Kripto paralar bir türlü kendi gündemine dönemedi. Yeni varlık sınıfı olarak ortaya çıkmanın en zor yanı da bu. Geçen yıl tarifeler, faiz indirimlerinin gecikmesi derken yükseliş yılı olması gerekirken altcoinler için baskılayıcı geçti. Eskiden kriptonun kendine özgü gündeminin fiyat dalgalanmasına neden olduğunu görürdük. Bugünse Hürmüz Boğazından geçen gemileri izliyor, bölgedeki ülkelerin füze alarmlarını takip ediyoruz. Fitch Ratings son gelişmeler konusunda uyarı yayınladı, kripto yatırımcısı da dikkate almalı.
Fitch Ratings İran Savaşı
Dünyanın en büyük kredi derecelendirme ve araştırma kurumlarından Fitch Ratings bugün İran savaşının uzamasının risklerini “talep kesintisi” çerçevesinden ele aldı. Savaşın birinci ve ikincil etkileri var. ABD ile İran arasında binlerce km olsa da küresel piyasalar uzakları yakın ediyor. Petrol fiyatı 100 doların üzerinde ve analistler 2026 yılında petrol fiyatlarının ortalama 100 ABD doları/varil olacağını ve küresel hisse senedi fiyatlarının yaklaşık %10 düşeceğini söylüyor.
Olumsuz senaryoda analistlerin dikkat çektiği detaylar özetle şöyle;
“Ayrıca, bu senaryo, temel senaryomuza kıyasla ABD 10 yıllık Hazine tahvili getirilerinin 50 baz puan artacağını, ABD yatırım notu tahvillerinin spreadlerinin 100 baz puan genişleyeceğini ve ABD yüksek getirili tahvillerin spreadlerinin 200 baz puan genişleyeceğini varsaymaktadır. Dört çeyrek sonra enflasyon ve GSYİH üzerindeki etki sırasıyla +1,4 puan ve -1,2 puan olacaktır. Fitch’in Mart ayı Küresel Ekonomik Görünüm temel senaryosu, 2026 yılında %3,0 enflasyon ve %2,2 GSYİH büyümesi öngörmektedir.”
Jet yakıtları maliyetin %20’sini oluşturduğundan şimdiden havayolu şirketleri tüm dünyada üç haneli petrol fiyatının baskısını hissediyor.
“Kuzey Amerikalı havayolu şirketlerinin çoğu, yakıt risklerini tam olarak hedge etmemiş olup, bu da onları sürekli fiyat artışlarına karşı savunmasız bırakmaktadır. JetBlue ve WestJet, sınırlı not marjı nedeniyle en fazla risk altındadır. Buna karşılık, küresel LNG fiyatlarındaki artışa rağmen Kuzey Amerika doğal gaz fiyatlarındaki tepki nispeten sınırlı kalmıştır; zira ABD’nin sıvılaştırılmış doğal gaz ihracat kapasitesinin çoğu halihazırda sözleşmeye bağlanmıştır.”
Fitch’in küresel kimya sektörü görünümü de petrol ürünlerindeki fiyat artışı nedeniyle kötüleşiyor. Otomotiv sektörüyse satın alma gücünün baltalanması ve yüksek yakıt yüksek faiz ortamında baskıyla karşı karşıya.
İnşaat malzemeleri ve faizlerdeki artış konut enflasyonunu da yukarı çekebilir. Enflasyonun hane halkı bütçelerini etkilemesi nedeniyle tüketim sektörlerinde talep daralmasının mümkün olduğunu söyleyen Fitch Ratings bazı sektörlerde görünümü şimdiden nötr’den “kötüye gidiyor” etiketine revize etti.
Helyum, yarı iletken üretimi için kritik öneme sahip ve uzun süreli kıtlık, üreticileri daha yüksek maliyetli alternatiflere, üretim kesintilerine zorluyor. Hürmüz Boğazı gübre, helyum dahil birçok önemli maddenin ana geçiş noktalarından.
Kripto paralarda olumsuz senaryo
BTC 13 Kasım tarihinden bugüne düşüyor ve ikinci düşüş basamağını oluşturdu. Yakında ya bu basamak bir kat daha aşağı inecek ya da buradan toparlanma göreceğiz. Eğer ABD’nin iddia ettiği gibi İran’da “yeni bir rejim” yoksa ve kısa vadede anlaşma görmeyeceksek bu basamak kırılmak üzere. BTC yakında 60-45 bin dolar aralığına inebilir. Bu aralığın tabanı test edilir mi? Bunu kestirmek zor fakat yükselen enflasyon, artan faizler, daralan ekonomi, küresel ölçekte faiz artışlarının bir sıkılaşma döngüsünü başlatması kripto paralarda daha fazla satışı beraberinde getirebilir.
Daha da kötüsü ABD hisse senedi piyasalarında yaşanacak düşüş hali hazırda zirveden çok uzakta olmadıkları için (şansa bakın ki kripto uzun süredir zirveden uzaklaşıyor) kriptoyu düşüşte pozitif korelasyon nedeniyle aşağı çekebilir.
Bugün anlaşmaya varılsa bile savaşın etkilerinin ortadan kalkması 2 aydan uzun sürecek yani her halükarda kripto paralar 3-4 aylık süreçte zor günler bekliyor olabilir.
Bir sürpriz Fed’in talepte gevşeme nedeniyle faizleri “sınırlı artan enflasyon senaryosuna göre” bu yıl 50bp düşürmesi olabilir. Bu stagflasyondan kaçınmak için lehte atılabilecek bir adım.
BlackRock’tan Rieder yazı hazırlandığı sırada şunu söyledi;
“Fed faizleri düşürmeli ve bence düşürecek” – CNBC Röportajı.
