ABD Hazine Bakanlığı, İran’ın en büyük kripto para borsası Nobitex ile birlikte İran merkezli üç dijital varlık işlem platformuna yaptırım uyguladığını açıkladı. Karar, Washington yönetiminin İran’ın finansal ağlarına yönelik baskısını artıran son adım olarak kayda geçti.
OFAC suçlamaları ve kapsam
ABD Hazine Bakanlığı’na bağlı Yabancı Varlıkları Kontrol Ofisi olan OFAC, Nobitex’in 2025 yılında İran’a yönelik dijital varlık girişlerinin yüzde 50’sinden fazlasını işlediğini belirtti. ABD’li yetkililer, platformun yaptırımları aşmaya dönük işlemler, terörizmin finansmanı ve İran Devrim Muhafızları Ordusu ile bağlantılı transferlerde rol oynadığını öne sürdü.
Mini sözlük: OFAC, ABD Hazine Bakanlığı bünyesinde yaptırım programlarını uygulayan ve yaptırım listelerini yöneten kurumdur. Kurumun kararları, listelenen kişi ve şirketlerin ABD ile bağlantılı finansal sisteme erişimini ciddi biçimde kısıtlayabilir.
ABD makamları, Nobitex’in İran kripto piyasasında baskın bir konuma sahip olduğunu ve 2025 boyunca ülkeye giren dijital varlıkların yarısından fazlasını işlediğini aktardı.
Yaptırımlar yalnızca şirketlerle sınırlı kalmadı. Nobitex Yönetim Kurulu Başkanı ve kurucu ortak Amir Hossein Rad, mevcut CEO Seyed Ali Khoee ile kurucu ortaklar Ali ve Mohammad Kharrazi de yaptırım listesine dahil edildi. ABD tarafı, Kharrazi kardeşlerin İran’ın etkili siyasi ailelerinden birine mensup olduğunu bildirdi.
| Hedef | Tür | ABD’nin gerekçesi |
|---|---|---|
| Nobitex | Kripto para borsası | Yaptırımları aşma ve İran bağlantılı işlemler iddiası |
| Wallex, Bitpin, Ramzinex | İran merkezli platformlar | Yaptırım altındaki yapılarla bağlantılı işlem iddiası |
| Nobitex yöneticileri ve kurucuları | Gerçek kişiler | Şirketle bağlantılı faaliyetler nedeniyle listeleme |
Washington’un gerekçesi
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, İran ekonomisindeki bozulmaya rağmen Tahran yönetiminin dijital varlık teknolojilerini uluslararası kısıtlamaları aşmak ve serveti yaptırımların erişimi dışına taşımak için benimsediğini savundu. Bessent’e göre kripto varlıklar, İran’ın artan ekonomik baskıya karşın küresel finansal ağlara erişimini sürdürme çabasında önemli bir araç haline geldi.
Scott Bessent, İran yönetiminin kötüleşen ekonomik koşullara rağmen dijital varlıkları uluslararası kısıtlamaları aşmak ve serveti yaptırımların erişimi dışına çıkarmak için kullandığını açıkladı.
Reuters tarafından yayımlanan yakın tarihli bir incelemede, yaptırım altındaki İran bağlantılı yapılara ait yüz milyonlarca doların Nobitex üzerinden hareket etmiş olabileceği iddia edildi. Haberde, söz konusu isimlerin İran’daki üst düzey siyasi çevrelerle akrabalık ilişkileri bulunduğu da öne sürüldü.
İran’ın kripto sektörüne baskı arttı
Nobitex’in yanı sıra Wallex, Bitpin ve Ramzinex de yaptırım kapsamına alındı. ABD’li yetkililer, bu platformların da İran Devrim Muhafızları Ordusu ve yaptırım altındaki diğer yapılarla bağlantılı işlemlere aracılık ettiğini ileri sürdü.
Karar, Washington’un İran’daki kripto para sektörünü doğrudan hedef alan hamlelerinde belirgin bir tırmanışa işaret etti. Nobitex, uzun süredir İran’ın dijital varlık ekosisteminin merkezindeki platformlardan biri olarak görülüyordu ve artan incelemelere rağmen bugüne kadar doğrudan Batılı yaptırımlardan kaçınmıştı.
