Ethereum ağında merakla beklenen Fusaka güncellemesi Çarşamba gecesi ana ağda etkinleştirildi. Böylece önde gelen Blockchain ağının 17’nci büyük güncellemesi hayata geçmiş oldu. Yedi ay önceki Pectra güncellemesinin ardından gelen Fusaka Ethereum’un artık yılda iki kez sert çatallanma planına geçtiğini de resmileştirdi.
PeerDAS ile Veri Erişimi Yeniden Şekilleniyor
Fusaka’nın en önemli yeniliği Ethereum’un veri erişim kapasitesini kökten değiştiren PeerDAS (Peer Data Availability Sampling) teknolojisi oldu. EIP-7594 kodlu bu sistem doğrulayıcıların tüm veri bloklarını indirmek yerine yalnızca örnekleme yaparak ağın veri yükünü azaltmasını sağlıyor. Bu sayede Layer-2 çözümlerinin daha yüksek blob hacmine ulaşması ve işlem ücretlerinin düşmesi hedefleniyor.
Ethereum Vakfı, PeerDAS ile birlikte “Blob Parameter Only” güncellemeleriyle blok başına blob hedefini 14’e, maksimum değeri ise 21’e çıkaracak. Ocak 2026 başına kadar kapasitenin sekiz kat artması bekleniyor. Ayrıca blob taban ücretine minimum değer eklenerek düşük talep dönemlerinde fiyatların sıfıra yaklaşmasının önüne geçiliyor. Böylece Layer-2 ağları için daha öngörülebilir bir maliyet yapısı oluşacak. Kraken’in Onchain yöneticisi Calvin Leyon, Fusaka’nın geliştiriciler için kullanıcı deneyiminden ödün vermeden hız kazandıran bir dönüm noktası olduğunu söyledi.
Ethereum’un “Arka Plan” Güçlendirmeleri
Fusaka, yalnızca veri yönetimiyle sınırlı kalmadı, ağ güvenliği ve performansına da kapsamlı yenilikler getirdi. Gas limiti tavanının optimize edilmesiyle işlem başına enerji tüketimi dengelenirken, DoS saldırılarına karşı ek koruma sağlandı. Ayrıca secp256r1 eliptik eğrisi için yerel destek eklenerek, cihaz tabanlı imzalama ve geçiş anahtarı (passkey) teknolojileriyle uyum artırıldı.
Güncellemenin bir diğer dikkat çekici unsuru ise EIP-7939 kodlu “Count Leading Zeros Opcode”. Özellik sıfır bilgi ispatı (ZK) teknolojilerinin verimliliğini artırırken, Ethereum’un gelecekteki olası kuantum tehditlerine karşı daha dayanıklı hale gelmesini sağlıyor. Consensys’e göre Fusaka dramatik kullanıcı arayüzü değişiklikleri getirmese de ağın ölçeklenebilirliğinde The Merge’den bu yana görülen en büyük teknik sıçramayı temsil ediyor.
Ethereum araştırmacıları sıradaki büyük güncelleme “Glamsterdam” üzerinde çalışmalara başladı. 2026’da hayata geçmesi beklenen güncelleme Fusaka ile başlatılan hızlandırılmış geliştirme döneminin ikinci adımı olacak.
