Solana ekosisteminde son dönemde kayda değer bir gerileme yaşanırken, ağın yerel tokenı SOL da bu tabloya paralel olarak sert dalgalanmalarla karşı karşıya kaldı. 11 Mayıs’ta 98 dolardan reddedilen SOL fiyatı, yalnızca birkaç gün sonra 83 doları test etti ve devamında %15’lik bir düzeltmeyle yatırımcıların odağına girdi. Bu süreçte kalıcı vadeli (perpetual) SOL kontratlarında fonlama oranlarının negatife dönmesi özellikle kısa pozisyonlara olan ilginin arttığını gösterdi.
Fonlama oranları negatife döndü
SOL perpetual kontratlarında yıllık bazda fonlama oranı salı günü -%3 seviyesine gerilerken, bu oran cumartesi günü pozitif bölgede, %8 civarındaydı. Normal piyasa koşullarında fonlama oranının ortalama %9 civarında seyretmesi bekleniyor; bu da sermaye maliyeti ve borsa riskinin fiyatlanmasından kaynaklanıyor. Özellikle SOL fiyatı 90 doların altına düştüğünden bu yana, yatırımcıların yükselişe yönelik risk alma iştahı zayıflamış durumda.
DEX hacimleri büyük oranda düştü
Ocaktan bu yana Solana üzerinde çalışan merkeziyetsiz borsaların (DEX) işlem hacminde %56’lık kayıp yaşandı. DEX ve merkeziyetsiz uygulamalar (DApp) aktivitesindeki bu düşüş, ağ genelinde gelirlerin azalmasına ve SOL tokena olan talebin zayıflamasına yol açtı. Ancak yalnızca Solana değil, diğer ağlarda da bazı benzer zayıflıklar gözleniyor. Buna karşılık özellikle Base ve Hyperliquid gibi rakip ağlar, işlem hacmini hızla artırarak Solana’nın ekosistemine doğrudan rekabet sunuyor.
Solana’nın haftalık DEX işlem hacmi ocak ayında günlük ortalama 25 milyar dolar seviyesindeyken, mayısta haftalık bazda 11 milyar dolara geriledi. DApp geliri ise ocakta haftada 35 milyon dolar civarında iken, mayısta bu rakam 20 milyon dolara kadar indi.
Liderlik yarışı ve ağlar arası rekabet
Solana, merkeziyetsiz uygulama gelirleri bakımından hâlâ önde bulunsa da, rekabet gitgide sertleşiyor. Özellikle Hyperliquid, kalıcı vadeli kontratlarda yakaladığı hacim ile dikkat çekiyor ve işlem özelliklerini doğrudan konsensüs katmanına entegre etmesiyle öne çıkıyor. Bunun yanında Ethereum tabanlı Base ağı da Coinbase borsasının ekosistemine doğrudan entegrasyon sunarak kullanıcılardan yoğun ilgi görüyor.
Solana toplam kilitli varlık (TVL) miktarında 5,9 milyar dolarla ikinci sırada yer alıyor; ardından 5,5 milyar dolar ile BNB Chain ve 4,5 milyar dolar ile Base ağı geliyor. Ancak Ethereum 43,2 milyar dolarlık TVL ile liderliği bırakmıyor. Solana ekosisteminin TVL liderleri ise Jupiter, Kamino, Sanctum ve Raydium gibi projeler oldu.
Mini sözlük: Maximal Extractable Value (MEV), bir blok içinde işlemlerin sırasını değiştirerek veya ekleyerek madenciler ya da ağ doğrulayıcılarının elde edebileceği ekstra gelirdir. Özellikle düşük işlem ücretli zincirlerde MEV’ye yönelik botlar şüpheli aktiviteye neden olabiliyor.
| Blockchain | TVL (Milyar $) | Haftalık DApp Geliri (Milyon $) | DEX Hacmi (Haftalık, Milyar $) |
|---|---|---|---|
| Ethereum | 43,2 | Veri yok | Veri yok |
| Solana | 5,9 | 20 | 11 |
| BNB Chain | 5,5 | Veri yok | Veri yok |
| Base | 4,5 | Veri yok | Veri yok |
Spoofing ve işlem yoğunluğu tartışmaları
Solana zincirinde düşük işlem ücretleri, özellikle botlar tarafından gerçekleştirilen MEV odaklı işlemler ve yapay hacim endişelerini yeniden gündeme getirdi. Özellikle PreStocks isimli sentetik varlık platformunda, bir kullanıcının paylaştığı zincir analizi sonucu 1.600 adresin toplam işlem hacminin %63’ünü oluşturduğu, bu adreslerin düzenli ve yüksek frekansta al-sat işlemleri yaptığı öne sürüldü. Analiz, bu davranışların arbitraj amaçlı olabileceğini ancak hacim şişirme ihtimalinin de göz ardı edilemeyeceğini ortaya koydu.
Son dönemde DEX hacimlerindeki zayıflık, SOL fiyatında baskının devam etmesine yol açtı. Özellikle Base ve Hyperliquid’in öne çıkması, Solana için rekabeti daha da sertleştiriyor. Uzmanlar, olası bir fiyat toparlanmasının yeniden DEX ve memecoin işlemlerinin hareketlenmesine bağlı olduğunu vurguluyor.
Kısa vadede yatırımcılar, SOL fiyatının nisan başında test ettiği 78 dolara doğru yeniden bir geri çekilme ihtimalinin düşük olduğuna dikkat çekiyor. Yine de toparlanma beklentileri, ağ üzerindeki memecoin ve DEX trafiğinin artış göstermesine doğrudan bağlı olacak.
