Chicago merkezli CME borsasında Cardano (ADA) vadeli işlemleri, 9 Şubat’ta işlem görmeye başladı. Kripto para piyasasında önemli bir dönüm noktasını simgeleyen bu gelişme, ABD’de spot ADA ETF’sinin (borsada işlem gören fon) önü açılır mı sorusunu gündeme taşıdı. Yapılan son düzenlemeler, özellikle ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu’nun (SEC) yeni standartları, süreci daha hızlı bir hale getirdi.
Yeni Standartlar ile Süreç Hızlandı
SEC’in 2025 yılında uygulamaya koyduğu genel listeleme standartları; Nasdaq, NYSE Arca ve Cboe gibi büyük borsalara, belirli şartları sağlayan emtiaya dayalı yatırım fonlarını ek bir başvuru gerekmeden listeleme imkânı tanıdı. Bu yeni çerçeveye göre, ETF için temel alınan kripto varlığın düzenlenmiş bir vadeli işlem borsasında en az altı ay boyunca aktif olarak işlem görmesi şartı aranıyor.
CME’de işlem gören ADA vadeli işlemlerinin altı aylık süresinin 9 Ağustos’ta dolması bekleniyor. Eski başvuru sisteminde sürecin 240 güne kadar uzayabildiği belirtilirken, yeni kurallarla borsaların yalnızca 75 gün içinde spot ETF listeleyebileceği bir takvim ortaya çıktı.
Süreçte Üç Faza Dikkat
Uzmanlara göre süreç üç temel evreye ayrılıyor: Şubat’tan mayıs ayına kadar olan ilk dönemde, CME’deki hacim ve açık pozisyonlar yakından izleniyor. Buradaki aktivite, ürünün likiditesini ve düzenleyici gözetim için yeterli alt yapının oluşup oluşmadığını gösterecek.
Mayıs–Ağustos döneminde ise ETF ihraççılarının S-1 başvurularının görülmesi bekleniyor. Eğer bu dönemde başvurular başlarsa, piyasanın altı aylık süre dolduktan hemen sonra ETF lansmanı için hazırlandığı mesajı verilecek. Son aşamada, 9 Ağustos sonrası başvuru yapan ve SEC’in ADA’yı emtia olarak kabul edip etmediğini gözlemlemek kritik olacak.
Sınıflandırma ve Likidite Riski Devam Ediyor
Ancak Cardano’nun bir menkul kıymet mi yoksa emtia mı olduğu yönünde netlik hâlâ sağlanmış değil. SEC, daha önce açtığı bazı davalarda ADA’nın menkul kıymet statüsünü tartışmalı hale getirmiş, ancak ilerleyen süreçte Coinbase ve Binance ile ilgili açtığı davaları geri çekmişti. Buna rağmen, spot ADA ETF başvurularında sert bir uyarı yer alıyor: Eğer mahkeme ADA’nın menkul kıymet olduğuna hükmederse, fonun tasfiye edilmesi gerekebilir.
Cardano vadeli işlemlerinin derinliği, CME’nin daha önce Bitcoin ve Ethereum vadeli işlemlerinde elde ettiği düzenli hacme henüz ulaşmış değil. ADA’nın henüz daha düşük bir piyasa tabanına sahip olması ve kurumsal katılımın kısıtlı kalması, önümüzdeki altı ayda işlem hacimlerinin ve açık pozisyonun izlenmesini önemli hale getiriyor.
Yarışta Zamanlama ve İlk Hamlenin Önemi
9 Ağustos, yalnızca SEC gerekliliklerinin teorik olarak tamamlanabileceği bir eşiği işaret ediyor. Bu tarih doğrudan otomatik bir onay anlamına gelmiyor. ETF ihraççılarının hem başvuru evraklarını eksiksiz tamamlaması hem de saklama, piyasa yapıcılık ve ücret yapısı gibi alanlarda SEC’in onayına tabi tutulması gerekiyor.
Kripto ETF alanında, ilk onaylanan fonların hızlı şekilde yatırımcı ilgisi çektiği biliniyor. Bu nedenle başvuru sürecini hızlı tamamlayan ihraççılar, likidite ve fon büyüklüğü açısından avantaj elde edebilir.
Avrupa’da benzer ADA ETP’leri halihazırda mevcut; ancak ABD’de hem gözetim hem de düzenleyici süreçler Avrupa’dan farklı işliyor. SEC’in izlediği yol, piyasaların birbirine bağlı, likit ve gözetim altında olduğunu kanıtlamayı gerektiriyor.
Sonuç olarak, Cardano için spot ETF yolu teknik olarak açılmış görünüyor. Fakat likidite, hacim ve yasal tanım konusundaki gelişmeler, ABD’de spot ADA ETF’sinin hayata geçip geçmeyeceğini tayin edecek.
