Kanada federal hükümeti, siyasi partilere ve kampanyalara kripto para ile yapılan bağışlarla ilgili yeni bir yasak getirdi. Bu adım, geçmişte ülkede fazla kullanılmamasına rağmen, kripto varlıkların siyasi finansman aracı olarak kullanılmasını önlemeyi amaçlıyor. Söz konusu düzenleme, 26 Mart’ta tanıtılan Güçlü ve Özgür Seçimler Yasa Tasarısı (Bill C-25) kapsamında hayata geçirilecek.
Yasa tasarısının kapsamı ve gerekçesi
Bill C-25 ile sadece kripto para ile yapılan siyasi bağışlar değil, aynı zamanda havale, ön ödemeli ödeme araçları gibi izlenmesi zor olan ödeme yöntemleri de yasaklanacak. Bu düzenlemeyle, siyasi kampanyalara ve partilere yapılan finansman kaynaklarının daha şeffaf ve izlenebilir olması hedefleniyor.
Kanada’da 2019’dan bu yana kripto para ile yapılan bağışlar idari çerçevede taşınır mal gibi kabul ediliyordu. Ancak hem 2021 hem de 2025 federal seçimlerinde hiçbir büyük parti kamuya açık şekilde kripto bağışı kabul etmedi; bugüne dek siyasi partilerin kripto alımıyla ilgili herhangi bir açıklama da yapılmadı. Katkılar, vergi makbuzuna hak tanımadığı için ülkedeki alışılmış siyasi finansman sisteminde tercih edilen bir yöntem haline gelmemişti.
Baş Seçim Yetkilisi, Haziran 2022’deki seçim sonrası değerlendirme raporunda kripto bağışlar için daha sıkı kurallar talep etmişti. Özellikle, 200 Kanada Doları ve altındaki bazı katkıların değerinin sıfır sayılması kuralının kaldırılması önerilmişti. Kasım 2024’e gelindiğinde ise, Baş Seçim Yetkilisinin görüşü daha da netleşerek, kripto paranın kısmen anonim yapısı nedeniyle katkı sahiplerinin tespitinde zorluklar yaşandığı ve bu nedenle bağışlara tamamen yasak getirilmesi gerektiği yönünde değişti.
Yeni yasa ve yaptırım düzenlemeleri
Bill C-25 tasarısı, daha önce benzer hükümler içeren Bill C-65 ile gündeme gelmişti. Ancak önceki tasarı, 2025 yılı başında parlamento askıya alındığı için yasalaşamamıştı. Yeni tasarı ise Meclis’te ilk okumasını tamamladı ve yasal süreç devam ediyor.
Yasa teklifi yürürlüğe girdikten sonra, yasaklanan yollarla yapılan her türlü kripto bağışının 30 gün içinde iade edilmesi, yok edilmesi veya nakde çevrilip gelirin devlete aktarılması gerekecek. Yasağa aykırı davranan taraflar için öngörülen idari para cezaları dikkati çekiyor; bireysel ihlallerde bağışın iki katına kadar, tüzel kişiler için ise ayrıca 100.000 Kanada Doları ek ceza uygulanabilecek.
Siyasi finansman ve şeffaflık endişeleri, sadece Kanada’yı ilgilendirmiyor. Kısa süre önce Birleşik Krallık hükümeti de benzer şekilde, kripto varlıkların siyasi partilere bağış olarak gönderilmesine ilişkin geçici yasak ilan etmişti. Gerekçeler arasında, dijital varlıkların yurt dışı kaynaklı finansmanı gizleyebilecek olması gösteriliyor.
Karşılaştırmalı olarak Amerika Birleşik Devletleri’nde, 2014’ten bu yana seçim kampanyalarına kripto bağışı yapılabilirken, Federal Seçim Komisyonu bunların nasıl beyan edilmesi gerektiğine ilişkin rehberler yayınlıyor.
Kanada’daki yeni yasa tasarısının meclisteki görüşmeleri sürerken, bu düzenlemenin ülkenin siyasi finansmanında kripto paraların geleceği üzerinde belirleyici bir etkide bulunacağı düşünülüyor.
