ABD’de kripto varlıklarla bağlantılı bankacılık denetimi yeniden gündeme geldi. Hükümete bağlı denetim kurumu Government Accountability Office, yani GAO, Federal Deposit Insurance Corporation’dan blockchain kaynaklı risklerin gözetiminde diğer kurumlarla daha güçlü eşgüdüm kurulmasını istedi. Kuruma göre kripto varlıklarla ilişkili finansal tehditlere karşı ortak ve sürekli işleyen bir çerçeve hala yeterince oluşmuş değil.
GAO’dan FDIC’ye açık uyarı
GAO’nun 8 Haziran tarihli mektubu, FDIC Başkanı Travis Hill’e gönderildi. Yazıda, kurumun blockchain denetimine ilişkin daha önce yapılan tavsiyeleri yeterli ölçüde hayata geçirmediği belirtildi. Söz konusu eleştirilerin temeli, GAO’nun Temmuz 2023’te yayımladığı önceki değerlendirmeye dayanıyor.
Bu değerlendirmede FDIC, ABD Merkez Bankası, OCC, SEC, CFTC, NCUA ve CFPB gibi başlıca federal denetim kurumları arasında sürekli ve sistemli bir iş birliği düzeninin bulunmadığı vurgulanmıştı. GAO, parçalı girişimler yerine kurumlar arası kalıcı protokoller kurulmasını savunuyor.
GAO’ya göre blockchain tabanlı finansal ürünlerin yaygınlaşmasıyla birlikte saklama hizmetleri, tokenlaştırılmış mevduat platformları ve dağıtık defter destekli mutabakat sistemleri daha fazla öne çıktı; bu nedenle ortak denetim mekanizmaları güçlendirilmezse düzenleyici açıklar da büyüyebilir.
GAO, özellikle son iki yılda bankaların ve finans kuruluşlarının dijital varlık alanındaki faaliyetlerini artırdığına dikkat çekti. Kuruma göre bu genişleme, tek bir düzenleyici kurumun sınırlarını aşan riskler doğuruyor ve daha yakın koordinasyonu gerekli kılıyor.
Stabilcoin düzenlemesi FDIC’nin yükünü artırdı
Haberde öne çıkan bir diğer başlık, GENIUS Act ile birlikte FDIC’ye verilen yeni yetkiler oldu. Düzenleme, FDIC denetimindeki bankacılık kuruluşlarının iştirakleri olarak faaliyet gösteren bazı stabilcoin ihraççıları üzerinde kuruma önemli gözetim sorumlulukları yüklüyor. Böylece FDIC’nin dijital varlıklara ilişkin görev alanı daha da genişlemiş durumda.
Mini sözlük: FDIC, ABD’de banka mevduat sigortasını yürüten ve belirli bankaları denetleyen federal kurumdur. Stabilcoin ise değeri genellikle dolar gibi bir varlığa sabitlenmeye çalışılan dijital varlık türünü ifade eder.
Kongre’de kripto varlık piyasasına yönelik daha kapsamlı bir çerçeve oluşturma çalışmaları da sürüyor. Olası yeni düzenlemelerin, dijital varlıklar üzerindeki yetki alanlarını federal kurumlar arasında daha net biçimde ayırması bekleniyor. GAO ise bu süreçte en kritik eksiklerden birinin kurumlar arası koordinasyon olmaya devam ettiğini belirtiyor.
2023 banka krizleri yeniden hatırlatıldı
GAO, uyarılarını 2023’te yaşanan bankacılık sarsıntılarıyla da ilişkilendirdi. Silicon Valley Bank, Silvergate Bank ve Signature Bank, Mart 2023’te kısa sürede çökmüştü. Bu gelişmeler, teknoloji ve kripto bağlantısı bulunan kurumların nasıl denetlendiğine yönelik soru işaretlerini artırmıştı.
Denetim kurumu ayrıca, FDIC’nin gözetim süreçlerinde görev yapan vaka yöneticileri için rotasyon uygulaması geliştirmesini önerdi. Uzun süre aynı görevde kalan denetçilerin tarafsızlığının zayıflayabileceği ve inceleme kalitesinin düşebileceği değerlendirmesi paylaşıldı.
Atılan adımlar yeterli görülmedi
FDIC, GAO’nun önceki tavsiyelerinin ardından bazı adımlar attı. Kurum, Temmuz 2025’te ABD Merkez Bankası ve OCC ile birlikte kripto risklerinin gözetimine ilişkin rehberlik çalışmasına katıldı. Ancak GAO, genel tavsiyenin hala tam olarak yerine getirilmediği görüşünde.
FDIC ayrıca Mart 2025’te kurumların kripto faaliyetlerine yaklaşımını değiştirdi ve bankaların bazı dijital varlık işlemleri öncesinde bildirim yapma zorunluluğunu kaldırdı. Buna rağmen GAO, tek tek kurumların attığı adımların, birden fazla düzenleyici alanı kesen sistemik açıkları kapatmaya yetmeyeceğini savunuyor.
