Bugün AK Parti 48 milletvekilinin imzasıyla kripto paraları da ilgilendiren önemli bir kanun teklifi sundu. Son dakika olarak ilk dikkat çeken önemli detaylarının özetini paylaşmıştık ancak şimdi tüm maddeleri ele alacağız. Kripto paralarla ilgili şimdiye kadar Türkiye’de gördüğümüz en önemli vergi adımı bu.
Kanun Teklifinin Gerekçesi
Gerekçe bölümünde açıkça “vergi dışında kalan alanların kapsama alınması” motivasyonundan bahsediliyor. Yani kripto paraların uzun süredir beklediği ancak yatırımcıların rahatsız olduğu vergilendirme aşaması Türkiye için de başlıyor.
Aksaray MV Hüseyin ALTINSOY ve Elazığ MV Ejder AÇIKKAPI tasarının ilk imza sahipleri. Tasarıda Vakıf Üniversitelerinden bahis reklamlarına kadar çok fazla detay var yani kripto para özelinde bir tasarı değil. Kanun değişikliği teklifi bugün Plan ve Bütçe Komisyonu dahil toplam 4 komisyona ulaştırıldı. Buradaki çalışmaların ardından oylamaya gidilecek.
Kripto Paralara Vergi
Gelir Vergisi Kanunu’nun 70 inci maddesine kripto varlıklar eklenecek ve böylece kriptodan elde edilen gelirler vergilendirilebilecek.
“Madde ile Sermaye Piyasası Kurulunca yetkilendirilmiş platformlar bünyesinde elde edilen kripto varlıkların alım satım kazançları ile kira, faiz ve benzeri diğer kripto varlık gelirlerinin nihai olarak tevkif yoluyla vergilendirilmesine. Sermaye Piyasası Kurulunca yetkilendirilmiş platformlar dışında gerçekleşen işlemlerden elde edilen kripto varlık gelirlerinin ise beyan yoluyla vergilendirilmesine yönelik düzenleme yapılmaktadır.
Ayrıca, madde ile platformlarca yapılan tevkifattın ticari kazanç mükellefleri hariç tam ve dar mükellef gerçek kişiler ile dar mükellef kurumlar için nihai vergileme olması sağlanmakta, gelir sahibinin gerçek veya tüzel kişi ya da tam veya dar mükellef olmasının, vergi mükellefiyetinin bulunup bulunmamasın, vergiden muaf olup olmamasın yapılacak tevkifatı etkilemeyeceği hususu düzenlenmektedir.” – Kanun Teklifi
Kripto varlıkların elden çıkarılmasından doğan kazançların değer artışı kazancı kapsamına alınması sağlanacak. Ayrıca ticari işletmeye dahil kripto varlıkların elden çıkarılmasından doğan kazançların ticari kazanç sayılması yönünde, ihtiyaç duyulan ibare de kanun maddesine ekleniyor.
Kripto paralardan vergi alınabilmesi için 13/7/1956 tarihli ve 6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu’nun İkinci Kısmının İkinci Bölümünün başlığı “Konaklama Vergisi ve Kripto Varlık İşlem Vergisi” şeklinde değiştirilecek. Bu maddeye göre kripto varlık hizmet sağlayıcıları tarafından yapılan veya aracılık edilen kripto varlık satış ve transfer işlemleri kripto varlık işlem vergisine tabi olacak.
- Verginin mükellefi, kripto varlık hizmet sağlayıcıları olacak.
- Kripto varlık işlem vergisi, kripto varlık satış tutarı veya kripto varlığın transfer edildiği andaki rayiç değeri üzerinden on binde üç oranında uygulanacak.
- Vergi matrahından gider ve vergi adı altında indirim yapılamayacak.
- Bir aya ait kripto varlık işlem vergisi, izleyen ayın onbeşinci günü akşamına kadar mükellefin gelir veya kurumlar vergisi yönünden bağlı olduğu vergi dairesine beyan edilerek aynı süre içinde ödenecek.
6362 sayılı Kanuna tabi olan platformlar dışında gerçekleştirilen kripto varlık işlemlerinden elde edilen gelirler, yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyan edilecek. Kripto varlık işlemlerinden doğan zararlar, yalnızca bu varlıklardan elde edilen kazançlardan mahsup edilebilecek. Kripto para borsaları her 3 ayda bir kripto işlemlerinden elde edilen kazançlardan %10 vergi kesintisi yapacak.
Yani 2 vergi karşımıza çıkıyor.
- On binde 3 oranında alım, satım, transfer vergisi. Bu çok cüzi bir rakam.
- Her 3 ayda bir kazançlardan alınacak %10 kazanç vergisi.
Zarar mahsubu sadece takvim yılı içinde mümkün ve %10 rakamı tahmin edilenin çok ötesinde. Bu yüzden Türkiye’deki kripto para yatırımcıları durumdan memnun olmayacaktır.
Ne Zaman Yasalaşacak?
Kripto varlık işlem vergisi ve %10’luk tevkifata (kazanç vergisine) ilişkin maddeler (1, 3, 4, 5. maddeler) kanun yayımlandıktan sonraki ikinci aybaşında yürürlüğe girecek. Teklif önce Plan ve Bütçe Komisyonu (Esas Komisyon) ile tali komisyonlarda görüşülecek burada maddelere son halleri verilecek. Bu süreçte %10’luk vergiyle ilgili iyileştirme olabilir ancak paket düzenleme olduğu için kripto özelinde çok vakit ayrılacak gibi de görünmüyor.
Komisyondan geçen metin TBMM Genel Kurulu’na gelir. Önce tümü, sonra maddeleri tek tek oylanır. Ardından Cumhurbaşkanı 15 gün içinde imzalar ve Resmî Gazete’de yayımlatır. Yasanın Bahar veya Yaz 2026 döneminde yasalaşması muhtemeldir. Eğer Mart veya Nisan ayı içinde yayımlanırsa, kripto vergilerinin uygulanmaya başlaması (ikinci aybaşı kuralı nedeniyle) Haziran veya Temmuz 2026’yı bulacak.
Peki yasalaşmadan önceki işlemler için vergilendirme olacak mı? Teklifin 18. maddesi, verginin “yayımını izleyen ikinci aybaşında” başlayacağını açıkça belirtmektedir. Bu, kanun çıkmadan önceki kazançlarınızın bu yasaya tabi olmayacağı anlamına geliyor. Vergi hukukunda “geriye yürümezlik” esastır. Yeni bir vergi düzenlemesi, ancak yürürlüğe girdiği tarihten sonraki olay ve işlemlere uygulanabilir. 2026 itibarıyla mevcut kanunlar çerçevesinde bireysel yatırımcılar için bir kripto vergisi yükümlülüğü bulunmadığından, bu yasa çıkana kadar elde edilen kazançlar mevcut muafiyet kapsamında görülecektir nitekim girişte de bahsettiğimiz üzere çalışmanın amacı “vergilendirilmemiş alanları vergilendirmek” olarak ifade ediliyor.
