Bitcoin fiyatı bugün saldırıların başladığı günün ertesinde İran’ın görüşme talebinde bulunduğuna dair iddialarla yükseldi. ABD ile dolaylı olarak görüşmelere başladığına dair haberler de olsa henüz tam olarak teyit edilmiş şeylerden bahsetmiyoruz. Yine de S&P 500 vadeli işlemleri %0,2 yükseldi ve petrol ile dolar gevşedi.
İran Savaşı Bitiyor Mu?
New York Times’a göre, İran istihbarat bakanlığıyla bağlantılı ajanlar, ABD-İsrail ortak saldırılarının başlamasından bir gün sonra, Merkezi İstihbarat Teşkilatı’na gayri resmi kanallardan ulaştı. Gecikmeli bir haber olsa da İran’ın içinde iletişimi halen ciddiye alanların olduğunu görmek önemli.
Petrol NYT haberiyle 83 doların altına geriledi. Avrupa hisse senetleri kazançlarını %1,4’e çıkartırken Bitcoin yüzde 5 kazançla 72 bin dolara yaklaştı.
Çin, Güney Kore ve Japonya gibi ekonomiler Orta Doğunun petrol arzına fazlasıyla bağımlı ve son gelişmeler Asya ülkelerinin işine gelmiyor. Güney Kore borsası AI ve teknoloji hype’ının etkisiyle rekorlar kırarken şimdi yüzde 10 düşüş yaşadı. Güney Kore hisseleri öylesine güçlü yükselmişti ki geçtiğimiz sene bölgedeki yatırımcıların akın akın kripto paralardan uzaklaşıp borsaya girdiğini görmüştük. Bu durum geçen yıl şiddetlenen likidite kurumasının temel sebeplerindendi. Şimdi borsa da darbe aldı ve eğer bu eğilim devam ederse borsa kazançlarıyla Güney Koreli yatırımcılar kriptoya dönebilir.
İran Savaşı Son Durum
ABD ve İsrail, savaşın başlamasından bu yana 2 binden fazla İran hedefini vurdu, 17 İran gemisi batırıldı. İran, şu ana kadar 500’den fazla balistik füze (şu anda yavaşlıyor) ve toplam 2 binden fazla insansız hava aracı fırlattı. Tahminlere göre İran’ın 65 binden fazla insansız hava aracı var. Yani balistik füzelere ara verse de İHA saldırılarını daha uzun süre devam ettirebilir.
CIA’nın İran’da halk ayaklanmasını kışkırtmak amacıyla Kürtleri silahlandırmaya çalıştığı bildirildi (uzmanlar Türkiye’nin müdahalesinden korkuyor). Bu adım bölgesel gerilimin daha uzun süre devam etmesine sebep olur. Trump kara harekatını bile seçeneklerin dışında bırakmıyorken böylesi adımlar atması şaşırtıcı olmaz.
Suudi Arabistan, Dubai vb. dün gece daha fazla insansız hava aracı/füze düşürdü. Hizbullah artık savaşa resmen dahil oldu. Husi’ler, Suudi Arabistan’ın doğrudan savaşa katılması halinde Bab el-Mandeb Boğazı’nı kapatmak ve Suudi Arabistan’a saldırıları yeniden başlatmakla tehdit etti. Bazı körfez ülkeleri artık İran’ın dost düşman gözetmeksizin yaptığı saldırılara cevap vermenin zamanı geldi diyor. Suudi Aramco’nun Ras Tanura rafinerisi iki gün içinde ikinci kez saldırıya uğradı.
Kayıplar artıyor. İran: İran’da 787 kişi öldü (167’si çocuk), Lübnan: 54, İsrail: 10, BAE: 3, Kuveyt: 3, Bahreyn: 1, Umman: 1.
ABD Körfez’deki büyükelçiliklerini kapattı, Suudi Arabistan, Umman, Pakistan, Kıbrıs, BAE, Katar vb. ülkelerden hükümet personelini tahliye etti ve Orta Doğu’dan vatandaşlarını tahliye etmek için uçak gönderdi
Trump, ABD’nin gemilere eşlik etmeye başlayacağını ve sigorta garantisi sağlayacağını söyledi ancak bu çok mümkün görünmüyor. Husilerin bile geçişi nasıl engellediğini (sınırlı kaynaklarına rağmen) hatırlıyoruz. İran bölgeden bir damla petrolün bile çıkmasına izin vermeyeceğini söylüyor. Bu hafta İran hızını alamayıp kara petrol boru hatlarına saldırabileceğini bile açıkladı.
“Hürmüz Boğazı 21 gün içinde yeniden açılmazsa, petrol üretiminde kesintiler başlayabilir ve bu korkular beklenenden daha erken gerçekleşebilir.” – JP Morgan
“Hürmüz Boğazı’ndaki hacimler 5 hafta daha sabit kalırsa, Brent petrolü 100 dolara ulaşabilir ve bu da talebin düşmesine neden olabilir.” – Goldman Sachs
Trump’ın İran konusunda hedefi belirsiz. Rejim değişikliği istiyorsa ki son açıklamaları bu yönde, sürecin uzamasından endişe duymayacaktır. Ancak uzmanlar her geçen günün petrol ve dolayısıyla enflasyon üzerinde kötü sonuçları olacağını savunuyor. AB için doğalgaz üç haneye yakın artış yaşarken savaşın dolaylı etkileri çok büyük.
