Arjantin’de çalışanların maaşlarını dijital cüzdanlara yatırabilmesine olanak tanıyan yasal düzenleme, iş dünyası ve kamuoyunda uzun süredir gündemdeydi. Fintek şirketleri bu değişikliği olumlu bulurken, Kongre’de yapılan görüşmeler sonucunda tasarıdan ilgili madde çıkarıldı. Bu gelişme, ülkede dijital finans çözümlerine artan ilgiyi ve geleneksel bankacılık ile fintekler arasındaki güç dengesini yeniden gündeme taşıdı.
Bankalara Güveni Azaltan Faktörler
Arjantin yasalarına göre çalışanların maaşlarının geleneksel banka hesaplarına yatırılması zorunlu. Buna rağmen, ülkede dijital cüzdan kullanımı son yıllarda hızla arttı. Merkez Bankası’nın 2022’de yayımladığı bir ankete göre her iki Arjantinliden biri banka hesabına sahip değil. Bu orana, geleneksel bankacılık sistemine yönelik yıllardır süren güvensizlik büyük ölçüde etki ediyor.
2001’deki “corralito” dönemi, sürekli enflasyon ve zaman zaman para çekime getirilen kısıtlamalar gibi finansal krizler, halk arasında bankalara olan güveni zayıflattı. Bu süreçler sonucunda çok sayıda kişi nakit veya dolar cinsi tasarruf yöntemlerini tercih etmeye başladı.
Geleneksel bankaların dışında kalan milyonlarca insan ise Mercado Pago, Modo, Ualá ve Lemon gibi ödeme servislerinin sunduğu dijital cüzdan uygulamalarını yaygın şekilde kullanıyor. Özellikle banka hesabı olmayan kullanıcılar için bu araçlar, dijital finans ekosistemine giriş noktası niteliği taşıyor.
Siyasi ve Ekonomik Tartışmalar Yoğunlaştı
Gündemdeki yasa taslağına göre çalışanların maaşlarını istedikleri dijital cüzdanlara alma seçeneği getirilmesi planlanıyordu. Ancak Cumhurbaşkanı Javier Milei’nin partisi, yasa tasarısına destek toplamak amacıyla bu maddeyi metinden çıkarmayı kabul etti.
Arjantin bankacılık sektörünün temsilcileri, dijital cüzdanlara maaş yatırma hakkının riskler içerdiğini ileri sürdü. Banco Provincia konuyla ilgili açıklamasında şunları iletti:
“Bankaların sahip olduğu regülasyon ve denetim çerçevesinin, dijital cüzdan sağlayıcıları için şu anda mevcut olmadığını savunuyoruz. Böyle bir uygulamanın yasal ve finansal riskler doğurabileceğini, çalışanlar ile finansal sistemin işleyişini olumsuz etkileyebileceğini düşünüyoruz.”
Dijital cüzdan şirketleri ve fintek temsilcileri ise, dijital cüzdanların Merkez Bankası tarafından denetlendiğini ve milyonlarca kişinin ilk kez finansal hizmetlere bu uygulamalar sayesinde erişim sağladığını vurguladı. Lemon’un finans direktörü Maximiliano Raimondi yaptığı açıklamada şöyle değerlendirdi:
“Dijital cüzdanlar, milyonlarca insanı kolay ve ücretsiz şekilde finansal sisteme dâhil etti. Sektörün bütün sağlayıcıları, Merkez Bankası regülasyonuna tabi durumda.”
Yapılan güncel bir araştırmaya göre, Arjantinlilerin yüzde doksanı maaşlarının yatırılacağı hesabı seçmekte serbest olmak istiyor. Ayrıca, ülkedeki para transferlerinin yüzde 75’i halihazırda dijital cüzdanlarla düzenleniyor. Buna rağmen, yasal zorunluluk nedeniyle maaşlar önce bankalara yatırılıyor ve sonrasında kullanıcılar tarafından dijital cüzdanlara aktarılıyor.
Tartışmaların ardından, hükümet son aşamada düzenlemeye bankacılık sektörünün tepkisini azaltmak amacıyla dijital cüzdanlarla maaş alma hakkını yasa tasarısından çıkardı. Böylece bankaların etkisiyle mevcut uygulama devam etmiş oldu.
