Ethereum’un kurucu ortağı Vitalik Buterin, kişisel X (Twitter) hesabından yaptığı uzun paylaşımla Web3 vizyonunun yeniden güç kazandığını vurguladı. Buterin, 2014 yılında ortaya konan merkeziyetsiz internet hedefinin bugün hiç olmadığı kadar uygulanabilir hale geldiğini belirterek geliştiricilere açık bir “inşa etme” çağrısı yaptı.
Vitalik Buterin: 2014’teki Web3 Hayali Hâlâ Canlı
Buterin paylaşımında, 2014’te ortaya atılan vizyonun; izin gerektirmeyen, merkeziyetsiz uygulamalarla finans, sosyal medya, yönetişim, kitlesel fonlama ve hatta alternatif bir internet altyapısı oluşturmayı hedeflediğini hatırlattı. Bu vizyonun temelinde üç ana yapı bulunduğunu ifade eden Buterin, Ethereum’un uygulamalara ortak bir hafıza sunan “dünya bilgisayarı” rolünü üstlendiğini, mesajlaşma ve depolama katmanlarının ise bu yapıyı tamamladığını belirtti.
Zaman içinde farklı anlatıların öne çıktığını kabul eden Buterin, buna rağmen çekirdek Web3 fikrinin hiçbir zaman ortadan kaybolmadığını ve bugün teknik olarak çok daha güçlü bir noktaya ulaştığını vurguladı.
Ethereum Daha Ucuz, Daha Ölçeklenebilir
Vitalik Buterin’e göre Ethereum’un Proof of Stake sistemine geçişi, ağın hem ölçeklenebilirliğini hem de maliyet avantajını ciddi biçimde artırdı. Özellikle ZK-EVM teknolojileri ve PeerDAS sayesinde uzun süredir konuşulan “sharding” hedefinin fiilen hayata geçtiğini belirten Buterin, katman-2 (L2) çözümlerinin de hız ve verimlilikte ek kazanımlar sunduğunu ifade etti.
Mesajlaşma tarafında ise Whisper’ın yerini alan Waku’nun bugün birçok merkeziyetsiz uygulamada aktif olarak kullanıldığını söyleyen Buterin, merkeziyetsiz iletişim kalitesinin genel olarak büyük ilerleme kaydettiğine dikkat çekti.
Fileverse Örneği: “Gerçekten Sahip Olunan” Uygulamalar
Paylaşımında özellikle Fileverse’e ayrı bir parantez açan Buterin, bu platformun merkeziyetsiz uygulamaların nasıl inşa edilmesi gerektiğine iyi bir örnek sunduğunu ifade etti. Fileverse’in Ethereum ve Gnosis Chain’i kimlik, yetkilendirme ve belge kaydı için kullandığını; merkeziyetsiz mesajlaşma ve dosya depolama ile belge paylaşımını sağladığını belirtti.
En dikkat çekici noktalardan biri ise Buterin’in “walkaway test” vurgusu oldu. Buna göre, platform ortadan kalksa bile kullanıcıların belgelerine erişmeye ve açık kaynak arayüzle çalışmaya devam edebilmesi, merkeziyetsizliğin gerçek anlamda hayata geçtiğini gösteriyor.
“Merkeziyetsiz Rönesans” Yaklaşıyor
Vitalik Buterin, paylaşımının sonunda 2014’te merkeziyetsiz uygulamaların yalnızca “oyuncak” seviyesinde olduğunu, ancak bugün günlük kullanım için yeterince olgunlaştığını ifade etti. 2026’ya gelinirken Web3 altyapısının artık hazır olduğuna dikkat çeken Buterin, geliştiricilere ve kullanıcılara şu mesajı verdi: “Merkeziyetsiz rönesans geliyor ve bunun bir parçası olabilirsiniz.”
