ZCash, son günlerde ortaya çıkan kritik güvenlik açığının ardından sert fiyat dalgalanmaları yaşadı. ZEC, hafta içinde bir ara %53’e varan değer kaybı gördü. 7 Haziran itibarıyla ise %12’ye kadar toparlanarak 435 dolardan işlem gördü. Buna karşın haftalık net kayıp %21 seviyesinde kaldı.
Güvenlik açığı piyasada baskı yarattı
Piyasadaki satış baskısının odağında, ZCash protokolünde izinsiz coin üretimine imkan tanıyabilecek bir hata yer aldı. Bu gelişme, yalnızca kısa süreli panik satışlarını değil, ZEC’in değerinin sıfıra inip inmeyeceğine dair tartışmaları da beraberinde getirdi. Benzer bir sorunun başka coin veya tokenlarda bulunup bulunmadığı da gündeme geldi, ancak şu ana kadar buna benzer başka bir olay tespit edilmedi.
ZEC, güvenlik açığı haberinin ardından haftalık bazda net %21 geride kalırken, piyasada özellikle arzın güvenilirliği ve ağın istikrarı yakından izlenmeye başladı.
Açığı güvenlik araştırmacısı Taylor Hornby tespit etti. Hornby’nin, Orchard shielded pool içindeki kritik zafiyeti yapay zeka destekli testlerle ortaya çıkardığı ve durumu ZCash Open Development Lab ekibine bildirdiği aktarıldı. ZODL, açığı 2 Haziran’da yamaladı. Ancak duyurunun kendisi bile piyasadaki tedirginliği artırdı.
Mini sözlük: Orchard pool, ZCash ağında yüksek gizlilik sağlayan korumalı havuz yapısını ifade eder. Bu alandaki işlemler ve bakiyeler herkese açık biçimde izlenemediği için, olağan dışı arz hareketlerini zincir üstünde doğrulamak daha zordur.
ZCash, gizlilik odaklı bir kripto para olarak biliniyor. Ağdaki bazı işlemlerin ve sahiplik bilgilerinin doğrudan denetlenememesi, bu olayda belirsizliği artıran başlıca unsur oldu. Haberde, söz konusu açığın yaklaşık dört yıl boyunca var olmuş olabileceği, ancak gerçekten kullanılıp kullanılmadığına dair kesin bir kanıt bulunmadığı belirtildi.
Orchard havuzu ve arz tartışması
Mevcut durumda dolaşımdaki toplam ZEC arzının 16.755.823 adet olduğu belirtiliyor. Açığın, doğrudan Orchard havuzu içinde yeni coin oluşturulmasıyla bağlantılı olduğu, madencilik yoluyla üretilen ana ZEC yapısını doğrudan etkilemediği ifade ediliyor. Buna rağmen Orchard içindeki hareketlerin yüksek gizlilik nedeniyle şeffaf biçimde izlenememesi, kullanıcıların etkilenip etkilenmediğini belirsiz bırakıyor.
Haberde, 2026’nın başında büyük bir yatırımcının tek işlemde 202 bin ZEC’i korumalı havuzdan çıkardığı ve bunun Orchard havuzunun yaklaşık %1’ine karşılık geldiği bilgisi de yer aldı. Ayrıca son bir yılda Orchard havuzuna yaklaşık 5 milyon ZEC yatırıldığı, potansiyel açık nedeniyle bu varlıkların bir bölümünün sahte üretimden gelmiş olabileceğine dair şüphelerin oluştuğu aktarıldı.
| Gösterge | Veri |
|---|---|
| Hafta içi en sert düşüş | %53 |
| 7 Haziran toparlanması | %12 |
| 7 Haziran fiyatı | 435 dolar |
| Haftalık net değişim | -%21 |
| Dolaşımdaki arz | 16.755.823 ZEC |
Bu süreçte ThorChain de temkinli davrandı. Protokol, kayda değer miktarda sahte ZEC bulunmadığından emin olunana kadar ZEC entegrasyonunu erteleme kararı aldı.
Ironwood doğrulama sistemi gündemde
ZCash ekibi, duyurunun ardından dolaşımdaki arzda sahte coin bulunmadığını gösterecek yeni bir doğrulama yöntemi üzerinde çalışmaya başladı. Ironwood adı verilen sistemin, kullanıcıların mevcut ZEC arzını doğrulamasına ve bu arzın beklenen madencilik takvimiyle uyumlu olup olmadığını kontrol etmesine imkan vermesi planlanıyor.
ZCash ekibi, Ironwood sistemiyle node çalıştıran kullanıcıların mevcut arzı doğrulayabileceğini ve bunun beklenen madencilik takvimiyle örtüşüp örtüşmediğini denetleyebileceğini açıkladı.
Ironwood şu aşamada öneri sürecinde bulunuyor ve oylama sonrası devreye alınması bekleniyor. Ayrıca mevcut Orchard havuzunun yerine yeni bir havuz kurulması planlanıyor. Habere göre bu yeni yapıda turnstile accounting uygulanacak. Böylece eski Orchard havuzunda oluşturulmuş olabilecek sorunlu ZEC’lerin yeni havuza taşınmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Mini sözlük: Turnstile accounting, korumalı havuza giren ve çıkan varlıkların belirli kurallar altında eşleştirilmesini amaçlayan bir muhasebe yaklaşımıdır. Bu yöntem, eski yapıdan gelebilecek doğrulanmamış coinlerin yeni sisteme karışmasını sınırlamak için kullanılır.
