Nakamoto’nun kurucusu David Bailey, Bitcoin ağı için hazırlanan BIP 110 teklifinin artık ilerletilmeyeceğini açıkladı. Birkaç hafta içinde devreye alınması planlanan teklifin geri çekilmesi, Bitcoin topluluğunda aylardır süren teknik ve yönetişim tartışmalarını yeniden öne çıkardı.
BIP 110 neyi amaçlıyordu
BIP 110, diğer adıyla Reduced Data Temporary Softfork, Aralık 2025’te geliştirici Dathon Ohm tarafından gündeme getirildi. Teklif, Bitcoin işlemlerine eklenen ve gereksiz görülen veri miktarını sınırlamayı hedefliyordu. Destekleyenler, bu tür verilerin ağın para transferi işlevini zayıflatabileceğini ve düğüm çalıştırmayı daha maliyetli hale getirebileceğini savunuyordu.
Mini sözlük: Soft fork, blokzincirde geriye dönük uyumlu kural değişikliğini ifade eder. Düğüm ise Bitcoin ağındaki işlemleri ve blokları doğrulayan, ağın güvenliği ile merkeziyetsiz yapısına katkı sağlayan yazılım çalıştıran katılımcıdır.
Taslakta yeni işlem çıktıları için 34 bayt sınırı, bazı veri türleri için ise 83 bayt tavanı öngörülüyordu. Bu teknik sınırlamaların bir yıl boyunca geçerli olması planlandı; eski coinlerin ise bu değişiklikten etkilenmeyeceği belirtildi.
David Bailey, başarısız olan bu soft fork girişimini Bitcoin için son derece olumlu gördüğünü söylerken, iptal sürecinin arkasındaki kampanyayı da düşmanca bir ele geçirme girişimi olarak nitelendirdi.
Destek zayıf kaldı, itirazlar büyüdü
Teklif aylar boyunca tartışılmasına rağmen yeterli destek toplayamadı. Şubat itibarıyla Bitcoin düğümlerinin yüzde 10’undan azı BIP 110’dan yana tavır aldı. En büyük 20 madencilik havuzunun hiçbiri de girişime katılmadı.
Bailey, bu tabloyu ilgisizlikle değil, teklifin temel yaklaşımına yönelik güçlü bir reddedişle açıkladı. Tartışmayı bilgi savaşı olarak tanımlayan Bailey, bazı geliştiricilerin ağı kendi çizgilerine çekmeye çalıştığını öne sürdü.
BitMEX Research, önerilen değişikliklerin cüzdanlarda uyumsuzluk yaratabileceği, yaygın kullanılan araçları bozabileceği ve bazı kullanıcıların fon kaybıyla karşılaşabileceği uyarısında bulundu.
Eleştiriler bununla da sınırlı kalmadı. Bazı uzmanlar, veri sınırlarının istenmeyen işlemleri durdurmakta yeterli olmayabileceğini savundu. Ayrıca böyle bir adımın Bitcoin ağını iki farklı sürüme ayırma riski taşıdığı, bunun da geçmişte Bitcoin Cash ve Bitcoin SV örneklerinde görülen ayrışmalara benzer sonuçlar doğurabileceği dile getirildi.
Toplulukta eski tartışma yeniden alevlendi
Bitcoin’de veri kullanımı konusundaki görüş ayrılığı yeni değil. Bir kesim, zincire fazla veri yazılmasının ağı gereksiz biçimde şişirdiğini ve bireylerin düğüm çalıştırmasını zorlaştırdığını düşünüyor. Karşı tarafta yer alanlar ise bu sınırlamaların yeniliği baskılayabileceğini ve teknik olarak kolayca aşılabileceğini savunuyor.
Martin Habovstiak, yeni sınırlar altında bile blokzincire büyük dosyaların yazılabileceğini göstermek için 66 kilobaytlık bir görsel yüklemişti. Geçen yıl ekim ayında yapılan bir yazılım güncellemesiyle uzun süredir uygulanan bazı veri sınırlarının kaldırılması da tartışmayı büyüttü. Bu gelişmenin ardından bazı kullanıcılar Bitcoin Knots’a yöneldi. Şubat itibarıyla Knots, tüm Bitcoin düğümlerinin yaklaşık dörtte birini oluşturdu.
Gündemde ağ bölünmesi ve işlem yükü kaygısı var
BIP 110 rafa kaldırılmış olsa da tartışma sona ermiş değil. Bazı çevreler, ordinals ve runes gibi veri yoğun özelliklerin işlem ücretlerini artırabileceği ve düzenleyici baskıyı güçlendirebileceği görüşünü koruyor. Bu işlemler şu anda ağdaki toplam transferlerin yüzde 67’sinden fazlasını oluşturuyor.
| Başlık | Veri |
|---|---|
| BIP 110 desteği | Şubat itibarıyla yüzde 10’un altında |
| İlk 20 madencilik havuzu | Katılım yok |
| Bitcoin Knots payı | Yaklaşık dörtte bir |
| Ordinals ve runes işlemleri | Yüzde 67’nin üzerinde |
Öte yandan küçük bir düğüm ve madenci grubunun BIP 110’u kendi başına etkinleştirmeye çalışması ihtimali tamamen ortadan kalkmış değil. Böyle bir senaryo, biri daha sıkı veri kuralları uygulayan, diğeri mevcut yapıyı koruyan iki paralel Bitcoin sürümünü gündeme getirebilir.
Şimdilik cüzdan uyumsuzluğu ya da ağ bölünmesi ihtimalinin zayıfladığı değerlendiriliyor. Buna karşın bir sonraki teknik teklifin benzer fay hatlarını yeniden harekete geçirme olasılığı masada kalmayı sürdürüyor.
