Kripto para piyasasında uzun süredir fiyat hareketleri ön planda olsa da 2026’da ilgi giderek ağların teknik temellerine yöneliyor. Ethereum, Solana ve Avalanche son yılların en kapsamlı protokol güncellemelerine hazırlanırken, Coinbase’in katman 2 ağı Base de geçen cuma günü Beryl hard fork’unu devreye aldı. Buna karşılık Bitcoin tarafında geliştiriciler tartışmalı tekliflerde uzlaşmaya varabilmiş değil.
Odak noktası hızdan çok dayanıklılık
Hong Kong merkezli varlık yöneticisi HashKey Group’ta kıdemli araştırmacı olarak görev yapan Tim Sun, geçmişte protokol güncellemelerinin daha çok yeni özellik, hız ve işlem kapasitesine odaklandığını söyledi. Sun’a göre 2026’da ağırlık merkezi daha öngörülebilir yönetişim, daha yüksek güvenilirlik ve büyük ölçekli finansal kullanım senaryolarını taşıyabilecek kurumsal düzeyde altyapıya kayıyor.
Tim Sun, 2026’da önceliğin yalnızca daha fazla özellik eklemek olmadığını, güvenilirlik ve kurumsal ölçekte kullanılabilir altyapının öne çıktığını vurguluyor.
Ethereum’da gözler Glamsterdam güncellemesinde
Ethereum yol haritasında öne çıkan Glamsterdam güncellemesi, bu yılın en önemli adımlarından biri olarak değerlendiriliyor. Geliştirici ağlarında test edilen yükseltmenin 2026’nın ikinci yarısında ana ağa gelmesi bekleniyor. Planlanan değişiklikler arasında ölçeklenebilirliğin artırılması, birinci katmanın daha sağlam hale getirilmesi ve ağ kullanımının sadeleştirilmesi bulunuyor.
Sun, bu güncellemenin aynı anda daha fazla işlemin işlenmesine imkan tanıyabileceğini, veri kapasitesini genişletebileceğini ve veritabanı şişmesini azaltabileceğini belirtti. Bu çerçevenin Ethereum’u özellikle stabilcoin mutabakatı ve gerçek dünya varlıklarının zincir üstü kullanımı için daha elverişli hale getirmesi amaçlanıyor.
1inch ürün ve teknoloji şefi Holly Atkinson, Glamsterdam’ın birçok çevrede Eylül 2022’de gerçekleşen The Merge’den bu yana Ethereum’un en önemli güncellemesi olarak görüldüğünü söyledi. Atkinson’a göre öne çıkan başlıklardan biri ePBS olarak bilinen ve blok oluşturma ile blok teklif etme süreçlerini daha şeffaf hale getirmeyi hedefleyen yapı. Ancak RuleSpark kurucusu Pavan Kaur, bu adımın MEV sorununu tamamen ortadan kaldırmayacağını, bazı zararlı uygulamaların biçim değiştirerek sürebileceğini ifade etti.
Mini sözlük: ePBS, İngilizce enshrined proposer builder separation ifadesinin kısaltmasıdır. Blokları öneren doğrulayıcılarla blok içeriğini oluşturan yapıları protokol içinde daha net ayırmayı hedefler; amaç, işlem sıralaması üzerindeki yoğunlaşmayı azaltmaktır.
Solana ve Base daha kısa onay süresi hedefliyor
Solana cephesinde yılın en büyük değişimi Alpenglow güncellemesi olarak öne çıkıyor. Eylül 2025’te yönetişim sürecinde güçlü destek alan bu yükseltme halen geliştirme aşamasında bulunuyor ve 2026’nın ilerleyen dönemlerinde Agave 4.1 doğrulayıcı istemcisiyle birlikte yayımlanması bekleniyor. Yeni yapı, mevcut TowerBFT tabanlı mekanizmanın yerine Votor adlı yeni bir oylama bileşeni etrafında kurgulanan bir sistem getiriyor.
Bu değişikliğin en somut etkisinin işlem kesinleşme süresinde görülmesi bekleniyor. Hedef, uygun koşullarda kesinleşmeyi yaklaşık 100 ila 150 milisaniyeye indirmek. Mevcut sürenin ise yaklaşık 12,8 saniye olduğu belirtiliyor. Ayrıca zincir üzerindeki oy işlemlerinin kaldırılmasıyla ağ yükünün hafiflemesi ve doğrulayıcı iletişiminin daha verimli hale gelmesi amaçlanıyor.
| Ağ | Güncelleme | Öne çıkan hedef |
|---|---|---|
| Ethereum | Glamsterdam | Ölçeklenebilirlik ve daha güçlü katman 1 |
| Solana | Alpenglow | Kesinleşme süresini 100 ila 150 milisaniyeye indirmek |
| Base | Beryl | Çekim süresini 7 günden 5 güne düşürmek |
| Avalanche | Etna sonrası L1 modeli | Özel zincir kurulum maliyetini %99’dan fazla azaltmak |
Base ise kısa süreli bir sequencer kesintisinin ardından Beryl hard fork’unu devreye aldı. Geçersiz bir blok nedeniyle blok üretimi yaklaşık iki saat durmuştu. Base’in kurucu ortaklarından Jesse Pollak, kullanıcı varlıklarının bu olaydan etkilenmediğini söyledi ve yaşanan duraksamanın kabul edilebilir olmadığını belirterek çıkarılan derslerin platformu 7 gün 24 saat çalışan küresel finans altyapısı yönünde güçlendirmek için kullanılacağını kaydetti.
Jesse Pollak, kullanıcı fonlarının güvende kaldığını vurgularken ağdaki duraksamanın kabul edilebilir olmadığını ve Base’in bu deneyimden teknik dersler çıkardığını aktarıyor.
Base belgelerine göre Beryl, B20 yerel token standardını, çekim kesinleşme süresinin yedi günden beş güne indirilmesini ve Reth V2 entegrasyonunu içeriyor. Bu değişikliklerin düğüm depolama gereksinimini azaltması ve yürütme verimliliğini artırması bekleniyor.
Avalanche kurumsal tarafta genişlerken Bitcoin tartışmaları sürüyor
Avalanche tarafında tek bir markalı hard fork’tan çok, performansı yükseltmeye ve kurumsal kullanıcıları çekmeye dönük daha geniş bir dönüşüm öne çıkıyor. Sun, Etna hard fork’u ile eski subnet modelinin yerini egemen Avalanche L1 yapılarının aldığını, özel bir blokzincir başlatma maliyetinin %99’dan fazla düştüğünü söyledi. Sun ayrıca Japonya’nın güvenlik token pazarının yaklaşık %63’ünü temsil ettiğini belirttiği Progmat’ın 2 milyar doların üzerindeki tokenize varlığı özel bir Avalanche L1’e taşıdığına dikkat çekti.
Bitcoin ise diğer ağlardan ayrışıyor. 2026’da öne çıkan başlıklar planlanmış bir yükseltmeden çok, protokolün daha programlanabilir hale gelip gelmemesi ve kuantum riskine karşı nasıl güçlendirileceği etrafında şekilleniyor. OP_CAT, CTV ve Lightning odaklı LNHANCE gibi covenant bağlantılı öneriler tartışılmaya devam ederken, bunların hiçbiri için etkinleştirme konusunda ortak bir yol oluşmuş değil. BIP 360 ve benzeri teklifler de kuantuma dayanıklı harcama yollarına geçişi kolaylaştırma amacıyla masada kalmayı sürdürüyor.
