Ethereum’un kurucularından Vitalik Buterin, son dönemde “toksik” maksimum çıkarılabilir değeri (MEV) önlemeye yönelik yoğun çabalar yürütürken, geçtiğimiz hafta Ethereum blok zincirinde kendi karşı kampanya örneğiyle karşılaştı. Zincir üzerindeki verilere göre Buterin’in 30 Nisan’da gerçekleştirdiği bir işlem, blok 24993038’de bir sandwich saldırısına maruz kaldı. Etherscan kayıtları, Buterin’in yapmaya çalıştığı takası tespit eden botun müdahalesiyle, Buterin’in hedeflediğinden daha kötü bir fiyat oluştuğunu ortaya koydu.
Sandwich saldırısı ve işlem detayları
Sandwich saldırısı, bir botun ağda bekleyen bir işlemi fark edip önce kendi alım emrini yerine koyması, fiyatı yukarı taşıması, ardından kullanıcı işlemi gerçekleşirken fiyatı daha yükseğe çekip hemen satışa geçerek aradaki farkı kazanması şeklinde işliyor. Kurban genellikle çok küçük bir kayıp yaşadığının farkına bile varmıyor; sadece beklenenden biraz daha kötü bir fiyat alıyor.
CoinDesk’in incelemesine göre Buterin bu işlemde yaklaşık 26.544 adet DigitalBits (XDB) tokenı, 3,86 dolarlık bir değer karşılığında takas edip karşılığında 0,00197 ETH aldı; bu miktarın değeri ise 4,56 dolar olarak kaydedildi. Aynı anda çalışan bot, SushiSwap ve Uniswap V2 üzerinden 1,14 milyon dolarlık WETH hacmiyle, Buterin’in işleminin hemen öncesinde XDB fiyatını iki havuz arasında yapay olarak şişirdi. Buterin’in işleminde toplam 5,14 dolar gaz ücreti harcanırken, botun bu hamleyle aslında zarar ettiği tespit edildi; Buterin’in kaybı ise kuruşlarla sınırlı kaldı.
MEV ve ağ üzerindeki etkiler
Bu olay, ağdaki otomatik botlara düzenli olarak fırsat çıkaran ve çoktan “endüstrileşmiş” olan MEV konusunun geldiği noktayı gözler önüne serdi. Mempool’da bekleyen tüm işlemleri tarayan bu tür botlar, kar getirsin veya getirmesin, her fırsata dahil olabiliyor.
Son aylarda Buterin, Ethereum 2026 yol haritasında, bu toksik MEV’e karşı çözüm olarak şifreli mempool önerisini öne çıkardı. MEV (maksimum çıkarılabilir değer), blok zincirinde işlemleri sıralama yetkisi olanların, listeleri yeniden düzenleyerek elde ettiği ekstra kazancı tanımlıyor. Kamuya açık mempool’u izleyen herkes, başkasının işleminin önüne kendi işlemini ekleyerek avantaj elde edebiliyor.
Buterin ve diğer geliştiriciler, MEV mekanizmasının sıradan kullanıcılar için gizli bir vergi yarattığını ve büyük, uzmanlaşmış operatörlere avantaj sağladığını belirtiyor.
Botların uyumu ve saldırıların boyutu
Sandwich saldırılarının Ethereum üzerindeki etkisi giderek büyüyor; bugüne kadar toplam MEV miktarı 1,2 milyar doları aştı ve bu saldırıların ağdaki MEV’in yüzde 51’ini oluşturduğu belirtiliyor.
Otomatik sandwich saldırısı botlarının önde gelenlerinden Jaredfromsubway.eth, 2023 yılında meme token’larında yaşanan işlem yoğunluğuyla dikkat çekmişti. Söz konusu bot, geçen yılın Nisan ayında kısa bir süreliğine ağdaki toplam gaz ücretlerinin yüzde 7’sine etki etti. O zamandan beri, on binlerce işlemin analizine göre 7 milyon doların üzerinde kazanç sağlamış durumda.
Bu tür botların yeni önlemlere hızla uyum sağlayabildiği görülüyor. Jared isimli bot, protokol güncellemelerine, mempool filtrelerine ve geliştiricilerin doğrudan fonlarını hedefleyen saldırılarına rağmen ayakta kalmayı başardı.
