Küresel kripto para piyasasında merkezi borsaların (CEX) rolü büyümeye devam ederken, sektörün odağı giderek spot işlem sürdürülebilirliği ve rezerv sağlığına kayıyor. CoinGecko Spot CEX Report 2026 verilerine göre, yalnızca 2025 yılında en büyük 12 merkezi borsa spot piyasalarda toplamda yaklaşık 21 trilyon dolarlık işlem hacmi gerçekleştirdi. Bu dev hacim, piyasadaki likiditenin büyük ölçüde merkezi platformlar üzerinden sağlandığını ortaya koyuyor.
Stablecoin pariteleri piyasanın omurgasını oluşturuyor
Rapora göre, stablecoin tabanlı işlem çiftleri piyasanın temelini oluşturmaya devam ediyor. En büyük 12 borsadaki toplam 9.870 stablecoin paritesinin %97,7’sini USDT ve USDC oluşturuyor. Bu iki varlık, tüm işlem çiftlerinin %66,6’sında temel varlık olarak kullanılıyor. Buna karşın, stablecoin dışındaki pariteler toplamın %31,9’unu oluşturmasına rağmen işlem hacmindeki payları sınırlı kalıyor.
2024 Kasım ayında zirveye ulaşan bu oran bile yalnızca %23 seviyesinde kaldı.
Yeni token listelemelerinde zayıf performans dikkat çekiyor
Yeni listelenen token’ların performansı yatırımcılar açısından zayıf bir tablo çiziyor. Rapora göre, en büyük 12 borsada listelenen token’ların yalnızca yaklaşık %32’si listelenmenin hemen ardından pozitif fiyat hareketi gösterebiliyor. İlk 30 günün ardından bu oran %25’e gerilerken, 12 ay sonunda çoğu borsada token’ların %10’undan daha azı ilk listeleme fiyatının üzerinde kalıyor.
Performans açısından öne çıkan borsa %67 ile Upbit olurken, onu %50 ile Binance ve OKX izliyor. Ancak Upbit’te listelenen varlıkların da zamanla hızlı değer kaybettiği görülüyor.
Rezervlerde güçlü büyüme ve sermaye kayması
Rezerv tarafında ise güçlü bir büyüme söz konusu. CoinGecko verilerine göre, en büyük 12 merkezi borsanın toplam varlık değeri 2024 başındaki 152,1 milyar dolardan 2026 Şubat itibarıyla 225,4 milyar dolara yükseldi. Bu artış yaklaşık %69,6’ya işaret ediyor. Özellikle Binance rezervlerini iki katına çıkararak 93,4 milyar dolara ulaştı. Öte yandan, Coinbase 800 binden fazla Bitcoin ile en büyük BTC rezervine sahip borsa konumunu koruyor. Ancak aynı dönemde Coinbase’in BTC ve ETH rezervlerinde sırasıyla %20 ve %41 oranında çıkış yaşandığı belirtiliyor.
Bu çıkışların bir kısmının daha küçük ve hızlı büyüyen borsalara yöneldiği görülüyor. Bitget ve MEXC gibi platformlar rezerv değerlerinde sırasıyla %262 ve %274,6 oranında artış kaydetti. Bu durum, piyasa dinamiklerinde kurumsal ağırlıklı büyük platformlardan, daha yüksek işlem hızına sahip perakende odaklı borsalara doğru bir kayma yaşandığına işaret ediyor.
Rezerv kullanım oranları borsalar arasında ayrışıyor
Raporda ayrıca, borsalar arasındaki rezerv kullanım oranlarına da dikkat çekiliyor. Coinbase, Binance ve Kraken gibi daha regüle ve kurumsal müşteri ağırlıklı platformlarda işlem hacmi/rezerv oranı yaklaşık 0,1 seviyesinde kalıyor. Bu durum, bu borsaların daha çok saklama hizmeti için kullanıldığını gösteriyor.
Buna karşılık Bybit ve Bitget gibi platformlarda bu oran 0,3 ile 0,5 arasında değişiyor. Daha küçük rezervlere sahip MEXC, HTX ve KuCoin gibi borsalarda ise varlık devir hızının 1,44 ile 2,04 arasında olması, kullanıcıların bu platformlarda daha aktif işlem yaptığını ortaya koyuyor.
Genel tablo, merkezi borsaların büyümeye devam ettiğini ancak kullanıcı davranışlarının ve sermaye akışlarının belirgin şekilde değiştiğini gösteriyor. Stablecoin’lerin baskınlığı sürerken, yeni token listelemelerinin yatırımcıya kısa vadede sınırlı getiri sunduğu ve piyasanın giderek daha dinamik, perakende odaklı platformlara yöneldiği dikkat çekiyor.
