Kripto para piyasası analiz şirketi CryptoQuant’ın değerlendirmesine göre, Hürmüz Boğazı’ndaki uzun süreli bir aksaklık doğrudan Bitcoin’i etkilemez; ancak küresel piyasalarda zincirleme bir etkiyle Bitcoin’de dalgalanma potansiyeli oluşturabilir. Kripto türev piyasasında görülen mevcut yapı, bu tür bir şoku absorbe etmekte zorlanabilir.
Hürmüz Boğazı’nın Piyasalara Önemi
Dünyanın en önemli enerji güzergahlarından biri olan Hürmüz Boğazı’ndan günlük yaklaşık 20 milyon varil petrol ve petrol ürünleri geçiyor. Ayrıca küresel LNG ticaretinin de önemli bir kısmı bu yolu kullanıyor. Alternatif boru hatları kapasite açısından sınırlı kalırken, boğazdan uzun süreli bir kesinti için tam anlamıyla işleyen bir alternatif bulunmuyor.
Enerji fiyatlarındaki ani yükseliş, küresel finansal piyasalara doğrudan yansıyor. Tarihsel olarak, enerji maliyetlerindeki artışı enflasyon beklentileri izliyor. Merkez bankaları ise büyümeyi desteklemekle enflasyonu kontrol altında tutmak arasında bir tercih yapmak zorunda kalıyor. Para politikası sıkılaştığında yatırımcılar riskli varlıklardan uzaklaşma eğilimine giriyor.
Bitcoin’in Küresel Piyasalarla Korelasyonu
Bitcoin, 2020 sonrası dönemde sergilediği hareketlerle klasik riskli varlıklarla yüksek korelasyon gösterdi. Küresel gerginliklerde güvenli liman olarak öne çıkmak yerine genellikle hisse senetlerine paralel dalgalandı. İran krizi sonrası kısa vadede yüzde 14 civarı bir yükseliş gözlense de, tarihsel veriler jeopolitik şokların ilk aşamasında genellikle likiditenin azaldığını ve Bitcoin ile diğer riskli varlıkların satış baskısı görebildiğini ortaya koyuyor.
CryptoQuant’ın analizinde, bu dalganın Bitcoin’e etkisinin zincirin neresinde yer aldığı ile ilgili olduğu yorumu yer aldı. Başka bir deyişle, enerji piyasasındaki şoklar önce makroekonomik göstergeleri ardından da riskli varlıkları etkiliyor.
Türev Piyasadaki Kaldıraç Riski ve Veriler
CryptoQuant veri setine göre, Ocak 2023 ile Mart 2026 arasını kapsayan open interest (açık pozisyon) metriği, tüm borsalardaki toplam Bitcoin vadeli işlemlerini gösteriyor. 2023’te 10 milyar dolar altında olan açık pozisyon büyüklüğü, 2025 boğa döneminde 45 milyar doların üzerine çıktı. Güncel durumda ise 21,8 milyar dolar seviyesinde devam ediyor. Bu rakam, kaldıraçlı pozisyonların halen yüksek olduğunu gösteriyor.
Piyasalarda açılan kaldıraçlı işlemler, fiyat aksi yönde hareket ettiğinde zorunlu olarak kapatılıyor. Çok sayıda pozisyonun arka arkaya kapanması durumunda, satış baskısı spot piyasalarda oluşan satıştan çok daha fazla volatilite yaratabiliyor. Makroekonomik bir şokta, 21,8 milyar dolarlık açık pozisyonun erimesi büyük dalgalanmalara sebep olabilir.
Ayrıca, fonlama oranı verileri de piyasanın yönünü gösteriyor. Sürekli vadeli işlemlerdeki fonlama oranları, 2024 ve 2025 boyunca pozitif seyretti ve boğa döneminde ciddi yükselişler yaşandı. Ancak son dönemde fonlama oranında negatifleşme görülüyor, bu durum, piyasada kısa pozisyonların ağırlık kazandığını ortaya koyuyor.
CryptoQuant analizine göre, “Hürmüz Boğazı’ndaki bir aksaklığın Bitcoin üzerindeki etkisi, enerji fiyatlarındaki şokun ötesinde; küresel likidite, para politikası tepkileri ve türev piyasadaki kaldıraç dengesiyle şekillenecek.”
Bu tabloya göre, güçlü kaldıraç yapısı ve düşüş yönlü pozisyonlar birlikte çalıştığında piyasa iki farklı senaryo ile karşı karşıya kalabilir. Ani bir yükseliş kısa pozisyonların kapanmasına ve yukarı yönlü hareketin hızlanmasına yol açarken, olumsuz bir gelişmede ise açık kaldıraçlı pozisyonların likide olması düşüş yönlü hareketi artırabilir.
