ABD Başkanı Donald Trump, Amerikan ordusunun cuma günü İran’a ait bir hava savunma sistemini hedef alan sınırlı bir saldırı düzenlediğini açıkladı. Cumhuriyetçilerin ara seçimlerde Kongre’nin her iki kanadında da çoğunluğu kaybetmesinden bu yana İran’a yönelik ilk ABD saldırısı gerçekleşirken, Washington ile Tahran arasındaki dolaylı görüşmeler sürüyor. ABD ayrıca 10–11 Kasım’da Rusya ve Ukrayna ile Abu Dabi’de yeniden görüşmeye hazırlanıyor.
ABD, İran’ın hava savunma sistemini hedef aldı
Associated Press’in aktardığına göre Trump, İran’ın kısa süre önce kurduğunu söylediği sistemin 5 ila 15 dakika içinde imha edildiğini belirtti. Trump operasyonu küçük çaplı olarak nitelendirirken İran devlet medyası, Keşm Adası’nın Suza bölgesinde iki patlama meydana geldiğini bildirdi.
ABD ordusu pazartesi günü de Hürmüz Boğazı yakınlarında savunma amaçlı olarak nitelediği saldırılar düzenlemişti. O saldırılarda Keşm ve Hengam adaları ile İran anakarasındaki Bender Abbas kıyı bölgesi hedef alınmıştı.
Tahran, Hürmüz Boğazı için yedi şart öne sürüyor
Trump, İran’la arabulucular üzerinden görüşmelerin sürdüğünü ancak nükleer program konusunda ciddi görüş ayrılıkları bulunduğunu söyledi. Tahran, daha önce açıkladığı yedi şart yerine getirildikten sonra Hürmüz Boğazı’nın açılmasını istiyor. Talepler arasında savaşın tüm cephelerde sona ermesi, ABD askerlerinin çekilmesi, savaş tazminatı ödenmesi, yaptırımların ve liman ablukalarının kaldırılması ile dondurulan varlıkların serbest bırakılması yer alıyor. Katar, Irak ve Mısır ise gerilimi düşürmek için arabuluculuk girişimlerini yoğunlaştırdı.
CNN’in haberine göre İran’daki sertlik yanlıları, Cumhuriyetçilerin seçim kayıplarının Washington üzerindeki iç siyasi baskıyı artırdığı görüşünde. Bu kesimler, Tahran’ın görüşmelerde taviz vermesine karşı çıkıyor ve ABD’nin savaşı aceleye getirilmiş bir anlaşmayla sona erdirmesine izin verilmemesi gerektiğini savunuyor. İran’ın dini lideri Mücteba Hamaney de bu hafta teslimiyet işareti verilmemesi gerektiğini söyledi. ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance ise İran savaşının Cumhuriyetçilerin seçim kayıplarında rol oynadığını daha önce kabul etmişti.
Uluslararası Kriz Grubu’ndan bir İran analisti, seçim sonucunun Tahran’ın nükleer program konusunda taviz verme isteğini daha da azaltabileceğini belirtti. Analistlere göre İran yönetimi, bölgesel caydırıcılığını ve pazarlık gücünü koruyarak savaşı müzakere yoluyla sona erdirmeyi hedefliyor.
ABD, İran’ın nükleer programı hakkında bilgi için ödül açıkladı
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, İran’ın nükleer tesisleri, ekipmanları, programda görev alan kişiler ve bu kişilerin hareketleri hakkında bilgi sağlayanlara 20 milyon dolara kadar ödül verileceğini duyurdu. Açıklamada, tanıkların başka bir yere yerleştirilmesinin de mümkün olduğu belirtildi.
ABD, Rusya ve Ukrayna Abu Dabi’de buluşmaya hazırlanıyor
Birleşik Arap Emirlikleri’nin başkenti Abu Dabi’de 10–11 Kasım’da yapılması planlanan çalışma düzeyindeki görüşmeler, üç tarafı dokuz ay sonra ilk kez yüz yüze bir araya getirecek. Trump, tarafların savaşı sona erdirecek bir çözüme çok yakın olduğunu ve Ukrayna’nın yanı sıra Avrupa’yı da kapsayan geniş bir anlaşma beklediğini söyledi. Ukrayna Cumhurbaşkanlığı Ofisi Başkanı Kirilo Budanov ise toplantıdan büyük bir ilerleme beklemediğini, yüz yüze görüşmelerin yeniden başlamasını başlı başına bir ilerleme olarak gördüğünü belirtti.
Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha, ülkesinin önceliklerini güvenlik garantileri, Karadeniz’de gerilimin azaltılması, enerji altyapısına yönelik saldırıları durduracak bir ateşkes, Ukraynalı çocukların ülkeye dönmesi ve savaş esirlerinin takası olarak sıraladı. Sybiha, Ukrayna’yı ilgilendiren kararların Kiev’in katılımıyla alınması gerektiğini yineledi. Toprak ve güvenlik garantileri konusundaki ayrılıklar ile sahadaki çatışmalar sürerken Avrupa, Ukrayna’ya askeri ve ekonomik desteğini devam ettiriyor.
İran’a yönelik yeni saldırı, dolaylı görüşmeler sürerken askeri gerilimin yeniden tırmanabileceğini gösteriyor. Tahran’ın Hürmüz’ün açılmasını savaşın sona ermesi dahil yedi şarta bağlaması, boğaz konusunda ilerlemeyi daha geniş bir anlaşmaya bağlıyor. Abu Dabi’de ise görüşmelerin somut sonucu, tarafların toprak ve güvenlik garantileri konusundaki ayrılıkları ne ölçüde daraltabildiğiyle belli olacak.
USDT
AAPL
