop’ların geçmişte karışıklık yarattığı biliniyor. Bitcoin’e ait “harcanmamış işlem çıktısı” setini (UTXO) temel alan dağıtım yöntemi, özellikle eski varlıklarını hareket ettirmek istemeyen Bitcoin sahipleri için büyük bir operasyonel risk doğuruyor. Ayrıca, kullanıcıların tokenleri almak istemesi durumunda, yasa dışı işlemlerle karşılaşma ihtimali de artıyor.
Replay koruması eksikliği ve güvenlik riskleri
eCash’in Bitcoin ağında tam anlamıyla tekrarlama (replay) koruması sunmaması, topluluktaki en büyük çekincelerden biri. İki zincirin benzer işlem formatına sahip olması, bir zincirde yapılmış geçerli işlemin diğeri üzerinde de geçerli sayılması ihtimalini ortaya çıkarıyor. Bu durum, istemeden iki tarafta da aynı işlemin gerçekleşmesine ve varlık kaybına yol açabiliyor.
Dan Held, projenin Satoshi’ye ait olduğunu düşünülen coinlerin yeniden tahsis edilmesini “etki yaratma amaçlı bir pazarlama hamlesi” olarak değerlendiriyor ve replay koruması eksikliğinin tokenlerin talep edilmesini epey riskli hale getirdiğini savunuyor.
Sadece teknik güvenlik değil, dağıtım mekanizması da eleştiriliyor. Zira pek çok kullanıcı varlıklarını borsa veya saklama hizmetleri aracılığıyla tutuyor. Anahtarların kime ait olduğu karmaşıklaşınca, yeni tokenlerin gerçek sahiplerine ulaşamama riski artıyor ya da bazılarına hiç ulaşmıyor. Bitcoin üzerinde çalışan yan zincirler ve çeşitli kurumsal platformlar açısından bu durum, coinleri iki ağ arasında güvenli şekilde bölmek için yeni koordinasyon ya da büyük çaplı yazılım güncellemeleri gerektirebilir.
Toplumsal sınırlar ve etik tartışma
eCash’in fon mekanizmasında, yeni ağda Satoshi’ye ait olması beklenen coinlerin bir kısmı erken yatırımcılara tahsis ediliyor. Lerner bu yöntemi etik dışı ve gereksiz olarak tanımlayarak eleştiriyor. Bitcoin yan zincir projesi VerifiedX’in strateji ekibinden Jay Polack ise bu girişimin Bitcoin’in temel mülkiyet yapısını sorgulayan çok daha geniş bir eğilimin parçası olduğunu vurguluyor.
“Bitcoin’in asıl sahiplik yapısı bozulamaz. Bu tarz bir hamle, Bitcoin’in en temel ilkesine aykırı,” diyor Polack.
Sonuç olarak, Bitcoin’in yazılım veya mutabakat sistemi olduğu kadar sosyal normlara da sıkı sıkıya bağlı olduğu anlaşılıyor. eCash, teknik anlamda Bitcoin için büyük bir değişim önerisi getirmese de, ekosistemde hangi tür deneylere izin verilmesi gerektiği tartışmasının fitilini ateşledi. Bitcoin topluluğunun yeni projelere yaklaşımı, sadece kod bazında değil, kullanıcıların davranış biçimlerinde ve topluluk kültüründe de belirleyici oluyor.
