Powell’ın işi bu ara fazlasıyla zorlaştı. Trump onu gözüne kestirmiş durum da. Çünkü Fed Aralık ayından bu yana faiz indirimi yapmıyor. Seçimlerin geçmesiyle faiz indirimlerinin durması Powell’ın politik adımlar attığı yönünde tartışmaları tetikledi.
Powell Görev Süresi Ne Zaman Doluyor?
15 Mayıs 2026’ya kadar Powell koltuğunda kalacak. 31 Ocak 2028’e kadar da dilerse Fed üyesi olarak görev süresi izni var ve Trump onu görev süresi bitene kadar yerinde tutağını geçen sene söylemişti. Ancak o bunu söyledikten sonra Fed hiçbir faiz indirimi yapmadı ve Trump aylardır çılgına dönmüş durumda.
Fed Başkanı Powell’ın görev süresi yaklaşık 10 ay içinde dolacak ve Trump istifa etmediği sürece onu görevden almak mümkün değil. En azından bugüne kadar böyle bir örnek yok.
Powell ve Demokrat Parti
Powell’ın Demokrat partiyi kurtarmak için seçim döneminde faiz indirimlerine başladığını önceden Trump ifade etmişti. Kasım seçimlerine girerken Harris’in seçimleri kazanması için hızlandırılmış faiz indirimlerine başlandığını söyleyen Trump iş kendi dönemine geldiğinde halk zor durumda kalsa da indirimlerin ertelendiğini söylüyor.
Demokrat parti ile yakından ilişkilendirilen Powell enteresandır 2018 yılında Trump tarafından aday gösterilmişti. 21 Kasım 2021 tarihinde ikinci başkanlık dönemine başlayan Powell o dönemde Biden’ın önerisiyle Senato onayına gitti. Peki Fed’e ilk ne zaman geldi? 2012 yılında Demokrat Başkan Obama tarafından kurul üyeliğine atanmıştı ilk Fed görevi burada başladı. Yani direkt Demokrat parti ile ilişkilendirilmesi %100 mümkün değil.
Peki neden değil? 1992 yılından bugüne kamuda görev alan Powell o günlerde George H. W. Bush eliyle İç Finansman Müsteşarlığı görevine getirilmişti. Bush da Cumhuriyetçiydi.
Aptal Powell
Trump uzun süredir Powell’ın siyasi yönüne birçok kez değindi ve 6 aydır faiz indirimleri geciktikçe neredeyse her hafta “aptal Powell faizleri indir” tarzında paylaşımlar yaptı. Onun “ABD’nin daha fazla faiz ödemesi yapmasına neden olan” bir aptal olduğunu her fırsatta söyleyen Trump tarifelerin getirdiği zorlukla birleştiğinde bütçe açığıyla savaşta yeni bir döneme girdi.
Daha önceki değerlendirmelerde TKL’nin faizler düşse bile ABD’nin faiz giderlerinin Trump’ın söylediği kadar devasa ölçüde gerilemediği görüşünden bahsetmiştik.
Powell ve Yolsuzluk
Trump, Powell’dan kurtulmak istiyor. Trump’ın Powell’ı görevden almak için haklı bir nedeni var ve bunun ihanet gibi bir şey olması gerekiyor. Uzun süredir ABD dış borcuna katkı sağladığı için Powell’ı suçlasa da faizleri indirmeyip ihanet suçu işlediği gerekçesiyle onu görevden alması mümkün değil.
O halde ne yapmalı? Trump onu yolsuzluk suçuyla damgalayıp, haklı nedenle görevden almaya hazırlanıyor.
Federal Konut Finansmanı Ajansı Direktörü Bill Pulte Cuma günü şu ifadeleri kullandı;
“Jerome Powell‘ın istifa etmeyi düşündüğüne dair haberler beni cesaretlendirdi. Bunun Amerika için doğru bir karar olacağını ve ekonominin canlanacağını düşünüyorum.”
Bu Trump tarafından verilmiş bir mesaj gibi görünüyordu çünkü FHFA Federal bir kurum ve açıklamayı yapan kişi bir siyasetçi değil kamu kurumu başkanı. Pulte daha da önemli bir isim çünkü geçen hafta Kongre’ye Powell’ı “siyasi önyargıları ve aldatıcı ifadeleri nedeniyle soruşturması” çağrısında bulundu.
