Geçtiğimiz gün Trump’a adeta rest çeker gibi 13 Cumhuriyetçi temsilcinin GENIUS’u usul oylamasında reddettiğini gördük. Ancak sonrasında Trump onlarla tek tek ilgilendi ve bugün nihayet 3 yasa da onayı aldı. Peki bundan sonra neler değişecek. Bu yasalar için süreç nasıl ilerleyecek? Merak ettiğiniz tüm detayları ele alıyoruz.
ABD Kripto Para Yasası Onaylandı
Kripto para haftası heyecan verici geçiyor. Duraklamanın ardından Temsilciler Meclisi GENIUS ve CLARITY için onayları verdi. Ezici çoğunlukla kabul edilen stablecoin yasasının ardından diğer iki yasa da kabul edildi. İki partinin ortak desteğiyle, 102 Demokrat ve 206 Cumhuriyetçi daha önce Senato’da hazırlanan ve kabul edilen stablecoin düzenlemesini (GENIUS) onayladı. Temsilciler Meclisinin hazırladığı aynı amaca hizmet eden STABLE isimli yasa ise süreci uzatmamak adına rafa kaldırıldı.
Yarın ABD piyasaları açıldıktan birkaç saat sonra Trump törenle GENIUS’u imzalayacak. Kripto paraları düzenlemek için çerçeve sunan CLARITY ve stablecoinleri düzenleyen GENIUS artık kripto para piyasalarını dönüşü olmayan bir yola sokuyor.
Geleneksel finansın devreleri kriptonun yasal olarak meşruluk kazandığı, belirli alanlarının resmen regüle edildiği ortamda rahatlıklara buraya girebilecek. Yani yarın JPM bir stablecoin çıkardığında kimse ona ne yapıyorsun diyemez. 2022 Kasım ayında böyle bir niyet beyanı bile görsek tüm finans denetlemesinden sorumlu kurumların o bankaya çullandığına şahit olurduk. Şartlar çok hızlı değişiyor.
Anti CBDC yasası ABD’nin gözetim endişeleri nedeniyle merkez bankası dijital para birimlerini yasaklıyor. Trump bunu seçim vaadi olarak sunmuştu ve kripto paralar için iyi bir şey. CBDC yasaklanırken çoğunluğu Ethereum 
$2,301.53 ağında ihraç edilmiş stablecoinlerin önü açılıyor. Yani kripto paraların önü açılmış oluyor. CLARITY ise Temsilciler Meclisi onayının ardından Senato’da oylanacak. Tıpkı GENIUS’ın Senato onayı aldıktan sonra Temsilciler Meclisi onayını bugün alması gibi. GENIUS ise yarın bu saatlerde Trump tarafından muhtemelen çoktan imzalanmış olacak. CLARITY için Senato’da maddelere bazı ekleme çıkarmalar olacak bu yüzden son halini aldığını kesin biçimde söyleyemeyiz, genel anlamda kripto paralar için belirsizlikleri azaltan CFTC yetkilerini artıran iyi bir taslak olduğundan bahsedebiliriz.
GENIUS Yasasının Detayları
Bizim için en önemli şey yarın imzalanacağı için GENIUS’un detayları. Yasaya göre yalnızca ABD tarafından izin verilen ihraççılar bölgede stablecoin ihracı yapabilecek. Stablecoin ihracı yapmak isteyen yabancı şirketler ABD müşterilerine hizmet vermek için uyumluluk şartlarını sağlamak zorunda. İhraç ve satış kısıtlamalarında bireyler arası doğrudan transferler veya kişisel cüzdan kullanımları kapsam dışında.
Stablecoin ihraççıları en 1:1 oranla USD endeksli tokenlerini rezervle desteklemeli. Rezervler dolandırıcı Do Kwon’un yaptığı gibi ihraççının kendi tokeni olamaz ABD doları, Hazine bonoları (≤93 gün vadeli), repo işlemleri, Federal Rezerv mevduatları olmalı. Yani rezerv varlığın ne olacağı da yasayla netleştirildi.
