Yeni gelişmeler görmeye devam ediyoruz. İran’ın BM temsilcisi Hürmüz Boğazını kapatmadıklarını söylüyor ancak Devrim Muhafızları geçmeye yelteneni vuracağını söylüyor, saldırıyor. İran’daki çift başlı yönetim (siyasi idare ve devrim muhafızları, dini liderlik) birbirini gayet normal biçimde yalanlayabiliyor bu İran’ın bir nevi stratejisi. Bugün Bitcoin için biraz on-chain’e dalacağız, kriptodaki değişimi görmek açısından yararlı olacak.
2021 vs 2025 Bitcoin
Kripto paralar her döngüde başka bir hikaye yazarak alıcıları oyuna çekti. 2024-2025 yılında kurumsal katılıma açılan kapılar (ETF, yasal düzenlemeler, Trump eliyle kriptoya ABD desteği vesaire) yatırımcı profilinin de değişmesine neden oldu. Bu durum on-chain okumaların yanlış sonuçlar çıkarmasına da sebep oldu.
Mesela Ki Young Ju birçok metriğin birleşimine bakarak 2025 Mart ayında kripto paralarda ayı piyasalarının net biçimde başladığını söyledi. Ancak yıl bitmeden BTC 120 bin dolarda yeni zirvesini gördü. Mart ayındaki uyarısından bir süre sonra yanıldığını kabul eden Ki Young Ju “kripto paralardaki değişimin iyi anlaşılamadığından” dem vurdu.
Darkfost bugün “uzun vadeli (LTH) yatırımcılar satış yapıyor” algısının yeni dönemde neden yanıltıcı olduğunu açıklamaya çalıştı. 2025 döngüsündeki algı 2021’den bile büyük uzun vadeci satışları olduğu yönündeydi. Ancak LTH’ler tarafından 2025’te 15,1 milyon BTC harcanırken, 2021 döngüsü 15,3 milyon BTC harcandı yani önceki döngüye göre satış baskısı artmadı.
Bu veriler, belirli kuruluşların iç hareketleri nedeniyle çarpıtılmış olduğu için yanlış yorumlara yol açıyor. Mesela Coinbase yaklaşık 800.000 BTC hareket ettirdi ve bunların çoğu LTH arzı olarak sınıflandırıldı. Darkfost’un grafiğinde bu çarpıtma temizlendiyse de çoğu on-chain okuma halen bu tarz detaylar göz önünde bulundurulmadan yapılıyor.
Piyasada daha fazla kuruluş faaliyet göstermeye başladıkça iç transferler de arttı. İşte 2025’in yapısal değişimi de burada. Gerçekte, LTH’ler burada gösterilenden daha az BTC harcamış durumda çünkü bunun önemli kısmı büyük kripto şirketlerinin iç hareketleri.
Bu döngüdeki ilk büyük yapısal değişiklik, Ocak 2024’te spot Bitcoin ETF’lerinin piyasaya sürülmesiydi. Bugün, ETF’ler toplam arzın yaklaşık %6,7’sini temsil eden 1,3 milyon BTC’ye sahip. Bu varlıklar genellikle uzun vadeli yatırımcı talebini karşılamak için belirli bir rezerv seviyesini korumak zorunda. İkinci büyük değişiklik büyük rezerv şirketleri. Bu şirketler, BTC’yi rezerv varlığı olarak tutmayı seçmiş ve hali hazırda BTC arzının %5’ine denk gelen 1,1 milyon BTC’ye sahipler.
Bu yeni aktörler, şu anda Uzun Vadeli Holderlar olarak tanımlanan gruba farklı bir boyut kazandırıyor. Zamanla, bu kuruluşların sayısının artmasıyla birlikte, LTH satış baskısı daha istikrarlı hale gelebilir. Bu nedenle, Bitcoin’in sahiplik yapısı gelişmeye devam ettikçe, LTH’nin mevcut tanımı sonunda yetersiz hale gelebilir.
Bitcoin Neden Teknoloji Hissesi Oldu?
Ne oldu da Bitcoin bu hale geldi? 2021 öncesinde kripto paralar için hayat bu kadar zor değildi. Yine büyük dalgalanmalar görüyorduk ancak bu daha çok kendi iç dinamikleriyle ilgiliydi. Bugün geldiğimiz noktada ilk bölümde açıkladığımız üzere uzun vadeli yatırımcı profilinde büyük bir değişim oldu.
