Birleşik Krallık’ın 2019-2022 yılları arasında başbakanlığını üstlenen Boris Johnson’ın, Bitcoin’i kamuya açık bir yazısında “Ponzi şeması” olarak tanımlaması kripto para sektöründe geniş yankı buldu. Johnson’ın bu değerlendirmesi, kripto ekosisteminin bilinen isimlerinden kısa sürede yanıt aldı ve tartışmaları yeniden alevlendirdi.
Boris Johnson’ın Açıklamalarının Arkasındaki Detaylar
Boris Johnson, önde gelen Britanyalı politikacılardan biri olarak ülkesinin önemli dönemeçlerinde rol aldı. Son açıklamasında, Bitcoin’e dair uzun süredir şüpheleri bulunduğunu belirtti ve dijital varlıklara yatırım konusunda kamuoyuna temkinli yaklaşılması gerektiğini savundu. Johnson, yaşlı bir kilise cemaati üyesinin Bitcoin yatırımlarında ciddi kayıp yaşadığını aktardığı kişisel bir hikâyeyle bu uyarısını destekledi. Kripto paraların değerinin büyük ölçüde kolektif inanca dayandığını iddia eden Johnson, bu inancın sarsılması durumunda Bitcoin’in çökeceğine dikkat çekti.
Kripto Sektöründen Anında Yanıtlar
Johnson’ın açıklamasının ardından özellikle kripto dünyasının önde gelen isimleri görüş bildirdi. Strateji şirketinin kurucularından Michael Saylor, Bitcoin’in Ponzi şeması olarak nitelenmesini doğru bulmadığını belirtti. Saylor, X üzerinde yaptığı paylaşımda, klasik anlamda Ponzi sistemlerinin bir merkezi yürütücüsü olduğunu ve yeni katılımcıların yatırımlarının, daha önceki katılımcılara ödeme olarak döndüğünü ifade etti. Saylor görüşünü şu şekilde açıkladı:
Bir Ponzi şeması, getiri vadeden ve erken katılımcılara sonradan katılanlardan gelen paralarla ödeme yapan merkezi bir operatör gerektirir. Bitcoin’in merkezi bir sahibi, tanıtıcısı veya vaat ettiği bir getiri yoktur; açık, merkeziyetsiz ve yazılımla işleyen bir para ağıdır.
Tether şirketinin CEO’su Paolo Ardoino da tartışmaya katıldı ve Johnson’ın iddialarının topluluk notlarında gerekçeleriyle yanıtlandığını vurguladı. Ardoino, açıklamalarında Bitcoin’in bir Ponzi sistemiyle benzeşmeyen yapısal özelliklerinin altını çizdi.
Blockstream şirketinin CEO’su ve Bitcoin’in erken dönem geliştiricilerinden Adam Back ise, Johnson’ın açıklamalarına kısa ve esprili bir yanıt verdi. Back, Bitcoin’in merkeziyetsiz ve yazılım temelli işleyişine dikkat çekti.
Sektörden bir başka isim olan Fred Krueger, merkezi yapsından ötürü geleneksel Ponzi şemalarıyla Bitcoin’in temelden farklı olduğunu, Bitcoin’in yalnızca matematikle çalıştığını belirtti.
Bitcoin ve Ponzi Tartışmaları Yeniden Gündemde
Bitcoin’in Ponzi olup olmadığı tartışmaları geçmişte de farklı eleştirmenler tarafından gündeme taşındı. Ekonomist Nouriel Roubini, kripto paraları daha önce bir “balon Ponzi şeması” olarak tanımlamıştı. Avrupa Merkez Bankası İcra Kurulu üyesi Fabio Panetta ise dijital varlık piyasalarını “kağıttan ev” olarak nitelendirmişti.
Bitcoin savunucuları ise merkezi bir yöneticisi veya garanti edilmiş getirisi olmayan bir para ağı olarak Ponzi şemalarıyla kıyaslanamayacağını savunuyor. Onlara göre Bitcoin, açık kod ve piyasa dinamikleriyle işleyen, topluma ve teknolojiye dayalı bir sistem sunuyor.
