İngiltere’nin kripto para borsası HTX’e yönelik yaptırım kararı, blokzincir araştırmacıları ve güvenlik uzmanları arasında geniş yankı uyandırdı. Sektördeki bazı isimler, kararın yalnızca hedef alınan yapıyı değil, zincir üstü uyum ve risk izleme mekanizmalarını da olumsuz etkileyebileceğini belirtti.
Uzmanlardan yaptırım kapsamına eleştiri
Galaxy Digital araştırma biriminin başındaki Alex Thorn, X üzerinden yaptığı paylaşımda İngiltere’nin “HTX’in tamamını” yaptırım listesine almasını sorunlu bulduğunu söyledi. Thorn’a göre borsanın çok sayıda meşru kullanıcısı bulunuyor ve bu nedenle böylesine geniş bir tanım, uygulamada ciddi belirsizlik yaratabiliyor. Galaxy Digital, dijital varlıklar alanında faaliyet gösteren ABD merkezli bir finans şirketi olarak biliniyor.
Alex Thorn, İngiltere’nin HTX’in tamamını yaptırım listesine eklemesini sorunlu gördüğünü, çünkü borsada çok sayıda meşru kullanıcı bulunduğunu ve stabilcoin ihraççılarının token dondurma kararlarında da belirgin uygulama farkları oluştuğunu belirtti.
Güvenlik araştırmacısı Taylor Monahan da kararın, merkeziyetsiz finans protokollerinin çalıntı fonları taraması ve engellemesi yönünde yıllardır sürdürülen çabaları zayıflattığını savundu. Monahan, HTX kullanıcılarının büyük bölümünün meşru kullanıcılar olduğunu öne sürdü.
Blokzincir araştırmacısı ZachXBT ise yaptırımı “biraz sınırı aşan” bir adım olarak nitelendirdi. Ona göre HTX ile bağlantılı adreslerin zincir üstünde geniş biçimde riskli kabul edilmesi, inceleme ve takip süreçlerinde ciddi bozulmaya yol açtı.
ZachXBT, maruziyet üzerinden dosya izlerken artık yaptırım kategorisini dikkate almamak zorunda kaldığını, çünkü risk kavramının anlamını büyük ölçüde yitirdiğini söyledi.
İngiltere’nin gerekçesi ve HTX’in yanıtı
Tartışmanın merkezindeki karar, İngiltere’nin 26 Mayıs’ta HTX’in arkasındaki Panama merkezli Huobi Global S.A. hakkında aldığı yaptırım kararıyla başladı. İngiliz makamları, şirketin Rusya bağlantılı finansal ağlara destek vermiş olabileceğine dair makul gerekçeler bulunduğunu açıkladı.
Yetkililere göre HTX, halihazırda yaptırım altında bulunan A7 Limited Liability Company ve Garantex üzerinden yürütülen finansal hizmetler ve fon akışları yoluyla Rusya hükümetiyle bağlantılı yapılara destek sağlamış olabilir. HTX ise suçlamaları reddetti ve yaptırım uygulanan tüzel yapının, çevrim içi borsadan ayrı olduğunu savundu.
Zincir üstü veriler ve piyasa etkisi
Global Ledger raporuna göre HTX, 2021 ile Mayıs 2026 arasında yüksek riskli kabul edilen kripto para akışlarında yaklaşık 21,06 milyar dolarlık işlem gerçekleştirdi. Bu toplamın en az 7,64 milyar dolarlık bölümünün Garantex, onun devamı olarak gösterilen Grinex, A7A5 ve Hydra dahil Rusya bağlantılı yüksek riskli yapılar ve darknet pazarlarıyla ilişkili olduğu aktarıldı.
| Metrik | Veri |
|---|---|
| İncelenen dönem | 2021 ile Mayıs 2026 arası |
| Yüksek riskli toplam akış | $21,06 milyar |
| Rusya bağlantılı yüksek riskli bölüm | En az $7,64 milyar |
Yaptırım kararının sonraki etkileri de kısa sürede görüldü. Donald Trump ile bağlantılı olduğu belirtilen merkeziyetsiz finans projesi World Liberty Financial, yaptırım uyum incelemeleri sonrasında HTX bağlantılı adresleri dondurdu. Bunun ardından HTX, platformdaki USD1 stabilcoinini işlem listesinden çıkardı ve bazı işlem çiftlerini askıya aldı.
Mini sözlük: Adres kirlenmesi, zincir üstünde bir cüzdanın yaptırım, hırsızlık ya da yasa dışı fonlarla bağlantılı görünmesi nedeniyle riskli sayılması anlamına gelir. Bu işaretleme, doğrudan ihlal olmasa bile ilişkili adreslerin de uyum kontrollerinde engelle karşılaşmasına yol açabilir.
