2026’da halka arz piyasasının, aynı dönemde gelmesi beklenen üç büyük teknoloji şirketi nedeniyle ciddi bir likidite sınavıyla karşı karşıya kalabileceği belirtiliyor. Analist Thomas Tunguz’a göre SpaceX, OpenAI ve Anthropic için toplam değerleme 3 trilyon dolara kadar çıkabilir. Yüzde 20’lik halka açıklık oranı esas alındığında bu şirketlerin 432 milyar dolar ile 576 milyar dolar arasında kaynak çekmesi gerekebileceği ifade ediliyor.
Likidite üzerindeki baskı öne çıkıyor
Söz konusu arzların aynı çeyrekte gerçekleşmesi halinde, bunun piyasalardaki nakit akışı üzerinde belirgin baskı oluşturabileceği aktarılıyor. Haberde yer alan değerlendirmeye göre ihtiyaç duyulan tutar, 2016 ile 2025 arasında ABD şirketlerinin gerçekleştirdiği toplam halka arz gelirlerini aşmış durumda. Aynı yıl Kraken, Anduril ve Canva gibi başka yüksek profilli şirketlerin de borsaya açılma hazırlığında olduğu kaydediliyor.
Analist Thomas Tunguz’un değerlendirmesine göre SpaceX, OpenAI ve Anthropic için öngörülen toplam değerleme 3 trilyon dolara yaklaşırken, yalnızca yüzde 20’lik halka açıklık için bile 432 milyar dolar ile 576 milyar dolar arasında fon gerekebilir.
OpenAI, yapay zeka alanında ChatGPT ile öne çıkan ABD merkezli bir teknoloji şirketi olarak biliniyor. Anthropic ise üretken yapay zeka modelleri geliştiren ve özellikle kurumsal yapay zeka güvenliği çalışmalarına odaklanan bir başka ABD şirketi konumunda bulunuyor.
Yüksek değerlemeler nedeniyle bu halka arzların oldukça sınırlı serbest dolaşımla başlayabileceği, bu oranın bazı durumlarda yüzde 3 ile yüzde 8 aralığına kadar inebileceği belirtiliyor. Bu durumun endeks dahil edilme süreçlerini zorlaştırabileceği ve gerçek piyasa fiyatlamasını etkileyebileceği öne sürülüyor.
Kripto piyasasındaki ICO dönemine benzetildi
Kripto piyasasını izleyen bazı yatırımcılar, bu tabloyu geçmişteki ICO dalgasıyla karşılaştırıyor. O dönemde birçok proje hisse yerine token satarak doğrudan fon toplamış, özellikle büyük vaatlerde bulunan girişimler kısa sürede yüksek meblağlara ulaşmıştı. Haberde, 2026’daki halka arz planlarının da şirketlere uzun süreli büyüme alanı açacak ölçekte fon aradığı vurgulanıyor.
Özellikle 2021 boğa döngüsünde görülen ikinci ICO dalgasında, düşük serbest dolaşım ve içeridekilerin kontrol ettiği yüksek arz yapısı dikkat çekmişti. Bu modelin, zaman içinde piyasa değerinde çözülmeye yol açtığı, bireysel yatırımcıların kayıplar yaşadığı ve erken dönem fon sağlayıcılarının çıkış için piyasayı kullandığı yönünde eleştiriler gündeme gelmişti.
SpaceX yapısı ayrıca dikkat çekiyor
Haberde en dikkat çekici örnek olarak SpaceX gösteriliyor. Şirketin halka arzında serbest dolaşım oranının yüzde 5 düzeyinde kalmasının beklendiği, bunun da hisselerin yüzde 95’inin erken dönem destekçilerin elinde kalacağı anlamına geldiği belirtiliyor. SpaceX, Elon Musk’ın uzay taşımacılığı ve uydu teknolojileri alanında faaliyet gösteren şirketi olarak öne çıkıyor.
Standart 180 günlük kilit süresine rağmen, erken serbest bırakılmaya uygun hisselerin yüzde 20’sine kadar olan bölümünün daha önce açılabileceği aktarılıyor. Şirketin S 1 başvurusunda yer alan istisnalara göre bu adım, ilk çeyreklik sonuçların açıklanmasının ardından bir tam işlem gününde devreye girebilir. Tarihin netleşmediği, ancak bunun temmuz ortası ile ağustos arasında olmasının beklendiği belirtiliyor.
Mini sözlük: Serbest dolaşım, bir şirketin piyasada alınıp satılabilen hisse oranını ifade eder. Kilit süresi ise belirli hisselerin, halka arzdan sonra belli bir süre satılamamasını düzenleyen uygulamadır.
Buna ek olarak, halka arz sonrası hisse fiyatı halka arz fiyatının yüzde 30 üzerine çıkarsa erken alıcılar için ilave yüzde 10’luk hissenin daha erken serbest kalabileceği kaydediliyor. Nasdaq’ın SpaceX’i daha önce gereken 90 gün yerine 15 gün içinde listeleyebileceği, ayrıca S&P endeksinin karlılık şartını kaldırmasının emeklilik fonlarının bu piyasaya girişini kolaylaştırdığı da haberde yer alıyor.
Öte yandan düşük serbest dolaşım ve yüksek değerlemenin, yaklaşık 30 trilyon dolarlık emeklilik fonu varlığını şişkin fiyatlamalara açık hale getirebileceği uyarısı yapılıyor. Ön piyasa işlemlerine göre SpaceX’in halka arz fiyatı 135 dolar olarak planlanırken, zincir üstü işlemlerde hissenin 744 dolara kadar değer gördüğü belirtiliyor. Önümüzdeki aylarda bu arzların likiditeyi nasıl etkileyeceği ve bunun kripto piyasasına giren fon akışını azaltıp azaltmayacağı yakından izlenecek.
