En büyük altcoin ETH‘nin fiyatı 2025 boyunca beklentilerin gerisinde kalsa da ağın kendisi sessiz bir yıl geçirmedi. Yıl, Ethereum Vakfı içindeki liderlik tartışmalarıyla açıldı ve art arda gelen protokol güncellemeleri, güvenlik öncelikleri ve birlikte çalışabilirlik hedefleriyle devam etti. Geliştirici topluluğunun baskısı, kurumun hem yönetim yapısını hem de uzun vadeli vizyonunu yeniden tanımlamasına yol açtı. Ortaya çıkan tablo fiyat grafiğinden bağımsız biçimde, protokol tarafında köklü bir dönüşümü işaret etti.
Pectra ile Başlayan Yeniden Yapılanma Süreci
2025’in ilk aylarında Ethereum Vakfı, yönünü kaybettiği eleştirileriyle karşı karşıya kaldı. Topluluktan gelen “savaş dönemi liderliği” çağrıları kurum içi tartışmaları kamuoyuna taşıdı ve Şubat ayında somut adımlar atıldı. Uzun yıllar icra direktörlüğü yapan Aya Miyaguchi’nin başkanlık görevine geçmesiyle birlikte, Vitalik Buterin liderlik yapısını yeniden düzenleme sözü verdi. Kısa süre içinde Hsiao-Wei Wang ve Tomasz K. Stańczak eş icra direktörü olarak atandı. Danny Ryan’ın başına geçtiği Etherealize adlı yeni bir anlatı ve pazarlama birimi kuruldu. Bahar aylarında yönetim kurulu ve Ar-Ge yapılanması sadeleştirildi, bazı ekipler birleştirildi ve çekirdek protokol önceliklerine odaklanmak için işten çıkarmalar yapıldı.
Bu kurumsal değişim Mayıs ayında devreye alınan Pectra güncellemesiyle teknik alanda karşılığını buldu. Prague-Electra birleşimi olarak tanımlanan güncelleme EIP-7702 ile hesap soyutlamasını ana ağa taşıdı, doğrulayıcılar için maksimum stake sınırını 2.048 adet ETH’ye yükseltti ve veri blob kapasitesini genişletti. Güncellemeden sonraki ilk hafta içinde ana ağda on binlerce yeni yetkilendirme işlemi oluşturulması, cüzdan sağlayıcılarının akıllı hesap akışlarını hızla benimsediğini gösterdi. Aynı dönemde başlatılan “Trilyon Dolarlık Güvenlik” programı küresel finans altyapısı olma hedefi doğrultusunda tehdit yüzeylerini, protokol risklerini ve kullanıcı deneyimi kaynaklı güvenlik açıklarını sistematik biçimde ele aldı.
Fusaka Yolundaki Ölçeklenme, Gizlilik ve Birlikte Çalışabilirlik Geliştirmeleri
Yaz aylarıyla birlikte odak bir sonraki büyük güncelleme olan Fusaka’ya kaydı. Vitalik Buterin güncellemenin merkezinde yer alan PeerDAS veri erişilebilirliği şemasının Layer-2 ağlarının kapasitesini belirgin biçimde artıracağını savundu. Aynı süreçte Ethereum’un yapay zeka tabanlı sistemler için temel altyapı olmasını hedefleyen “dAI” girişimi duyuruldu ve merkeziyetsiz yapay zeka uygulamalarına yönelik çalışmalar başlatıldı. Paralel ilerleyen birlikte çalışabilirlik çabaları ise giderek kalabalıklaşan Layer-2 ekosisteminin tek bir Blockchain hissi vermesini amaçladı. Çapraz rollup mesajlaşması ve geliştirici deneyimi için “Interop Layer” çerçeveleri yayımlandı.
Gizlilik tarafında da yıl hız kazandı. Vakıf, özel okuma-yazma ve ispat süreçlerini kapsayan uçtan uca bir yol haritası paylaştı ve bu alan için özel bir Privacy Cluster ekibi kuruldu. Sonbaharda tanıtılan Kohaku önerisi denetlenebilirlikten ve merkeziyetsizlikten ödün vermeden gizlilik odaklı uygulamaların nasıl desteklenebileceğine dair bir çerçeve sundu.
Kasım ayının sonunda blok gaz limiti 60 milyon seviyesine yükseltildi. Hemen ardından Fusaka devreye alınarak yılda iki kez düzenli sert çatallanma takvimine geçildi. Yıl kapanırken 2026’da gelecek Glamsterdam sonrası güncellemenin “Hegota” olarak adlandırılması, orta vadeli yol haritasını netleştirdi ve Pectra ile Fusaka’da atılan adımların kalıcı hale getirileceğinin sinyalini verdi.
