Ethereum’un kurucu ortaklarından Vitalik Buterin, ağdaki işlem yapısının önemli ölçüde değişebileceğine işaret eden yeni bir yaklaşım ortaya koydu. Buterin, son dönemde hesap soyutlama, durum tasarımı ve kriptografik kanıt birleştirme alanlarında yürütülen çalışmaların, işlemlerin ne yaptığı ile bunu yapmadan önce hangi koşulların kanıtlanması gerektiği arasındaki ayrımı daha belirgin hale getirdiğini söyledi.
İşlemlerde iki bileşenli model
Buterin’e göre bu çerçevenin merkezinde iki unsur yer alıyor: “eylemler” ve “bağımlılıklar”. Eylem, bir işlemin Ethereum üzerinde doğurduğu etkiyi ifade ediyor. Bağımlılıklar ise bu etkinin gerçekleşebilmesi için önceden doğrulanması gereken koşulları kapsıyor.
Buterin, bir işlemin yarattığı etkinin “eylem”, bu etkinin gerçekleşmesi için gereken ön koşulların ise “bağımlılık” olarak ayrı değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor.
Buterin, EIP 8141, alternatif durum modelleri, anahtarlı nonce yapıları ve yinelemeli STARK tabanlı mempool araştırmalarının, işlem mantığını daha açık bir kavramsal modele kavuşturduğunu dile getirdi. Ethereum, akıllı sözleşmelerin çalıştığı en büyük blokzincir ağlarından biri olarak geliştirici faaliyetinin yoğunlaştığı ekosistemlerden biri konumunda bulunuyor.
Mini sözlük: STARK, işlemlerin veya hesaplamaların doğru yapıldığını ayrıntıları tek tek açmadan kanıtlamayı amaçlayan bir kriptografik ispat yöntemi olarak biliniyor. Mempool ise bloklara girmeden önce ağda bekleyen işlemlerin toplandığı katmanı ifade ediyor.
Doğrulama ve yürütme ayrışabilir
Geleneksel yapıda düğümler işlemleri alıyor, gerekli bilgileri doğruluyor ve ardından yürütme sürecine geçiyor. Buterin, bu iki sürecin tarihsel olarak iç içe geçtiğini, ancak bağımlılıkların ayrı ele alınmasının geliştiricilere farklı alanlarda optimizasyon imkanı sunabileceğini belirtiyor.
Bu yaklaşımın temel dayanağı, çok sayıda bağımlılığın paralel biçimde denetlenebilmesi. Bazı kontroller işlem bir bloğa ulaşmadan önce mempool aşamasında yapılabiliyor. Bazılarının ise Ethereum durum verisine hiç erişmeden incelenmesi mümkün olabiliyor.
Buterin, bağımlılıkların paralel biçimde işlenebildiğini ve bu özelliğin sistem düzeyinde daha verimli doğrulama yollarının önünü açabileceğini kaydediyor.
STARK tabanlı toplu doğrulama olasılığı
Buterin’in dikkat çektiği bir diğer nokta, “saf” bağımlılıklar olarak tanımlanan kontrollerin her doğrulayıcı tarafından tekrar tekrar çalıştırılmasının gerekmeyebileceği yönünde. Bu tür kontrollerin mempool tarafından bir kez doğrulanıp daha sonra yeniden yürütülmemesi teorik olarak mümkün görünüyor.
Daha ileri aşamada ise çok sayıdaki bu kontrolün, hepsinin doğru biçimde gerçekleştirildiğini gösteren tek bir STARK kanıtıyla temsil edilebileceği değerlendiriliyor. Böyle bir modelin Ethereum’un işlem doğrulama mimarisinde daha net bir görev dağılımı yaratması ve teknik verimliliği artırması beklenebilir.
USDT
AAPL