Öncelikle bu değişim eski döngü okumalarını boşa düşürüyor. Klasikleşen bakış açılarını çöpe atıyor. Ve tabii ki kriptoya farklı bir gelecek çiziyor. Kriptoda kısa vadeci ve elmas eller vardı. Buna bir şimdi “çelik eller” eklendi. Rezerv şirketleri, ETF yatırımcılarının önemli kısmı bu kategoride.
Çelik eller kategorisi kendi içinde özellikle ETF tarafında bölünüyor. Bu yatırımcıların önemli kısmı kripto dışında geleneksel piyasalarla işlem yapan şirketler, fonlar, traderlar, yatırım yöneticileri ve çok daha fazlası. Bunların alıştığı trade stratejisi Bitcoin’i “riski fiyatlayan” ve “teknoloji hissesi” gibi performans gösteren bir varlığa dönüştürdü. Bu yüzden teknoloji hisselerini vuran gelişmeler Bitcoin’i de sallıyor çünkü ETF kanalında yaşanan çıkışların tetiklediği kaçış daha büyük kitlelere ulaşıyor. Bu da borsadaki yatırımcının ETF kanalındaki yatırımcıyı ciddiye alarak pozisyon almasını zorunlu kılıyor.
Tüm bunlara kriptonun kendine özgü birçok yeni sorunu da eklenince tablo daha da karmaşık hale geldi.
Özetle şunu söyleyebiliriz;
“Halka açık şirketlerin elinde 1,15 milyon, özel şirketlerin elinde 288 bin, hükümetlerin el koyduğu 650 bin, ETF kanalında 1,603 milyon BTC var. Toplamda yaklaşık 3,7 milyon BTC oluyor.
Nakamoto cüzdanında 1,1 milyon, madencilik kayıpları ve erken dönem unutulan tahmini toplam 2 milyon, bireysel kayıplarda 500 bin yani toplamda 3,7 milyon BTC de burada var. Rakam enteresan biçimde eşleşiyor.
20 milyon BTC arzının en iyimser tabirle 7,4 milyonluk kısmı büyük ölçüde hareketsiz. Bunun aşağı yukarı yarısı da artık profesyonel yatırımcıların elinde. (2,5 milyonun üzerindeki ETF ve hazine şirketi rezervinin neden büyük bir rakam olduğunu anlayabilmek için bu rakamlara bir bütün olarak bakmak önemli)
Tüm kripto para borsalarındaki toplam rezervin yaklaşık 2,7 milyon olduğunu düşünürsek son derece sınırlı bir arzın kısa ve orta vadeli fiyatı yönlendirdiğini görürüz. Buna da 6-7 milyon BTC diyebiliriz (borsalar, etf, on-chain vs).
Eskiden pastanın büyük dilimi daha fazla sayıda dağınık yatırımcıdaydı. Bugünse ölü arz nedeniyle daha önemli hale gelmiş büyük dilim daha profesyonel yatırımcıların elinde. Dağınık yatırımcılarsa bu profesyonellerin psikolojisinden etkileniyor. Dolayısıyla önceki döngülere göre yatırımcı yapısı, varlık dağılımı tamamen değişmiş durumda. Daha da değişecek ve bir noktada profesyonel yatırımcıların elindeki arz 4-5 milyonlara dayandığında kripto borsaları ETF kanalını değil muhtemelen ETF kanalı spot piyasaları, profesyonel yatırımcılar dağıtık yatırımcıları bir yere çekecek. İçinde bulunduğumuz bir geçiş dönemi, bu geçiş dönemi Bitcoin’i teknoloji hissesine dönüştürdü ve artık madencilerin piyasaya arz edeceği BTC miktarı 1 milyonun altına indi. Bundan sonraki süreçte çıkarılmış arzın yatırımcı dağılımı sürekli değişirken muhtemelen göreceğimiz şey piyasaların olgunlaşması olacaktır. Ve tabi bu süreçte daha az yatırımcı satış yapmasına rağmen borsa rezervleri sığlaştığı için BTC’nin birim dolar fiyatı dalgalı seyredecek.” – COINTURK
