Ethereum kurucu ortağı Vitalik Buterin, ağın temel değerini yeniden değerlendirdiğini aktararak, Ethereum’un esas amacının akıllı sözleşmeler veya merkeziyetsiz finans olmadığını öne sürdü. Real World Crypto konferansına katılımının ardından yaptığı açıklamada Buterin, Ethereum’u sansüre dayanıklı, gizlilik öncelikli ve açık kaynaklı teknolojilerin sürdürücüsü olarak konumlandıran bir bakış açısına yöneldi.
Ethereum’un Sağladığı Asıl Temel: Kamuya Açık Duyuru Panosu
Kriptografi alanındaki uzmanların yer aldığı konferansta edindiği deneyimi aktaran Buterin, Ethereum’un en temel katkısının, küresel ölçekte herkesin izinsiz şekilde veri paylaşabildiği, herkese açık ve değiştirilemez bir platform sunmak olduğunu ifade ediyor. Akıllı sözleşmeler ya da ödeme sistemlerinden önce, “veri erişilebilirliği” Ethereum’un önünde yer alıyor. Son yapılan PeerDAS güncellemesiyle Ethereum’un veri erişim kapasitesi 2,3 kat arttı ve Buterin, bu kapasitenin önümüzdeki süreçte on ila yüz kat daha büyüyebileceğini belirtiyor.
Veri paylaşımı kavramının önemi, Buterin’e göre, yalnızca finansal olmayan birçok uygulamayı da Ethereum’un temeline bağlıyor. Güvenli çevrimiçi oylama sistemleri, yazılım sürüm takibi veya sertifika iptal süreçleri gibi çeşitli kriptografik protokoller, temelde güvenilir bir veri yayın yüzeyine ihtiyaç duyuyor. Bu kullanım örneklerinin hiçbiri doğrudan hesaplama gerektirmiyor ve çoğu zaman ödeme gerekliliği de bulunmuyor. Fakat istenmeyen erişimi engellemek için ekonomik bir katman gerekli hale gelebiliyor.
Vitalik Buterin, Ethereum’un teknik olarak önceliğinin veri erişilebilirliği olduğunu ve bu kapasitenin oldukça arttığını vurguluyor.
Ödeme Sistemi ve Akıllı Sözleşmelerin Konumu
Buterin, Ethereum’un değer hiyerarşisinde ödemelere ikinci sırada yer veriyor. Birçok protokolün çalışabilmesi için bir ödeme altyapısının gerektiğini; bunların servis sağlayıcıların ücretlendirilmesi, spam’ı önleme veya API erişimlerini kontrol altında tutma gibi amaçlarla kullanıldığını belirtiyor. ETH’nin ekonomik eşik oluşturmadaki rolünün, kitlesel ve sahte hesap oluşturmayı engelleme açısından faydalı olduğunu ekliyor. Özellikle sıfır-bilgi kanallarını içeren Ethereum ödemelerinin, API kullanımı için güçlü ve mahremiyeti koruyan çözümler sunduğunu savunuyor.
Akıllı sözleşmeler ise Buterin’in güncellenmiş sıralamasında üçüncü basamağa yerleşiyor. Onlara duyulan ihtiyaç; teminat yönetimi, sıfır-bilgi ödeme kanalları ve dijital varlıklara erişim gibi uygulamalar için geçerli. Ancak teknik olarak, Ethereum dışında yer alan birçok kullanım alanı için akıllı sözleşmelerin zorunlu olmadığını, buna rağmen standartlaştırılmış bir hesaplama mekanizmasının sistemi çok daha birlikte çalışabilir hale getirdiğini belirtiyor.
Buterin, “Her uygulama kendi mantığını sıfırdan kurmak zorunda kalmasın diye akıllı sözleşmeler önemini koruyor,” şeklinde vurguluyor.
Fee Algısında Gecikme ve Kullanım Potansiyeli
Buterin, ayrıca kamuoyunda Ethereum’a dair eski ücret ve ölçeklenebilirlik algısının devam ettiğine dikkat çekiyor. 2020–2022 dönemindeki yüksek işlem ücretlerinin günümüzde geçerli olmadığını, şu anda ağ üzerindeki ücretlerin oldukça düşük seviyelerde olduğunu ve mevcut yol haritasının bu ortamı korumaya yönelik tasarlandığını aktarıyor. Kullanıcıları ücret dalgalanmalarına karşı koruyan altyapının da önemli ölçüde geliştiğini ifade ediyor.
Bu algı farkı nedeniyle geliştiriciler ve kurumların Ethereum’u halen eski, yüksek maliyetli dönem üzerinden değerlendirdiği belirtiliyor. Daha önce Ethereum tabanlı çözümleri teknik ve ekonomik nedenlerle tercih etmeyen birçok kişi ya da kurumun, bugünkü gelişmeleri henüz gözden geçirmediği aktarılıyor. Buterin, Ethereum’un gizlilik koruyan ve sansür direnci yüksek yazılım altyapısında temel katman olma kapasitesinin şimdi daha güçlü olduğunu ifade ediyor.
