Solana ağı üzerindeki BONK ekosistemine bağlı BonkDAO hazinesinden yaklaşık 20 milyon dolar değerinde tokenin resmi bir oylama süreciyle çekilmesi, merkeziyetsiz yönetişimin hukuki sınırlarını yeniden gündeme taşıdı. Ripple CTO Emeritus David Schwartz, işlemin teknik olarak sistem kurallarına uygun görünmesinin, katılımcıları cezai ve hukuki sorumluluktan muaf tutmadığını söyledi.
BonkDAO’daki çekim nasıl gerçekleşti
Olay, Realms platformunda sunulan BIP #76 numaralı teklif üzerinden gerçekleşti. Teklif, BonkDAO hazinesindeki 4,42 trilyon BONK tokeninin dış bir adrese aktarılmasını öngörüyordu. Süreçte akıllı sözleşmelerin kırılmadığı, klasik anlamda bir ağ saldırısı yaşanmadığı ve sistemdeki token ağırlıklı oy mekanizmasının kullanıldığı belirtildi.
İşlemi gerçekleştiren cüzdanın, Binance ve Bybit üzerinden yaklaşık 4,4 milyon dolar harcayarak BONK toplam arzının yaklaşık yüzde 1’ine denk gelen miktarı topladığı aktarıldı. Ardından bu varlıklar, oylama kapanmadan 25 saat önce sisteme yatırıldı ve tek bir cüzdan toplam oy gücünün yüzde 99,9’unu elde etti. Böylece yeterli katılım eşiği aşıldı ve dolaşımdaki toplam arzın yaklaşık yüzde 5’ine karşılık gelen tokenler ilgili adrese aktarıldı.
Mini sözlük: Realms, Solana ekosisteminde kullanılan bir yönetişim altyapısıdır. Token sahipleri bu sistem üzerinden teklif sunabilir ve oy kullanabilir; oy gücü genellikle elde tutulan veya kilitlenen token miktarına göre belirlenir.
Dikkat çeken bir başka unsur da katılım düzeyi oldu. Oy kullanma hakkı bulunan 18.500 cüzdandan yalnızca yedisinin sürece dahil olduğu kaydedildi. Düşük katılımın, büyük miktarda token toplayan tek bir cüzdanın yönetişim sonucunu belirlemesini kolaylaştırdığı görüldü.
| Başlık | Veri |
|---|---|
| Teklif numarası | BIP #76 |
| Çekilen miktar | 4,42 trilyon BONK |
| Token alımı için harcanan tutar | Yaklaşık 4,4 milyon dolar |
| Oy kullanan cüzdan sayısı | 7 |
Schwartz işlemi neden hukuki risk olarak görüyor
Schwartz, merkeziyetsizlik savunucularının “kod ne diyorsa hukuk odur” yaklaşımına karşı çıktı. Ona göre ortak varlıkların dağıtımı söz konusu olduğunda devlet mahkemeleri yalnızca işlemin zincir üstünde geçerli olup olmadığına bakmıyor; ekonomik zarar ve katılımcıların sorumluluğu da ayrıca değerlendiriliyor.
David Schwartz, akıllı sözleşme kurallarına uygun ilerleyen bir işlemin tek başına meşruiyet sağlamadığını, ortak hazineden yapılan bu tür bir aktarımın kurumsal dolandırıcılık kapsamında değerlendirilebileceğini vurguluyor.
Schwartz, DAO yapısının tüzel kişilik olarak örneğin bir LLC biçiminde kayıtlı olmamasının, yapıyı teamül hukukunda genel ortaklık benzeri bir çerçeveye yaklaştırdığını ifade etti. Bu durumda oylamaya destek veren katılımcıların, diğer token sahiplerine karşı güven yükümlülüğünü ihlal etmiş sayılabileceğini savundu. Ripple’ın teknoloji tarafında uzun yıllar görev yapan Schwartz, kripto piyasasında hukuki yorumlarıyla da yakından izlenen isimler arasında yer alıyor.
Schwartz, mahkemelerin meme coin olup olmadığına değil, doğan zarara baktığını; hukuk düzeninde bu tür varlıklar için özel bir istisna bulunmadığını belirtiyor.
Soruşturma ve varlıkların izlenmesi sürüyor
BonkDAO temsilcileri, olayla ilgili olarak kolluk kuvvetlerine resmi bildirim yapıldığını açıkladı. Proje ekibi, Solana Foundation ve bazı merkezi borsalarla birlikte çekilen varlıkların izlenmesi ve mümkünse engellenmesi için analiz çalışmaları yürütüyor.
Hukuk çevreleri, bu olayın merkeziyetsiz finans alanında uzun süredir tartışılan sorumluluk meselesinde önemli bir dönüm noktası olabileceğini değerlendiriyor. Bu çerçevede blokzincirin saldırgana koruma sağlayan bir kalkan değil, işlemleri görünür kılan şeffaf bir kayıt altyapısı olarak öne çıktığı görüşü dikkat çekiyor.
