Birleşik Krallık Seçim Komisyonu’nun 4 Haziran Perşembe günü yayımladığı verilere göre Reform UK, 2026’nın ilk üç ayında özel bağışlardan 9,3 milyon sterlin topladı. Bu tutar, aynı dönemde İşçi Partisi ile Muhafazakar Parti’nin ayrı ayrı elde ettiği bağışların ikisinden de açık farkla yüksek gerçekleşti.
Bağışların büyük bölümü iki kripto yatırımcısından geldi
Reform UK’ye yönelen bağışların önemli kısmını iki kripto yatırımcısı sağladı. Bunlardan biri, BitMEX’in kurucu ortaklarından Ben Delo, diğeri ise Tayland merkezli Britanyalı Taylandlı yatırımcı ve Tether’in erken dönem destekçilerinden Christopher Harborne oldu. Reform UK, Nigel Farage liderliğindeki siyasi parti olarak son üç çeyrektir bağış toplamada ülke genelinde ilk sırada yer alıyor.
Mini sözlük: BitMEX, kripto türev ürün işlemleriyle bilinen bir platformdur. Tether ise değeri çoğunlukla ABD dolarına sabit tutulmaya çalışılan USDT stabilcoin’inin ihraççısı olarak tanınır.
Verilere göre Delo, ocak ve mart aylarında yaptığı iki ayrı ödemeyle toplam 4 milyon sterline kadar bağış verdi. Harborne ise ocak ayında tek seferde 3 milyon sterlini aşan katkı sundu. Reform UK’ye gelen diğer bağışlar arasında sağlık ve uzun yaşam temalı yatırımlarıyla bilinen David Grainger ile yatırım şirketi New Wave Global’in kurucu ortaklarından Navroz Udwadia da yer aldı.
Birleşik Krallık’taki kayıtlı partilere 2026’nın ilk çeyreğinde toplam 24,7 milyon sterlin bağış yapıldı. Bu rakam, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 214 artışa işaret etti.
Diğer partilerde tablo nasıl şekillendi?
İşçi Partisi aynı dönemde 4 milyon sterlin bağış aldı. En yüksek bireysel katkılar Lord David Sainsbury ile Gary Lubner’dan geldi ve iki isim de 550 bin sterlin verdi. Muhafazakar Parti’nin ilk çeyrek toplamı ise 4,2 milyon sterlin oldu. Bu tutarın içinde Mary V Doran tarafından yapılan 1,1 milyon sterlinlik bağış öne çıktı.
2026’nın ilk çeyreğinde Birleşik Krallık’taki tüm kayıtlı partilere yapılan toplam bağış 24,7 milyon sterline ulaştı. Böylece siyasi finansman hacmi yıllık bazda yüzde 214 yükseldi.
Bağışçıların geçmişi ve Farage üzerindeki inceleme
Harborne’un servetinin 18,2 milyar sterlin düzeyinde olduğu tahmin ediliyor. Bu varlığın büyük bölümünün kriptoyla bağlantılı yatırımlardan, özellikle de Tether’deki payından kaynaklandığı aktarılıyor. Son bir yılda Reform UK’ye yaptığı toplam bağışın 15 milyon sterlini aştığı belirtiliyor.
Ben Delo’nun kamuoyundaki geçmişi ise daha tartışmalı bir görünüm taşıyor. Delo, 2022’de BitMEX’te kara para aklamayı önleme kontrollerinin yetersiz kalması nedeniyle ABD Banka Gizliliği Yasası’nı ihlal etmekten suçunu kabul etmişti. Kendisine 30 ay denetimli serbestlik verilmiş, ardından geçen yıl ABD Başkanı Donald Trump tarafından affedilmişti. Delo’nun nisan ayında Daily Telegraph’ta yayımlanan yazısında siyasete, Britanya’nın geri döndürülemez bir gerilemeye sürüklenmesini önlemek amacıyla girdiğini söylediği ve Hong Kong’dan Birleşik Krallık’a taşınmayı planladığı da aktarıldı.
Nigel Farage ise 2024 genel seçimi öncesinde Harborne’dan aldığı 5 milyon sterlinlik kişisel hediye nedeniyle Parlamento Standartlar Komiseri’nin incelemesiyle karşı karşıya bulunuyor. Parlamento kuralları, milletvekillerinin görevlerine başlamadan önceki bir yıla kadar uzanan ve siyasi hayatlarıyla ilgili tüm bağışları beyan etmesini gerektiriyor.
Başbakan Keir Starmer, Başbakana Sorular oturumunda Nigel Farage’a, Reform liderinin bağışla ilgili sorulardan neden kaçındığını ve bu tutarı neden başta gizli tuttuğunu sordu.
Hükümet kripto bağışlara nasıl yaklaşıyor?
Farage başlangıçta bu paranın ömür boyu kişisel güvenlik giderleri için verildiğini söylemişti. Daha sonra ödemeyi, Brexit kampanyasındaki çalışmaları nedeniyle Harborne’dan gelen bir ödül olarak nitelendirdi. Reform UK ise söz konusu tutarın kişisel hediye sayıldığını ve beyan zorunluluğu doğurmadığını savunuyor. İnceleme sonunda 10 oturum günü veya daha uzun süreli bir uzaklaştırma kararı çıkarsa, Clacton sandalyesi için geri çağırma süreci ve ara seçim gündeme gelebilir.
İşçi Partisi hükümeti mart ayında siyasi partilere kripto para bağışları için moratoryum uygulanacağını ve yurt dışı kaynaklı bağışlara 100 bin sterlin üst sınırı getirileceğini açıkladı. Bu açıklamanın yapıldığı sırada kripto bağışı kabul eden tek Britanya partisinin Reform UK olduğu belirtilmişti. Seçim Komisyonu’ndan Jackie Killeen de ülkenin siyasi finansman sisteminde yüksek şeffaflık bulunduğunu, ancak daha da güçlendirilmesi gereken alanlar olduğunu ifade etti.
