ABD Merkez Bankası’nda başkanlık görevine gelen Kevin Warsh, ilk önemli sınavını bu hafta yapılacak faiz toplantısında verecek. Piyasalarda genel beklenti, politika faizinin %3,5 ile %3,75 aralığında korunması yönünde şekillendi. CME FedWatch verileri de yatırımcıların bu toplantıda faiz değişikliği beklemediğini gösteriyor.
Faiz kararı öncesinde enflasyon baskısı öne çıktı
Vadeli işlemler piyasası, FED’in bir sonraki faiz indirimine ancak Mart 2027’de gidebileceğini fiyatlıyor. Haberde aktarılan beklentiye göre o tarihte 0,25 puanlık bir adım öngörülüyor. Bu görünümde, son istihdam verilerinin güçlü seyretmesi ve yıllık tüketici enflasyonunun %4,2’ye yükselmesi etkili oldu. Söz konusu oran, son üç yılın en yüksek seviyeleriyle aynı döneme işaret ediyor.
FED’in önceki toplantı metninde daha gevşek para politikasına açık kapı bırakan bir ton öne çıkmıştı. Ancak bu hafta yayımlanacak karar metninde, enflasyon baskısı güçlenirken bu söylemin geri çekilebileceği değerlendiriliyor. Nisan toplantısında üç bölgesel FED başkanının bu ifadeye karşı çıktığı da daha önce bildirilmişti.
FED’in son açıklamasında daha yumuşak bir politika eğilimi hissedilmişti, ancak bu hafta yetkililerin bu sinyali metinden çıkarması bekleniyor.
Enerji fiyatları da karar sürecinde dikkatle izlenen başlıklardan biri oldu. Geçen hafta petrol fiyatlarında gerileme görülse de, ham petrolün savaş öncesi seviyelerin belirgin biçimde üzerinde kaldığı belirtiliyor. Yüksek petrol fiyatları, ulaştırma ve üretim maliyetleri üzerinden daha geniş bir fiyat baskısı yaratabiliyor.
Siyasi baskı ve kurum bağımsızlığı tartışmaları gündemde kaldı
Kevin Warsh’ın ataması, ABD Başkanı Donald Trump’ın düşük faiz yönündeki açık çağrıları nedeniyle siyasi açıdan da yakından izleniyor. Trump, daha önce dönemin FED Başkanı Jerome Powell’a faiz indirmediği gerekçesiyle kamuoyu önünde sert eleştiriler yöneltmişti. Warsh’ın görev onay sürecinde de senatörler, Trump’a yakınlığı ve merkez bankasının bağımsızlığını koruyup koruyamayacağı konusunda sorular yöneltti.
Haberde, yönetim kurulundaki üyelerin çoğunun faizleri sabit tutma yönünde birleşmesinin beklendiği aktarılıyor. Bu yaklaşım, mevcut istihdam ve enflasyon verileriyle de uyumlu görülüyor. Ayrıca bir FED başkanını yalnızca politika anlaşmazlığı nedeniyle görevden almanın zor olduğuna dikkat çekiliyor; bu durumun Warsh’a kısa vadeli siyasi talepler yerine uzun vadeli finansal istikrarı önceleme alanı sağlayabileceği ifade ediliyor.
Warsh’ın ilk faiz kararı ve sonrasındaki basın toplantısı, hem siyasi baskılara karşı duruşu hem de FED’in bağımsızlığı konusunda piyasaya önemli bir işaret verecek.
Warsh’ın geçmiş açıklamaları yeni döneme ilişkin soru işaretleri yarattı
Warsh son bir yılda faiz indirimlerine daha açık bir çizgi izlemiş, yapay zekanın enflasyonu düşürücü etki yaratabileceğini savunmuştu. Bununla birlikte geçmişte farklı dönemlerde farklı yönlerde pozisyon alması, piyasaların bundan sonraki tercihlerini dikkatle izlemesine neden oluyor. Barack Obama döneminde kriz sonrası faiz artışını savunurken, Trump’ın ilk başkanlık döneminde düşük işsizliğe rağmen parasal sıkılaşmaya karşı çıkmıştı. Eylül 2024’te, Joe Biden döneminde enflasyon gerilerken yapılan faiz indirimini ise “şaşırtıcı” olarak nitelemişti.
Haberde ayrıca Warsh’ın FED’in 6,7 trilyon dolarlık bilançosunu küçültme isteğine dikkat çekiliyor. Bu süreç, niceliksel sıkılaştırma olarak biliniyor ve merkez bankasının tahvil varlıklarını azaltarak piyasadaki likiditeyi çekmesini ifade ediyor.
Mini sözlük: Niceliksel sıkılaştırma, merkez bankasının bilançosunu küçülterek piyasadaki fazla likiditeyi azaltmasıdır. Dot plot ise FED yetkililerinin gelecek dönem faiz beklentilerini toplu halde gösteren projeksiyon tablosu olarak bilinir.
Warsh’ın ileriye dönük yönlendirme politikasını eleştirdiği ve FED üyelerinin faiz patikasına dair beklentilerini gösteren dot plot uygulamasını kaldırmak istediği de aktarıldı. Böyle bir adım, politika yapıcılara daha fazla hareket alanı sağlayabilir; ancak yatırımcıların gelecekteki faiz yönüne ilişkin görünürlüğünü azaltabilir.
