Blockchain analiz şirketi Arkham, İran Merkez Bankası’na (CBI) ait olduğu belirtilen kripto cüzdanlarını içeren halka açık bir zincir haritası yayınladı. Şirketin 11 Mayıs’ta yaptığı araştırmaya göre, bu çalışma ABD tarafından yaptırıma tabi tutulan iki Tron (TRC-20) cüzdanını kamuya ve araştırmacılara incelemeye açıyor. Söz konusu cüzdanlar, ABD Hazine Bakanlığı’na bağlı Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi (OFAC) tarafından 24 Nisan’da “özel olarak belirlenmiş vatandaşlar” listesine eklendi; cüzdanların, İran Devrim Muhafızları Kudüs Gücü ve Hizbullah ile bağlantılı olduğu gerekçesiyle İran Merkez Bankası’na ait olduğu kabul edildi.
Yaptırımların Odağında Tron ve Tether İşlemleri
Arkham’ın oluşturduğu bu harita, İran bağlantılı kurumların stabilcoin ve blockchain ağlarını kullanarak geleneksel bankacılık dışında fon aktarımı yapma biçimlerini mercek altına alıyor. ABD makamları, terör finansmanı ve petrol gelirleri üzerinden yaptırımların uygulanmasını artırırken, kripto altyapısının rolü de daha yakından takip ediliyor. OFAC tarafından yapılan bu son yaptırım kapsamında, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, İran’la bağlantılı 344 milyon dolarlık kripto varlığın dondurulduğunu açıkladı. Bessent, bu adımın Tahran’ın fon üretme ve transfer kabiliyetini sistemli biçimde bozmayı amaçladığını söyledi.
Tether şirketi de ABD makamlarının talebi üzerine, yasadışı faaliyetlerle ilişkili olduğunu belirttiği fonları dondurduğunu açıkladı. Ancak, kamuya yaptığı açıklamada İran’ı doğrudan isimlendirmedi.
ABD Hazine Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, İran’ın fonlarını kripto varlıklar üzerinden taşımaya dair çabalarına karşı uluslararası işbirliğinin ve şeffaflığın artırıldığı vurgulandı.
Arkham’ın hareketi, blockchain analiz şirketleri ve stabilcoin ihraççıları tarafından özellikle Tron ve Tether’a bağlı kripto altyapısını kullanan yaptırım kaçırma ağlarının ifşa edilmesine yönelik genel baskının bir parçası olarak değerlendiriliyor.
İran’ın Kripto Varlık Trafiği ve Öne Çıkan Platformlar
Chainalysis’in 27 Nisan’da yayımladığı notta, İran’ın petrol gelirlerinin çeşitli aracı cüzdanlar, brokerler, zincirler arası köprüler ve merkeziyetsiz finans protokolleri aracılığıyla dolaşıma girdiği belirtildi. Bu süreç sonunda, fonlar tekrar İran Merkez Bankası ve Devrim Muhafızları’yla bağlantılı hesaplara aktarılıyor.
Şubat ayında, TRM Labs ve Chainalysis’in verilerine dayandırılan bir başka rapora göre, İran’ın 2024’teki toplam kripto işlem hacmi yaklaşık 11,4 milyar dolar olarak kaydedildi; 2025 tahmini ise 10 milyar dolar olarak gösterildi.
Mayıs ayına gelindiğinde, İran’ın en büyük kripto borsası Nobitex’in, ülkenin önde gelen siyasi ailelerinden biriyle bağlantılı olduğu ve yerel kullanıcılarla uluslararası pazar arasında başlıca köprü işlevi gördüğü yönünde haberler çıktı. Bu durum, yasal sınırların aşılmasında kripto platformlarının rolünü yeniden gündeme taşıdı.
Dijital Varlıklarla Alternatif Gelir Arayışı
Nisan ayında İran’ın, Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilerden kriptoyla ücret alınmasını değerlendirdiği, böylece geleneksel finans yolları dışındaki dijital varlıklar üzerinden ek gelir elde etmeyi amaçladığı bildirildi.
Öte yandan Cointelegraph’ın aktardığına göre, Tether son 30 günde Ethereum ve Tron üzerinde toplamda 500 milyon USDT’den fazla varlığı dondurdu; bu miktarın 506 milyon dolarlık bölümünün Tron üzerinde olduğu belirtildi.
TRON ağının bir sözcüsü, ağda bireysel işlemler üzerinde doğrudan izleme veya engelleme yapılamadığını belirterek, 2024’te oluşturulan ve TRON, Tether ile TRM Labs işbirliğiyle çalışan T3 Financial Crime Unit’in, kolluk kuvvetleriyle koordineli olarak yüz milyonlarca dolarlık fonun dondurulmasında rol oynadığını ekledi. Tether ise bu konuda yorum yapmadı.
