Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı UNDP, yardım ödemelerinde Stellar blokzincirini kullanmak için Stellar Development Foundation ile yeni bir anlaşma yaptığını duyurdu. Yaklaşık iki yıllık saha denemelerinin ardından alınan kararla, blokzincir tabanlı ödeme altyapısının UNDP’nin ülke ofislerinde standart bir araç haline getirilmesi hedefleniyor.
Saha denemeleri 17 ülkeye yayıldı
Yeni anlaşma, 16 aydan uzun süredir devam eden iş birliğinin kapsamını genişletiyor. Taraflar, 17 ülkede blokzincir tabanlı ödeme sistemlerini değerlendirdi. İlk pilot uygulamalar Haiti, Suriye, Kenya, Guatemala ve Gambiya’da tamamlandı. Kolombiya ile Papua Yeni Gine için de çalışan prototipler geliştirildi. Stellar Development Foundation, açık kaynaklı Stellar ağının gelişimini destekleyen kar amacı gütmeyen bir yapı olarak faaliyet gösteriyor.
UNDP, saha testlerinin yalnızca kavramsal bir deneme olarak kalmadığını, somut ve ölçülebilir sonuçlar ürettiğini vurguluyor.
Kuruma göre denemeler, özellikle ödeme süreçlerinde maliyet ve izlenebilirlik açısından belirgin sonuçlar verdi. Suriye’nin Halep kentinde yürütülen İş Karşılığı Nakit programında, geleneksel bankacılık yöntemleriyle başlangıçta %10 olan dağıtım maliyeti, blokzincir kullanımının ardından %2’ye indi. Program kapsamındaki tüm katılımcılar ödemelerini aldı. Haiti’deki pilotta ise ödeme işlemlerinde %100 başarı oranına ulaşıldı.
| Ülke | Uygulama | Sonuç |
|---|---|---|
| Suriye, Halep | İş Karşılığı Nakit programı | Dağıtım maliyeti %10’dan %2’ye düştü |
| Haiti | Pilot ödeme işlemleri | %100 başarı oranı sağlandı |
Denemeler ayrıca program fonlarının nereye gittiğine ilişkin kalıcı bir kayıt oluşturdu. UNDP, bağışçı destekli programlarda bu şeffaflık unsurunun öne çıktığını belirtiyor.
Denemeden kalıcı altyapıya geçiş hedefleniyor
Yeni aşamada amaç, pilot çalışmaların ötesine geçerek daha geniş kullanım için kalıcı bir operasyon altyapısı kurmak olacak. Girişimin 2027’ye kadar sürmesi planlanıyor. Süreç, UNDP’nin İstanbul Bölgesel Merkezi bünyesindeki Alternative Finance Lab üzerinden koordine ediliyor.
Anlaşma kapsamında UNDP, yönetişim ve sisteme dahil olma süreçleri için bir çerçeve oluşturacak. Kurum ayrıca mevcut ödeme araçlarını ülke programlarına entegre etmeyi planlıyor. Stellar Development Foundation teknik danışmanlık verecek ve ekosistemdeki geliştiricilerle koordinasyonu yürütecek. Programların operasyonel sorumluluğu ise UNDP’de kalacak.
Mini sözlük: Stabilcoin, değeri genellikle dolar gibi bir itibari paraya sabitlenmeye çalışan dijital varlıktır. Sınır ötesi ödemelerde düşük maliyet ve hızlı transfer avantajı nedeniyle özellikle bankacılık erişiminin zayıf olduğu bölgelerde kullanım alanı buluyor.
Stabilcoin ve blokzincir ödemelerine ilgi artıyor
UNDP’nin bu adımı, bankacılık erişiminin sınırlı ve işlem ücretlerinin yüksek olduğu bölgelerde stabilcoin ve blokzincir ödemelerine artan ilgiyle aynı döneme denk geliyor. Ripple, RLUSD stabilcoininin ve XRP Ledger ağının kullanımını genişletmek amacıyla Afrika merkezli fintech şirketi Flutterwave’de hisse yatırımı yaptı. Arjantin, Bolivya, Kolombiya ve Venezuela’daki ödeme sistemleri de stabilcoin ihraççılarının ilgi gösterdiği alanlar arasında yer alıyor.
Eski BM Genel Sekreter Yardımcısı Vera Songwe, Dünya Ekonomik Forumu’nda bazı gelişmekte olan ekonomilerde stabilcoinlerin yardımdan daha önemli hale geldiğini, çünkü bankaların ulaşamadığı kişilere erişebildiğini söyledi.
Songwe, Afrika’da 650 milyon kişinin banka hesabına erişimi olmadığını, buna karşılık akıllı telefon kullanan kişilerin stabilcoinlere ulaşabildiğini ifade etti. Bu yapının, yüksek enflasyona karşı daha istikrarlı görülen para birimlerinde tasarruf imkanı sunabildiğine dikkat çekti.
Taraflar, anlaşmanın 2027’de sona ermesine kadar blokzincir ödemelerinin UNDP’nin küresel programlarında standart bir yetkinlik haline gelmesini sağlayacak yönetişim çerçevesi, uygulama modelleri ve operasyonel rehberlik oluşturmayı amaçlıyor.