Yönetim ve Bütçe Ofisi Direktörü Russell Vought’un Perşembe günü (geçen hafta) Fed’e bir mektup gönderdi. Kurum binasının gösterişli, yüksek masraflı restorasyonunu sordu ve projenin Ulusal Başkent Planlama Komisyonu’na sunulan tasarım planlarına uygunluğunu sorguladı.
Fed Binası Yolsuzluğu
Trump’ın yazmak istediği hikaye tam da bu başlıktaki gibi. (17:14 itibariyle Trump yeniden “sürekli geç kalan Powell harika rakamlar geldi faizleri indir” şeklinde alışıldık paylaşımlarından birini yaptı.) Fed’in 2 ana ofis binasının yenilenmesine başlandığında yaklaşık 5 sene önce 1,9 milyar dolar maliyet tahmin ediliyordu. Ancak bütçe belgelerine göre ahşap, çelik, çimento ve diğer inşaat malzemelerinin maliyetindeki “önemli artışlar” nedeniyle maliyet 2,5 milyar doları aştı. Federal Rezerv’in Washington DC’deki Marriner S. Eccles Federal Rezerv binası da dahil bazı başka binaları da pandeminden beri tadilattı.
Trump bu noktada kamu zararı olduğu iddiasını ortaya atıyor ve kurmayları da bunu destekliyor. Senato Bankacılık Komitesi Başkanı R-S.C. Tim Scott geçtiğimiz günlerde Fed binasına gittiğinde “bir kamu kurumundan çok Versay Sarayı’na aitmiş gibi hissettirdiğini” söyledi.
Fed’in Yolsuzluk İddialarına Cevabı
Fed tüm bu iddiaların, tartışmaların ardından resmi internet sitesinin SSS bölümüne Marriner S. Eccles Binası ve 1951 Anayasa Caddesi Binası Projesi başlıklı bir cevap metni ekledi. Burada “Federal Rezerv, kamu kaynaklarının iyi bir idarecisi olma sorumluluğunu ciddiye almaktadır. Proje, Kurul’un faaliyetlerinin çoğunu konsolide etmesini sağlayarak zaman içinde maliyetleri azaltacaktır.” İfadelerinin devamında bazı açıklamalara/savunmalara yer verildi.
“Proje, 1930’larda inşa edilmelerinden bu yana kapsamlı bir şekilde yenilenmemiş olan iki tarihi binayı koruyan ve aşağıdakileri içeren eksiksiz bir revizyon ve modernizasyonu içermektedir:
- Asbest ve kurşun kirliliğini ortadan kaldırarak ve modern işyeri teknolojisine uyum sağlayarak binaları güvenli, sağlıklı ve etkili çalışma yerleri haline getirmek için iyileştirme ve güncellemeler.
- Elektrik; sıhhi tesisat; Isıtma, Havalandırma ve İklimlendirme (HVAC); yangın algılama ve söndürme sistemleri gibi eskimiş sistemlerin tamamen değiştirilmesi.
- Binaları mevcut erişilebilirlik, güvenlik ve emniyet standartları da dahil olmak üzere modern yönetmeliklere uygun hale getirmek için büyük yapısal çalışmalar.
Çalışma aynı zamanda National Mall boyunca kamuya açık alanları restore edecek ve geliştirecektir.” – Fed SSS
Kurulun Güzel Sanatlar Komisyonu, Ulusal Başkent Planlama Komisyonu (NCPC), DC Kamusal Alan Komitesi, DC Eyaleti Tarihi Koruma Ofisi ve Ulusal Park Hizmeti ile proje kapsamında birlikte çalıştığını yazan Fed tüm bunların onayıyla sürecin ilerlediğinden bahsediyor.
Peki Fed binasının maliyet artışlarının sebebi ne?
“İnceleme kurumlarıyla yapılan istişareler sonucunda orijinal bina tasarımlarında yapılan değişiklikler; Orijinal tahminler ile malzeme, ekipman ve işçiliğin gerçek maliyetleri arasında zaman içinde oluşan farklar ve öngörülemeyen koşullar (örneğin, beklenenden daha fazla asbest, toprakta toksik kirlenme ve beklenenden daha yüksek bir su seviyesi).
Eccles ve 1951 Constitution Avenue binaları orijinal olarak cephelerinde ve taş işçiliğinde mermer kullanılarak inşa edilmiştir. Proje, orijinal dış cephe mermerini yeniden monte edilmek üzere kurtarmıştır ve orijinalin hasar gördüğü yerlerde veya tarihi koruma kurallarına uymak ve dış inceleme kurumları tarafından dile getirilen endişeleri gidermek için gereken yerlerde yeni yerli mermer kullanacaktır.” – Fed SSS
Ayrıca VIP yemek odası, VIP asansör gibi iddialar da yalanlandı.
