Cenevre anlaşmasının ardından kripto para piyasalarının hızla yükseldiğini gördük. SPX 1990’dan bugüne en iyi Mayıs ayını yaşarken piyasa dipten toparlandı. Hakeza Bitcoin 
$76,467.33 fiyatının da 80 bin doların altından 112 bin dolar sınırındaki ATH seviyesine ulaşması da Çin uzlaşısıyla ilişkiliydi. Trump şimdi tam hisse senedi alma zamanı dedi, haklı çıktı ancak sonunda piyasaları tepe taklak etmeyi başardı.
Piyasalar ve Tarife Pazarlıkları
Trump bugün her şeyi tepe taklak ettikten sonra Xi ile görüşmeyi beklediğini söyledi. Ardından hafif bir toparlanma gördük. S&P 500 %1,2 düşüşü tersine çevirerek 1990 yılından bugüne en iyi Mayıs ayını tamamlıyor. Tahvil piyasaları durgun ancak Hazine tahvilleri yılın ilk aylık bazda düşüşünün yaşadı. Dolar ise üst üste altıncı ay düşüşünü sürdürerek 2020’den bugüne en uzun düşüş serisini sürdürüyor.
Enflasyon için petrol fiyatındaki gerileme önemli ve OPEC+ Cumartesi günü Temmuz ayı için 411 bin varil üretim artışı hedefliyor. 61 doların altına gerileyen petrol enflasyondaki kayıpları güçlü tutabilir.
Trump Neden Bağırıyor?
Trump birkaç gündür Çin’e karşı hamleler yapıyor. Yapay zeka çiplerinin Çin’e ihracatının engellenmesi, tarife engeli konulan şirketlerin alt şirketlerinin yaptırımlara dahil edilmesi gibi önemli adımlar gördük. Peki Trump neden “bağırıyor?” yani bu tahriklerinin asıl sebebi ne? Konuya aşina kaynakların verdiği bilgiye göre Cenevre anlaşmasının temelinde Çin’in kritik mineraller konusunda vereceği tavizler yatıyordu.
Pekin’in önerisi nadir toprak elementlerinin yeniden ABD’ye ihracatına izin vermenin karşısında tarifelerin dondurulmasıydı. Hazine Bakanı Scott Bessent ve ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer ile yapılan görüşmelerin ardından Çin’in cömert teklifi kabul edildi ve tarifeler donduruldu.
Ancak gel gelelim Çin halen otomobil, çip ve daha birçok ürünün üretimi için kilit öneme sahip nadir toprak elementleri için ihracat lisanslarının onaylarını geciktiriyor. Trump’ın “bizimle yaptıkları anlaşmayı ihlal ettiler, şaşırtıcı değil” tarzındaki açıklamaları aslında Çin’e hızlı hareket etmesi için bir dayatma.
Şimdi güzel haberi vereyim. Geçen Cuma müzakereler tıkandığı için Trump yine bugünkü tonda AB’ye parmak salladı. Günler sonra müzakereler hızlandı. Bugün ne oldu? Bugün de muhtemelen Xi ile görüşmesiyle Pazartesi piyasa açılışından önce Trump mikrofonu eline alıp “tamam sorun yok, problemleri çözüyoruz” diyerek korkunun ardından umut aşılayacak. En azından umutlandığım senaryo AB ile yaşanan şeyin bütünüyle tekrar etmesi.
Nitekim Beyaz Saray Kıdemli Danışmanı Hassett yazı hazırlandığı sırada şunu söyledi;
“Çin ile anlaşmaya varacağımıza dair iyimserim.”
Tüm bu sorunlar bir günde çözülmeyecek ancak duruma maddeler halinde bakalım;
- Çin dünyaya genişlemek istiyor ve bu ABD ile diğerlerinin istediği şey. Yani Çin’in artık ithalata başlaması. O halde tarifeler sonuç veriyor.
- Çin’in ABD ile yaşayacağı sorun kendi ekonomisine de büyük zarar verecek ve zararı telafi için iç talebi canlandırması yeterli olmayacak. Dünyanın geri kalanında kurmak istediği ticaret ittifakları da ABD’nin siyasi gücü nedeniyle engelleneceği için anlaşmak zorunda.
- ABD şimdiden Hindistan ile anlaşmak üzere. Birleşik Krallık ile anlaşma çoktan imzalandı. Birkaç hafta içinde AB ile anlaşma gelecek. Çin ikinci parti tarifelerin ABD’nin müttefikleri üzerinden gelmesi ve izole edilmek istenmesi ihtimaline karşın gerilimi daha da tırmandırmamalı.
- 9 Temmuz tarihine az bir vakit kalırken ve birçok ülke ABD ile anlaşırken, Çin mümkün olduğunca az tavizle anlaşmayı tamamlamak istiyor. Her ülke de anlaşmak zorunda ve karşılıklı %100’ü aşan tarife inadı dönemi de geride kaldı. Yani rest çekmenin zamanı değil.
Özetle iki ülke de artık anlaşma zorunda ve Trump’ın tarzı “anlaşmaların tıkandığı noktada mikrofonu eline alıp bağırmak” ve evet bu kripto para piyasaları için iyi sonuç doğurmuyor. Ancak küresel ticaret savaşı, daha da ötesinde bir dünya savaşı görmeyeceksek tarafların Haziran ayında çok daha ılımlı açıklamalarla imzaları atmak zorunda olduğunu, kripto paraların yükseleceğini bilelim. Eğer iyimser senaryo gerçekleşmezse karamsar senaryoda tek derdimiz kripto paralar olmayabilir. Sürecin nihayetinde küresel resesyon, dünya savaşına doğru gittiğini bile görebiliriz.
