Küresel piyasalarda her çeyrekte gerçekleşen ve trilyonlarca dolarlık türev kontratın aynı anda sona erdiği “quadruple witching” süreci bu hafta yeniden gündeme geliyor. Mart, Haziran, Eylül ve Aralık aylarının üçüncü Cuma günü gerçekleşen bu olayda, hisse senedi endeks vadeli işlemleri, endeks opsiyonları, tekil hisse opsiyonları ve tekil hisse vadeli işlemleri aynı anda vade sonuna ulaşıyor.
Türev Kontratların Aynı Anda Sona Ermesi
Bu yoğun vade sonu sürecinde yatırımcılar pozisyonlarını kapatmak, devretmek veya uzlaştırmak zorunda kaldığı için işlem hacimleri belirgin şekilde artabiliyor. Bu durum özellikle kısa zaman dilimlerinde fiyat dalgalanmalarının sertleşmesine yol açabiliyor. Mart 2025 döneminde yaklaşık 4,7 trilyon dolarlık türev kontratın sona ermesi, piyasalardaki hareketliliğin ölçeğini ortaya koymuştu.
Büyük ölçekli vade sonları genellikle kurumsal yatırımcıların portföylerini yeniden dengelemesine, risk pozisyonlarını ayarlamasına ve hedge işlemlerini çözmesine neden oluyor. İşlemlerin önemli bir kısmı seansın son saatinde yoğunlaşırken, likiditenin artmasıyla birlikte oynaklıkta ani sıçramalar görülebiliyor.
Piyasalardaki Mevcut Gerilim ve Etkileri
Bu çeyrekteki vade sonu, zaten dalgalı bir piyasa ortamına denk geliyor. Orta Doğu’daki gerilimler petrol fiyatını 120 dolar seviyesine taşırken, altın 4.600 doların altına geriledi. Bitcoin ise 69.000 doların altına sarktı. Aynı dönemde volatilite endeksi VIX 35 seviyesinin üzerine çıkarak son bir yılın en yüksek düzeyine ulaştı.
Geleneksel piyasalarda başlayan bu tür hareketler, giderek daha fazla risk varlığıyla birlikte işlem gören kripto piyasalarına da yansıyabiliyor. Hisse senetlerinde yaşanan sert dalgalanmaların, benzer şekilde dijital varlık fiyatlarında zincirleme etki oluşturabileceği değerlendiriliyor.
Kripto Piyasaları ve Bitcoin Üzerindeki Olası Etkiler
Volmex Finance CEO’su Cole Kennelly, bu tür dönemlerin kripto piyasalarında oynaklığı artırabileceğine işaret etti. Kennelly, büyük türev pozisyonlarının sona ermesinin farklı varlık sınıfları arasında volatiliteyi tetikleyebileceğini belirterek şu değerlendirmeyi paylaştı:
Quadruple witching süreci, çapraz varlık volatilitesinde artışa yol açabilir. Bu etkinin kripto tarafında da görülmeye başlandığı ve Bitcoin oynaklık göstergelerinin yükseliş eğiliminde olduğu gözlemleniyor.
2025 yılı verileri incelendiğinde, Bitcoin fiyatının vade sonu günlerinde sınırlı hareket ettiği, ancak takip eden günlerde daha belirgin düşüşler yaşandığı görülüyor. Mart, Haziran ve Eylül dönemlerinde fiyatlar kısa süre içinde aşağı yönlü hareket ederken, Aralık ayında sınırlı bir yükseliş kaydedildi ancak genel trend zayıf kaldı.
Öte yandan kripto piyasaları için ayrı bir önemli gelişme daha bulunuyor. 27 Mart tarihinde yaklaşık 13,5 milyar dolarlık kripto türev kontratının vadesi dolacak. Bu süreçte yatırımcıların yön beklentisinden ziyade volatilite stratejilerine yöneldiği görülüyor.
