Rusya hükümeti, Batı merkezli şirketlerin çıkardığı kripto varlıklara yönelik ücret ve işlem kısıtlamaları getirmeye hazırlanıyor. Tasarının yasalaşması halinde, yıllık milyarlarca dolarlık işlem hacminin uluslararası borsalardan devlet kontrolündeki yerel platformlara kayabileceği değerlendiriliyor. Düzenlemenin Devlet Duması’ndan haziran ayında geçmesi, 1 Temmuz 2026’da yürürlüğe girmesi bekleniyor.
Hangi varlıklar hedefte
Rusya Maliye Bakan Yardımcısı Ivan Çebeskov, yeni kripto yasa tasarısında Rus kullanıcıları düzenleyicilerin “dostane olmayan” gördüğü tokenlardan uzak tutacak ekonomik araçların yer alacağını söyledi. Buna komisyonlar veya yönlendirici tedbirler dahil olabilecek. Bu sınıflandırma, yabancı makamların talebiyle dijital varlıkları dondurabilen ihraççılar tarafından çıkarılan tokenları kapsıyor.
Ivan Çebeskov, tasarıda komisyonlar ve benzeri ekonomik teşviklerin yer alacağını, amacın ise yabancı otoritelerin talebiyle dondurulabilen tokenların kullanımını caydırmak olduğunu belirtti.
Teklife göre nitelikli yatırımcı statüsü bulunmayan Rus vatandaşları yalnızca Bitcoin, Ethereum ve USDT işlemi yapabilecek. Dolar destekli diğer stabilcoinler ile BNB, perakende yatırımcılar için hazırlanan onaylı liste dışında tutuluyor. Gerekçe olarak, bu varlıkların ihraççı kurumlarının cüzdanları dondurabilme yetkisi gösteriliyor.
USDT’nin ihraççısı Tether ile USDC’nin ihraççısı Circle, kolluk kuvvetlerinin talepleri doğrultusunda belirli adresleri dondurabilme imkanına sahip. Haberde, Tether’in ABD makamlarınca işaretlenen 344 milyon dolarlık bir dondurma işlemi de dahil olmak üzere daha önce benzer adımlar attığı aktarıldı. Binance’in de Rus kullanıcılara yönelik hizmetlerini kısıtladığı hatırlatıldı.
Planlanan sınırlamalar ve ücretler
Yabancı tokenların kullanımına uygulanacak resmi ücret henüz açıklanmadı. Freedom Global analisti Vladimir Çernov, “dostane olmayan” tokenlarda oranın %0,5 ile %2 arasında, stabilcoinlerde ise %3’e kadar çıkabileceğini öngördü. Çernov, oranların aşırı yükselmesi halinde kullanıcıların kayıt dışı işlemlere yönelebileceği uyarısında bulundu.
SharesPro kurucusu Denis Astafyev’e göre tasarı yalnızca ücretlerle sınırlı kalmayacak. Zorunlu yatırımcı testleri, yıllık işlem hacmi sınırları, çekimlerde bekleme süresi ve varlıkların başka cüzdanlara aktarımına dönük kısıtlamalar da gündemde bulunuyor.
Sınır ötesi işlem hacmi ve lisans baskısı
Düzenlemenin etkisi yalnızca ülke içi piyasayla sınırlı görünmüyor. Chainalysis verilerine göre Rusya, Temmuz 2024 ile Haziran 2025 arasında yaklaşık 376 milyar dolarlık kripto işlem hacmi aldı ve bu alanda Avrupa’nın en yüksek seviyesine ulaştı. Hukuk uzmanı Yuriy Brisov, Rus yatırımcıların yurt dışındaki kripto borsalarına yılda yaklaşık 15 milyar dolar ücret ödediğini, Moskova’nın bu geliri yerel lisanslı platformlara yönlendirmek istediğini söyledi.
Tasarıyla bağlantılı daha geniş düzenleme paketinde, 1 Temmuz itibarıyla borsalar için zorunlu lisans uygulaması da hedefleniyor. Rusya’da faaliyet izni ve fiziksel ofisi bulunmayan yabancı platformların tamamen engellenebileceği, Roskomnadzor’un DNS düzeyinde filtreleme araçları üzerinde çalıştığı öne sürüldü.
Roskomnadzor, Rusya’nın iletişim ve medya denetim kurumu olarak biliniyor. DNS düzeyinde filtreleme ise internet alan adı çözümleme katmanında erişimin sınırlandırılması anlamına geliyor ve platformlara doğrudan ulaşımı zorlaştırabiliyor.
Perakende yatırımcı ile kurumsal yatırımcı ayrımı
Tasarı, perakende ve kurumsal yatırımcılar arasında belirgin bir ayrım kuruyor. Perakende yatırımcıların yıllık 300.000 ruble yatırım sınırına uyması, testten geçmesi ve onaylı dar token listesi içinde kalması gerekecek. Profesyonel ve kurumsal yatırımcılar ise daha geniş erişimi koruyacak.
Rusya Merkez Bankası Birinci Başkan Yardımcısı Vladimir Çistyuhin’in, perakende yatırımcı listesine kısa vadede Bitcoin, Ethereum ve USDT dışında yeni bir varlık eklenmesinin planlanmadığını söylediği aktarıldı. Ayrıca rubleye endeksli stabilcoinlerin, yabancı alternatiflere kıyasla öncelik kazanacağı ifade edildi.
Bu süreç, Batılı ülkelerin Rusya bağlantılı kripto altyapısına yönelik baskıyı artırdığı bir döneme denk geliyor. Birleşik Krallık mayısta aralarında HTX’in de bulunduğu 18 kuruluşa yaptırım uyguladı. ABD yaptırımları kapsamındaki Grinex borsası ise nisan ayında 1 milyar ruble, yani 13,1 milyon dolar kayba yol açan siber saldırının ardından faaliyetlerini durdurdu.
