ABD merkezli kripto para borsası Coinbase ve kripto portföy takip platformu Cointracker tarafından yapılan yeni bir anket, kripto para yatırımcılarının vergi mevzuatıyla ilgili ciddi eksiklikleri olduğunu gösterdi. Ankete göre yatırım yapanların yarısından fazlası, dijital varlıkların vergilendirilebilir işlemlerinin temel mantığını kavrayamıyor.
Vergilendirme bilinci ve yeni düzenlemeler
2026 Kripto Vergi Hazırlık Raporu sonuçlarına göre, katılımcıların yalnızca yüzde 49’u kripto para satıldığında vergi yükümlülüğü doğduğunu doğru şekilde biliyor. Yaklaşık dörtte biri ise basit aktarımların da vergiye tabi olduğunu sanıyor. ABD’de dijital varlıkların hareketi ve platformlar arası geçişler, kripto kullanıcılarının mali yükümlülüklerini doğru şekilde yerine getirmesini güçleştiriyor.
Ankete katılan 3000 kullanıcı ortalama olarak 2,5 farklı platform ya da cüzdan kullanıyor. Katılımcıların yüzde 83’ü kendi saklama cüzdanlarını tercih ederken, sadece yüzde 35’i varlıklarının maliyet değerini (cost basis) geçmişte düzelttiğini belirtti. Maliyet değeri kavramı, alım fiyatının düşülmesiyle gerçek kazancın hesaplanmasını sağlasa da kullanıcıların bu konuda yeterli bilgiye sahip olmadığı görülüyor.
Coinbase’in açıklamasına göre, yeni regülasyon süreciyle birlikte şirketin dört milyondan fazla müşterisine 1099-DA formu göndermesi bekleniyor. Bu formların çoğu, yıllık getiri 600 doların altında kalan müşterileri kapsıyor. Ayrıca, kullanıcıların yüzde 60’ından fazlasında maliyet değeri eksik veya eksik kaydedilmiş durumda, çünkü varlık hareketleri platformlar arasında gerçekleşiyor.
Coinbase, “Bugün, her stabil coin ödemesi, küçük DeFi işlemi, gas ücreti teknik olarak vergilendirilebiliyor. Bunun sıradan kullanıcılar üzerinde oluşturduğu yük, yalnızca zahmetli olmakla kalmıyor; aynı zamanda yenilik ve benimseme sürecini de tehdit edebiliyor” açıklamasını yaptı.
Uzmanlar yeni sistemin etkilerini değerlendiriyor
Blockchain analiz firması Elliptic’in soruşturmalar direktörü Matt Price, standart raporlamaya geçilmesinin uzun vadede sektöre olumlu katkı sağlayacağı görüşünde. Price, daha önce ABD Vergi Dairesi’nde (IRS) özel ajan olarak kripto paralarla ilgili suç soruşturmalarında görev aldı. Ayrıca Binance’in soruşturma birimini yönetmiş olan Price, kripto ile yapılan ödemelerin vergisel açıdan muhasebeleştirilmesinin zorluğunu bizzat tecrübe ettiğini aktardı.
Matt Price, “Bunu nasıl beyan edeceğinizi bilemeyebilirsiniz; bana ödeme kısmen kripto ile yapıldığında elimde 1099 formu yoktu. Kendi kendime muhasebe yapmak zorunda kaldım” ifadelerine yer verdi.
1099-DA formlarının kullanıma girmesiyle kripto paralar, diğer finansal ürünlerle aynı düzene çekiliyor. Standart raporlama, geleneksel aracı kurumlarda kullanılan 1099-B sistemine benzer bir yaklaşım sunmuş olacak.
Price, yüksek işlem hacminin getirdiği karmaşıklığın maliyet hesabını zorlaştırdığına dikkat çekse de, benzer durumların geleneksel yatırımlarda da bulunduğunu vurguladı. Özellikle algoritmik işlem yapan yatırımcıların da benzer çıkmazlarla karşılaştığını belirten Price, sektörün zamanla bu sorunların üstesinden gelebileceğini düşünüyor.