Şeffaflık kuralları gereği rezervler her ay kamuya açıklanmalı. Tüm bunlar dikkat ederseniz yatırımcıların dolandırılması engellemek için geniş kapsamlı güvenlik çitleri gibi. İtfa, geri ödeme gibi politikaları net biçimde stablecoin ihraççıları ilan etmeli.
Rehinleme/rehypothecation yasak (belirli istisnalar dışında) yasak. Faiz ödemesi yasak. En önemli konulardan biri bu. Stablecoin ihraççıları faiz ödemesi yapamaz. Yani bu ne demek? “DeFi protokollerindeki getirili stablecoinler ilgi görecek.” Yani muhtemelen Ethereum ağındaki DeFi protokollerinin daha fazla kazanç getirdiğini göreceğiz. Bu haftaki CRV yükselişi vesaire bununla alakalı.
Stablecoin ihracı yapan şirketlerin faaliyetleri sınırlandırılıyor. Neyle sınırlandırılıyor? Bu şirketler sadece stablecoin ihracı, itfası, rezerv yönetimi yapabilir. Başka işlere girişemez. Yazı hazırlandığı sırada SHARPLINK 5 milyar dolarlık hisse satışı için dosyalama yaptı, şirket elde ettiği nakitle ETH alıyor. (Ethereum‘un MSTR’i) Peki bu şirket neden Ethereum’a milyar dolarlar akıtıyor? Yukarıda bahsettiğimiz gibi konu GENIUS ile bağlantılı ve ETH fiyatının 3.400 doları aşması boşuna değil.
Yasaya dönecek olursak belirli suçlardan hüküm giyenler stablecoin ihraççısı olamıyor. Mesela SBF hapisten çıkınca ikinci kez yatırımcıları en azından stablecoin çıkarıp dolandıramaz. Kamu şirketlerinin stablecoin ihracı için özel onay alması gerekir.
Stablecoin ihraççıları başvuru yaparak federal düzenleyiciden onay almalı. Başvurular 120 gün içinde neticelendirilir. Ret alan şirketler itiraz edebilir. Yani ben stablecoin ihraç edeceğim diyen şirketlerin izleyeceği yol belirlenmiş oldu. Gensler döneminde “yolu bilmiyorsanız size bedava rehberlik sunmayız, danışman tutun” tarzındaki lafları hatırlayınca kripto şirketlerinin hukuk birimlerinin muhtemelen bugün gözleri dolmuştur.
50 milyar doların üzerinde büyüklüğe sahip stablecoin ihraççıları ABD dışında da olsa denetime tabi. Yani Tether’den bahsediliyor. İzinsiz stablecoin ihraç edenler 5 yıl hapis cezası alacak. Rezerv şartlarına uymama, yanlış beyan gibi şeyler için de cezalar belli ama çok teferruat şeyler yatırımcıları ilgilendirmiyor.
Eyalet düzenleyicileri, eyaletlerindeki ihraççıları denetleme yetkisine sahip. Fed gerektiği noktada ihraççılara (olağanüstü şartlar olaylarda) müdahale edebilir. İhraççılar, BSA (Bankacılık Gizliliği Yasası) ve yaptırım uyum programları uygulamak zorunda. Kurallara uymayan stablecoinlerin ABD vatandaşlarına yasaklanması mümkün.
İflas durumunda, stablecoin sahiplerinin rezerv varlıklar üzerinde öncelikli alacak hakkı var. Yani Circle iflas ederse elinizdeki USDC sıfır dolar olmayacak. Bu aslında borsalardaki peg sorununu da ortadan kaldıracak bir güvence. Falanca stablecoin depeg oldu (depeg olmak 1 dolara sabitliği %1 ve üzerinde kaybetmek) hikayeleri bitti.
Yasa, yayın tarihinden 18 ay sonra veya düzenleyici kuralların tamamlanmasından 120 gün sonra yürürlüğe girecek. Stablecoinler menkul kıymet veya emtia sayılmaz.
Yasanın tam metni kabaca 134 sayfa o yüzden mümkün olduğunca özet geçmeye çalıştım.