Yukarıdaki görsel binanın eski yapısı nedeniyle nasıl su aldığını gösteren, Fed tarafından paylaşılan videodan alındı.
Bu görsel ise Eccles servis tünelinde temel çatlakları ve su sızıntısını gösteriyor. Resim 15 Mart 2018’den.
Powell İstifa Eder Mi?
Bugün geldiğimiz noktada Beyaz Saray Yetkilileri Powell’ın görevden alınması için bir taslak hazırlandığını açıkladı. Trump dün bunu yalanladı ve taslağın sadece fikir mahiyetinde olduğunu görevden alma gibi bir şey olmadığını söyledi. Ancak dün Beyaz Saray yetkilisi tam olarak şunu söylemişti;
“Trump’ın Powell’ı yakında görevden alması muhtemel.”
Beyaz Saray yetkilisi “Trump yakında Powell’ı görevden alacak” derken Trump “ne alakası var yok öyle bir şey” modunda. Trump’ın ekibi Powell’a yolsuzluk suçlamaları yöneltirken Trump bir şeylerin açık biçimde zeminini hazırlıyor ve eğer süreç istediği gibi giderse ya Powell’ı bıktırıp istifaya zorlayacak ya da onu görevden alacak. Üçüncü yol ne? Powell artık bıkar ve tarifelerin enflasyonist etkisine rağmen faizleri indirmeye başlar.
Kripto Paralar Powell Giderse Ne Olur?
İstifa veya görevden alma kısa vadede yükselişe sebep olsa da orta ve uzun vadede kötü sonuçlar doğurur. İç tüketim dengeli ve işsizlik zayıf üstelik enflasyon zor zapt ediliyor. Yani patlamaya hazır bir iç tüketim ve enflasyon var.
Fed faizleri indirdiğinde iç tüketimin getirdiği talep ve tarifelerin getirdiği maliyet enflasyonunu aynı anda yaşarız. Yani hem talep hem maliyet enflasyonu ile Fed’in %2 hedefinden hızla uzaklaşıldığı görülür. Fed’in bağımsızlığı, siyasileşmesi, piyasaların sözüne artık itibar etmemesi hikayelerini istifa/görevden alma senaryosunda bir kenara bırakıyorum. Bu kısım aslında en önemli bölüm ve küresel piyasaları vuracak bir şey.
Yani kripto para yatırımcıları Powell’ın istifası söylentilerinden o kadar da keyif almamalı. Trump’ın bir huyu var. Bunu önceki başkanlık döneminde de tarifelerde de diğer birçok olayında da gördük. O büyük bir şey ister ve azına razı olur. Sonra da ben zaten bunu istiyordum diyerek durumu kurtarır. Buna TACO (Trump Always Chickens Out) deniyor, bu Trump’ın korkaklığı. Tarife vesaire sürecinin bu kadar uzaması AB’nin ve diğer ülkelerin ayak diremesinin sebebi tam olarak bu. Süreci uzatıp piyasa tepkisi görüldüğünde Trump daha azına razı olacakken neden daha fazlasını versinler ki?
Küresel Kaos ve Bitcoin Kriz Modu
Son olarak Bitcoin 
$76,115.17 kriz modundan bahsedelim. Son yükseliş küresel kriz endişelerinin Bitcoin’e kaçışı tetiklediği bir senaryo olabilir mi?
Hayal gücünüzü zorlarsanız, Fed’in güven kaybettiği ve BTC’nin dünyanın en büyük merkez bankasının bile bağımsız olmadığı ortamda tek güvenli sığınak olarak kabul edildiği bir dünyada kriptonun pozitif ayrıştığı günleri düşünebilirsiniz.
Belki de 100 yıllık sistem tepe taklak oluyordur da insanlar Bitcoin’i güvenli liman olarak gördüğü için BlackRock ETF’leri milyar dolarlık hacimler görüyordur? Sebebi ne olursa olsun Bitcoin’in böyle bir krizde ne tepki vereceğini görmek için bile olsa en azından toplam varlığının %1’ini buraya aktaran, ya tutarsa mantığıyla hareket eden büyük sermayedarların olduğunu düşünmeye başlayanlar var.
