Himalayalar’da yer alan Bhutan, hidroelektrik enerjisinden elde ettiği Bitcoin rezervleriyle uzun yıllardır kripto para dünyasında dikkat çekiyor. Ülkenin kamuya ait tek servet fonu olan Druk Holding and Investments, bu rezervleri neredeyse tamamen madencilik yoluyla sıfıra yakın bir maliyetle topluyordu. Son dönemde ise Bhutan’ın Bitcoin varlıklarını kademeli olarak azalttığı ortaya çıktı.
Bhutan’ın Bitcoin Çekilmelerinin Kapsamı
Bhutan’ın elindeki Bitcoin miktarı, 2024 sonlarında 13.000 BTC ile zirveye ulaşmıştı. O dönemde Bitcoin fiyatları 119.000 dolar civarında seyrederken ülkenin rezerv değeri yaklaşık 1,5 milyar doları bulmuştu. Ancak bugüne gelindiğinde elde tutulan miktar 5.400 BTC’ye kadar geriledi. Bu sayı mevcut piyasa şartlarında 374 milyon dolar civarına karşılık geliyor. Bitcoin fiyatındaki düşüş ve rezervden satılan 7.600 BTC sonucu Bhutan’ın Bitcoin hazinesi yaklaşık 1,1 milyar dolar değer kaybetmiş oldu.
2026 yılı içinde yapılan satışlar toplamda 42,5 milyon dolara ulaştı. Özellikle şubat ayında yaklaşık 30,7 milyon dolarlık BTC transferi dikkat çekerken, bu işlemler 5 ila 10 milyon dolar büyüklüğünde gruplar halinde gerçekleştirildi. 9 Mart’ta ise 175 BTC’lik yeni bir hareketle 11,85 milyon dolar değerindeki kripto varlık yine belirli karşı taraflara gönderildi.
Satışlarda OTC Tercihi ve Kayıpsız Madencilik Modeli
Bhutan’ın Bitcoin satışlarında doğrudan borsalarda işlem yapmak yerine QCP Capital ve Binance ile bağlantılı adreslere ve kurumsal tezgah üstü (OTC) kanallarına yöneldiği gözlemleniyor. OTC işlemleri, spot piyasadaki fiyat hareketini en aza indirirken daha önceden anlaşılmış fiyatlarla likiditeye erişim sağlıyor.
Bhutan’ın bu satışlarının diğer devlet veya kurumların rezerv satışlarından en belirgin farkı, madencilikten elde edilen coin’lerin rasında pratikte sıfır maliyet bulunması. Tüm madencilik faaliyetinde kullanılmayan hidroelektrik enerjisiyle üretilen BTC’ler için herhangi bir ek enerji girdisi gerekmiyordu. Druk Holding and Investments için her satış, tamamen gerçekleşmiş kâr anlamına geldi. Uzun vadeli rezerv tutma zorunluluğu olmadan, piyasadan bağımsız biçimde yüksek seviyelerde kâr elde edildi.
Druk Holding and Investments tarafından yönetilen Bitcoin rezervlerinin satışlarında maliyet tabanının neredeyse sıfır olduğu ve her satılan coin’in tamamen net kazanç yarattığı vurgulanıyor.
Girişim, devlet destekli hidroelektrik madenciliğin bir ülke için doğrudan gelir modeli haline gelebileceğini pratikte göstermiş oldu. Bhutan, Bitcoin’in yeniden 119.000 dolara ulaşmasını beklemeden satışlardan önemli gelir sağladı.
Gelephu Projesine Ayrılan Bitcoin ve Rezerv Durumu
2025’in sonlarında Bhutan, “Gelephu Mindfulness City” adlı özel ekonomik bölgenin finansmanı için 10.000 BTC’ye kadar kaynak ayıracağını açıklamıştı. Bu proje, dijital varlıkları ulusal rezerv olarak kullanan yeni bir altyapı modeli olarak öne çıkarıldı. Ancak ülkenin elinde bulunan 5.400 BTC ile bu taahhüdün altında kalındı.
Bu tablonun, projenin finansmanında bir değişikliği veya paylaşılan kaynak hedefinin sembolik bir beyan niteliğinde olduğunu düşündürüyor. Bhutan’ın ilerleyen dönemde madencilikten yeni BTC üretmeye devam etmesi ve eşzamanlı olarak satışı sürdürmesi de ihtimal dahilinde görülüyor. Mevcut veriler ışığında bu tercihlerden hangisinin geçerli olduğu ise kesinleşmiş değil.
Genel olarak Bhutan, devlet düzeyinde madencilikle Bitcoin biriktiren ilk ülkelerden biri olarak, sahip olduğu rezervi artık kurumsal ortamda tezgah üstü satış kanallarıyla kademeli biçimde likiditeye çeviriyor. Hidroelektrik destekli bu modelin ülke ekonomisine nasıl etki edeceği ve yeni altyapı projelerine hangi düzeyde kaynak sağlanacağı önümüzdeki dönemde netleşecek.
