Küresel piyasalarda faiz artışı beklentileri yalnızca Amerika Birleşik Devletleri ile sınırlı kalmıyor. Özellikle İran’da sürmekte olan savaş nedeniyle Japonya Merkez Bankası’nın da faiz artışı gündemine gelebileceği yönünde spekülasyonlar artıyor. Enflasyon baskısı altına giren Japonya’da yatırımcılar, bankanın nisan ayı toplantısında faiz artırabileceğine yönelik fiyatlamalar yapıyor.
Japonya’da faiz artışı gündemde
Bloomberg’in derlediği veriler, 28 Nisan’daki toplantıda Japonya Merkez Bankası’nın gösterge faiz oranında artış ihtimalinin yüzde 69 civarında fiyatlandığını gösteriyor. Bankanın son politika toplantısının özetinde bazı üyeler, Orta Doğu’daki çatışmanın ve buna bağlı enflasyonun Japon toplumu üzerindeki etkisine dikkat çekerek daha güçlü bir faiz artışını gündeme taşımıştı. Ayrıca, ekonomiye dair güncel veriler ve piyasadan gelen sinyallerin de karar alma sürecinde dikkate alınacağı belirtiliyor.
ABD Merkez Bankası’nın faiz artırımı kararları son dönemde riskli varlıklar üzerinde baskı oluşturuyor. Bitcoin ve diğer kripto paralar da bu tür kararların etkisiyle satış baskısıyla karşılaşabiliyor. Japonya Merkez Bankası uzun süredir ultra düşük faiz politikası izleyerek küresel ölçekte borçlanma maliyetlerinin düşük kalmasında rol oynadı. Yatırımcılar düşük faizli Japon yeniyle borçlanıp daha yüksek getirili piyasalara yöneliyor ve bu durum riskli varlıklara olan talebi destekliyor.
Küresel piyasalara etkisi ve ihracat riskleri
Japonya’nın sıkılaştırmaya yönelmesi, sermaye akışlarını tersine çevirebilir ve dünya genelinde piyasaları etkileyebilir. Merkez Bankası, son iki yılda faiz oranını -%0,1 seviyesinden %0,75’e yükseltti ve dev varlık alım programını sonlandırdı. Buna rağmen ülkedeki faiz oranı halen ABD’deki %3,5 seviyesinin oldukça gerisinde bulunuyor.
Orta Doğu’da yaşanan gerilimin derinleşmesi Japonya’da yeni zam dalgalarını ve ithal enflasyonu beraberinde getirebilir. Enerji ithalatına dayalı ekonomilerde, özellikle petrol ve doğalgaz fiyatlarının yükselişe geçmesi enflasyonun hızlanmasına yol açabiliyor. Japonya Merkez Bankası, enerji fiyatlarındaki artışın sürece bağlı olarak faiz artışına daha fazla alan açtığını değerlendiriyor.
Bununla birlikte, faiz artırımı kararı Japonya’da kamu maliyesi açısından yeni riskleri gündeme getiriyor. Ülkenin borç/GSYH oranı %240’a ulaşarak dünyadaki en yüksek seviyelerden birine çıkmış durumda. Bu da faizlerin yükselmesiyle birlikte devletin borçlanma maliyetinin hızla artabileceği anlamına geliyor. Yatırımcılar, böyle bir ortamda mali yapı üzerinde oluşabilecek baskılara dikkat çekiyor.
Japonya Merkez Bankası politika belgesinde, “Kararımız ekonomik verilere ve piyasadan elde edilen gözlemlere dayanacak” ifadesine yer verdi.
Ekonomistlere göre, Japonya mevcut durumda iki zorlu seçenekle karşı karşıya bulunuyor. Faizlerde artışa gidilmesi, devlet tahvili getirilerinin yükselmesine ve borç sürdürülebilirliği konusunda yeni tartışmalara yol açabilir. Öte yandan, düşük faiz politikasında ısrar edilirse Japon yeni hızla değer kaybedebilir ve bu da enflasyonu tırmandırabilir.
Son günlerde döviz piyasasındaki dalgalanmalar Japonya’daki baskıyı gözler önüne seriyor. Japon yeni, Amerikan doları karşısında 160 seviyesine kadar gerileyerek hem yılın hem de son yılların en zayıf dönemini yaşadı. Para birimi 2021’den bu yana yüzde 54 değer kaybetti.
