ABD ile İran arasındaki gerilim, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran ile mutabakatın sona erdiğini açıklamasının ardından yeniden tırmandı. Açıklama, Orta Doğu’da tansiyonun düşebileceğine yönelik beklentileri zayıflatırken küresel piyasalarda da sert fiyat hareketlerini beraberinde getirdi.
Piyasalarda ilk tepki sert oldu
Açıklamanın ardından petrol fiyatları arz endişelerinin yeniden öne çıkmasıyla yükseldi. Bitcoin ise yatırımcıların riskli varlıklardaki pozisyonlarını azaltmasıyla 62 bin doların altına geriledi. Kısa süre önce 64 bin doların üzerinde işlem gören varlık, artan jeopolitik belirsizlikle birlikte hızla güç kaybetti.
Trump, İran ile kalıcı bir anlaşmaya varılamadığını ve bu nedenle mutabakatın artık geçerli olmadığını söyledi.
ABD ham petrol fiyatı, 22 Haziran’dan bu yana ilk kez 75 dolara çıktı. Daha önce 67.50 doların altında seyreden fiyatlar, bölgede gerilimin azalacağı beklentisiyle baskı altında kalmıştı. Trump’ın sözlerinin ardından bu beklenti tersine döndü ve piyasalar olası arz kesintisi riskini yeniden fiyatlamaya başladı.
Bitcoin tarafında teknik görünüm de yakından izleniyor. 62 bin doların altında günlük kapanış oluşması durumunda 60 bin dolar seviyesinin test edilme ihtimali öne çıkıyor. Fiyat hareketi, yatırımcıların jeopolitik gelişmeler karşısında temkinli davrandığını gösterdi.
Çatışmanın kapsamına ilişkin iddialar arttı
İran Devrim Muhafızları Ordusu, ABD saldırılarına karşılık olarak ABD askeri hedeflerini vurduğunu öne sürdü. Kurum, Bahreyn ve Kuveyt’teki bazı noktaların hedef alındığını savundu. Ayrıca Bahreyn’de ABD güçlerine ev sahipliği yapan bir hava üssünün de vurulduğunu iddia etti.
Mini sözlük: Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi’ni Umman Denizi’ne bağlayan dar deniz geçididir. Küresel petrol sevkiyatının önemli bir bölümü bu rota üzerinden yapıldığı için bölgedeki her askeri risk enerji fiyatlarını doğrudan etkileyebilir.
ABD daha önce çatışma sürecinde saldırılar düzenlemiş, ayrıca İran’ın petrol ihracatına yönelik yaptırımları yeniden devreye almıştı. Washington yönetimi, bu adımların Hürmüz Boğazı çevresindeki gemilere yönelik saldırılara karşılık olarak atıldığını bildirdi. Enerji taşımacılığı açısından kritik önemdeki güzergah, piyasalardaki kaygıların merkezinde yer almaya devam ediyor.
Trump, Tahran ile yeniden görüşmeye sıcak bakmadı
Trump, açıklamalarını Ankara’daki NATO zirvesi sırasında yaptı. Tahran ile daha önce yürütülen görüşmelerin sonuçsuz kalmasının ardından yeni bir barış sürecine dönmek istemediğini ifade etti. Bu yaklaşım, diplomatik çözüm ihtimaline ilişkin soru işaretlerini artırdı.
İran Devrim Muhafızları Ordusu, ABD saldırılarına yanıt olarak Bahreyn ve Kuveyt’teki ABD askeri hedeflerini vurduğunu iddia etti.
Piyasalardaki ayrışma dikkat çekti. Petrol, arz güvenliğine ilişkin kaygılarla yükselirken Bitcoin tarafında risk iştahının zayıfladığı görüldü. Önümüzdeki süreçte askeri gelişmelerin yanı sıra Washington ve Tahran’dan gelecek resmi açıklamaların fiyatlamalar üzerinde belirleyici olması bekleniyor.
