Solana 100.000 SOL eşiğiyle resmi zincir üstü yönetişim sistemini devreye aldı

Solana, ağın geleceğine ilişkin kararların zincir üzerinde ve kayıtlı biçimde oylanmasını sağlayan resmi yönetişim sistemini devreye aldı. Solana Governance Proposals adı verilen yeni yapı, doğrulayıcılar ile onlara stake eden token sahiplerine, ağın hangi yöne ilerlemesi gerektiği konusunda stake ağırlıklı oy hakkı tanıyor.

Yeni sistem nasıl işleyecek

Yeni kurala göre bir yönetişim teklifi başlatabilmek için ilgili doğrulayıcıda en az 100.000 SOL stake edilmiş olması gerekiyor. Bu miktar mevcut verilerle yaklaşık 7,70 milyon dolara karşılık geliyor. Teklifler teknik metinler yerine açık ve sade bir soruyla hazırlanıyor; oylamanın konusu da ağın belirli bir adımı atıp atmaması oluyor.

Bir teklif doğrudan oylamaya açılmıyor. Önce aktif stake’in en az yüzde 15’inden destek alması gerekiyor. Bu eşiğin aşılmasının ardından süreç, Solana’nın operasyonlarını düzenlemek için kullandığı ve yaklaşık iki gün süren epoch dönemlerine bağlı sabit takvimle ilerliyor. Kabul için, çekimser oylar hariç tutularak kullanılan oyların en az üçte ikisinin aynı yönde olması şartı aranıyor. Sistemde asgari katılım zorunluluğu bulunmuyor.

Bir teklifin oylamaya taşınabilmesi için önce aktif stake’in yüzde 15 desteğini toplaması, ardından da kullanılan oyların en az üçte ikisiyle kabul edilmesi gerekiyor.

Oylama sonuçları zincir üzerine kaydediliyor. Sayımın doğrulanmasında Merkle proof yöntemi kullanılıyor. Bu yöntem, tüm sayımı baştan çalıştırmadan belirli bir oyun toplam sonuca doğru biçimde dahil edilip edilmediğinin kriptografik olarak kontrol edilmesini sağlıyor.

Mini sözlük: Merkle proof, büyük veri kümelerinde belirli bir kaydın toplama dahil olduğunu hızlı ve güvenli biçimde doğrulayan kriptografik yöntemdir. Blok zincirlerinde oy, işlem ve veri bütünlüğünü kontrol etmek için yaygın şekilde kullanılır.

SGP ile teknik belge süreci ayrıldı

Yeni çerçeve, Solana’da uzun süredir birlikte yürüyen iki süreci birbirinden ayırıyor. SGP oylamaları topluluğun ve doğrulayıcıların, “Bu adım atılmalı mı?” sorusuna yanıt vermesini amaçlıyor. Teknik ayrıntılar ise daha eski yapı olan Solana Improvement Document, yani SIMD sürecinde ele alınıyor.

Bu ayrım, yön belirleyen siyasi nitelikteki kararlarla uygulamaya dönük mühendislik çalışmalarını farklı kanallarda topluyor. Bir SGP’nin kabul edilmesi, ilgili konuda ilerleme iradesinin oluştuğunu gösteriyor; sonrasındaki teknik uygulama ise bir veya daha fazla SIMD belgesiyle şekilleniyor.

SGP sistemi, topluluğun “Bunu yapmalı mıyız?” sorusunu yanıtlamasını sağlarken, uygulamanın teknik ayrıntıları SIMD sürecine bırakılıyor.

Delegelere daha fazla söz hakkı verildi

Sistemin öne çıkan yönlerinden biri, doğrulayıcılara token emanet eden delegelere daha doğrudan yetki tanıması oldu. Kendi düğümünü çalıştırmayan ancak SOL stake ederek ödül elde eden kullanıcılar, artık doğrulayıcılarının oyunu geçersiz kılabiliyor ya da doğrulayıcı çekimser kaldığında kendi stake ağırlıklarıyla oy kullanabiliyor.

Solana Foundation bu yaklaşımı “staker sovereignty” olarak tanımlıyor. Solana Foundation, Solana ekosistemini destekleyen ve ağ gelişimine kaynak sağlayan kar amacı gütmeyen kuruluştur. Bu model, oy gücünün yalnızca doğrulayıcılarda toplanması yerine token sahiplerinde kalmasını hedefliyor.

Piyasa ilgisi yeniden arttı

Yönetişim sisteminin devreye alınması, SOL fiyatındaki son toparlanmanın yaşandığı bir döneme denk geldi. CoinDesk verilerine göre SOL son bir haftada yaklaşık yüzde 16 yükselerek 78 dolar civarına çıktı. Böylece token, genel piyasanın zayıf seyrettiği günlerde değer kazanan sınırlı sayıdaki büyük varlık arasında yer aldı.