Japonya Merkez Bankası’nın (BoJ) 27-28 Nisan toplantısında politika faizini 0,75’ten 1,0 seviyesine yükseltmesi bekleniyor. Swap piyasalarındaki fiyatlamalara göre bu hamlenin gerçekleşme olasılığı yüzde 80 civarında. Küresel finans piyasalarında ise bu artışın yalnızca teknik bir güncellemeden ibaret olup olmadığı ya da yaygın riskten kaçış dalgası tetikleyip tetiklemeyeceği sorgulanıyor.
Geçmişteki Örnekler ve Yen Taşıma İşlemlerinin Önemi
Japonya, dünyada uzun süredir negatif ve düşük faiz ortamı uygulayan birkaç büyük ekonomiden biri. 1990’ların ortasında yüzde 1 faiz seviyelerinde bulunan BoJ, daha sonra uzun yıllar sürecek bir gevşek para politikası dönemine girmişti. Aynı dönemde, yatırımcılar için “carry trade” adı verilen ve yen ile düşük maliyetli borçlanıp daha yüksek getirili varlıklara yatırım yapılan işlemler yaygınlaşmıştı.
Yen taşıma işlemleri, yenin değer kazanmasına yol açan ani dalgalanmalarda ciddi sermaye çıkışları ve riskli varlıklarda satış baskısı yaratabiliyor. Nitekim 2024 Ağustos’unda yaşanan sert yen rallisi sırasında Bitcoin ve Ethereum, kısa süre içinde yüzde 20 düşüş yaşamıştı. O dönemde kaldıraçlı kripto pozisyonlarında zorunlu tasfiyeler ve teminat çağrıları sıklaşmıştı. Bank for International Settlements, bu süreci makro ölçekte zorunlu risk azaltma örneği olarak inceledi.
Faiz Artışı ve Kripto Piyasalarına Olası Yansıması
Japonya ve ABD arasındaki faiz farkı, taşıma işlemlerinin temelini oluşturuyor. Şu anda ABD Merkez Bankası’nın politika faizi yüzde 3,50–3,75 aralığında ve bu, Japonya ile arasındaki farkı koruyor. BoJ’un 25 baz puanlık artışı, mutlak tabloyu büyük oranda değiştirmese de, yatırımcıların daha hızlı bir sıkılaşma ihtimaline ilişkin beklentilerini şekillendirebilir. Piyasalarda asıl oynaklığı, rakamdan ziyade bu tür beklentiler tetikliyor.
Kaldıraçlı taşıma işlemlerinde, yenin değer kazancı fonların ani şekilde risk varlıklarından çıkmasına, kripto piyasalarında ise satış dalgasına neden olabiliyor. Özellikle oynaklığın aniden yükseldiği dönemlerde Bitcoin gibi dijital varlıklar, makro fonlar tarafından likit teminat olarak satılabiliyor ve fiyatları hızla düşebiliyor.
Japon Yatırımcılarının ABD Tahvil Pozisyonları ve Olası Etkiler
Japonya, yaklaşık 1,2 trilyon dolarlık ABD Hazine tahvili pozisyonuyla ABD’nin en büyük dış kredi sağlayıcısı konumunda. BoJ’un faiz yükseltmesi, Japon tahvilleri ile ABD tahvilleri arasındaki getiri farkını azaltabilir. Bu durumda Japon emeklilik fonları, sigortacılar ve bankalar, geçmişte olduğu gibi ABD tahvillerini azaltıp yerli varlıklara yönelebilir.
Bu tür bir yeniden dengeleme, kısa vadede olmasa da, ABD tahvil faizlerinin yükselmesine ve küresel piyasada bütün riskli varlıkların değerlemesinin baskı altına girmesine neden olabilir. Bu zincirleme etki, Bitcoin’in portföylerde bulunuş maliyetini artırıp talebini azaltabiliyor.
Nisan Ayı İçin Olası Senaryolar
Nisan toplantısıyla ilgili üç farklı senaryo öne çıkıyor. Birincisi, BoJ politika faizini yüzde 1’e çıkarırken temkinli bir yol haritası sunar ve piyasalarda büyük oynaklık yaşanmaz. Böyle bir durumda Bitcoin’deki fiyat hareketleri sınırlı kalabilir.
İkincisi, BoJ’un daha “şahin” yönlendirme yapması ve beklenenden hızlı sıkılaşma mesajı vermesiyle birlikte, yen hızlı şekilde değer kazanır ve riskli varlıklarda sert satış dalgası oluşur. Böyle bir şokta Bitcoin’in yüzde 10–20 bandında değer kaybı yaşaması muhtemel.
Üçüncü ve düşük olasılıklı senaryo ise BoJ’un faizi sabit bırakması ve temkinli kalması. Bu durumda yen zayıflayabilir, risk iştahı artar ve kripto piyasalarında yukarı yönlü hareketler öne çıkabilir.
Önümüzdeki süreçte piyasaların dikkatle izlemesi gereken ana unsurlar BoJ’un karar metni ve ileriye dönük sözlü yönlendirmeleri olacak. Ayrıca dolar/yen paritesindeki oynaklık, yatırımcıların kısa vadeli pozisyonları ve Japonya kaynaklı tahvil hareketleri izlenmeye devam ediyor. Bu gelişmeler hem Bitcoin’in kısa vadeli fiyatlamasını hem de genel sermaye hareketlerini belirleyecek ana faktörler arasında yer alıyor.
