İran, ABD ve İsrail arasında bir haftadır süren gerilimin ardından petrol fiyatları Atlantik’in iki yakasında varil başına 100 doların üzerine çıktı. Enerji maliyetlerindeki bu sert yükseliş küresel enflasyon baskısının yeniden güçlenebileceğine dair kaygıları artırırken, Asya borsalarında satışlar derinleşti ve tahvil getirileri yükseldi. Buna karşın Bitcoin, yaklaşık 67 bin dolar seviyesinde sınırlı hareket etti ve son 24 saatte görece yatay bir görünüm sergiledi.
Bitcoin’in ABD piyasalarıyla bağı güçleniyor
Piyasadaki bu ayrışmanın başlıca nedenlerinden biri, Bitcoin’in son dönemde Wall Street ile aynı paralelde daha güçlü hareket etmeye başlaması. ABD hisse senetleri, çatışmanın başladığı günden bu yana Asya ve Avrupa piyasalarına kıyasla daha dirençli kaldı. Özellikle teknoloji hisseleri ve Nasdaq endeksiyle yüksek korelasyon gösteren Bitcoin de bu görünümden destek buldu. Merkeziyetsiz bir varlık olarak ortaya çıkan Bitcoin’in, kurumsal yatırım akışlarının artmasıyla birlikte giderek daha belirgin biçimde ABD risk iştahına bağlı fiyatlandığı görülüyor.
ABD’nin enerji pozisyonu piyasalara tampon sağladı
ABD’nin net petrol ihracatçısı konumunda bulunması da bu tabloyu şekillendiren önemli unsurlar arasında yer aldı. Ülke, petrol ithalatının büyük bölümünü Kanada ve Meksika’dan gerçekleştirirken, Orta Doğu kaynaklı arz kesintilerine Çin, Hindistan ve Güney Kore gibi ekonomilere kıyasla daha sınırlı maruz kalıyor. Bu durum, Hürmüz Boğazı çevresindeki risklerin ABD varlıkları üzerindeki ilk etkisini nispeten hafifletti. Şubat ayının sonundan bu yana S&P 500 ve Nasdaq vadeli işlemlerindeki düşüş yüzde 3’ü biraz aşarken, Japonya’nın Nikkei endeksi yaklaşık yüzde 10, Hindistan’ın Nifty endeksi yüzde 5 ve Güney Kore’nin Kospi endeksi yüzde 16’nın üzerinde geriledi.
JPMorgan yöneticileri Kriti Gupta ve Justin Beimann, ABD’nin İran ve genel olarak Orta Doğu petrolüne anlamlı ölçüde bağımlı olmadığını, bu nedenle ABD hisselerinin göreli gücünü koruyabildiğini değerlendirdi.
Spot ETF’ler ve siyasi beklentiler etkili oldu
Bitcoin’in ABD finansal koşullarına daha yakın fiyatlanmasında spot Bitcoin ETF’lerinin devreye girmesi önemli rol oynadı. Bu ürünler, kurumsal yatırımcıların Bitcoin’e doğrudan ve düzenlenmiş kanallar üzerinden erişimini kolaylaştırdı. Bunun yanında, 2024 seçimlerinin ardından ABD Başkanı Donald Trump’ın daha gevşek düzenlemeler ve kripto varlıklara daha yakın bir politika çerçevesi sunacağı yönündeki beklentiler de piyasa algısını etkiledi. Böylece Bitcoin, küresel ve sınırsız bir dijital varlık kimliğini korusa da, giderek daha fazla ABD merkezli finansal duyarlılığın göstergesi gibi işlem görmeye başladı.
Fiyat davranışında etkili görülen bir başka unsur da Bitcoin’in çatışma başlamadan önce zaten zayıflamış olmasıydı. Kripto para, son haftalarda kâr realizasyonları ve genel piyasa tedirginliği nedeniyle 60 bin dolar seviyesine kadar geri çekilmişti. Bu düşüşün kısa vadeli satıcıların önemli bölümünü piyasadan temizlediği ve daha istikrarlı bir taban oluşturduğu düşünülüyor. Bu nedenle jeopolitik şokun ilk aşamasında Bitcoin’de sert bir ikinci satış dalgası oluşmadı.
Yine de enerji fiyatlarındaki yükselişin etkisinin tamamen ortadan kalktığını söylemek için erken görülüyor. ABD enerji açısından daha bağımsız bir yapıya sahip olsa da petrol küresel arz ve talep dengesiyle fiyatlandığı için akaryakıt maliyetleri zaman içinde tüketicilere yansıyabiliyor. İlk aşamada piyasalardaki tepkinin sınırlı kalması, orta vadede enflasyon baskısının hissedilmeyeceği anlamına gelmiyor.
JPMorgan’dan Kriti Gupta ve Justin Beimann, enerji bağımsızlığının Amerikalıları yüksek akaryakıt fiyatlarından tamamen korumadığını, ancak fiyat artışlarının pompaya gecikmeli yansımasının kısa vadeli oynaklığı yönetmeyi kolaylaştırdığını vurguladı.
Bu çerçevede uzayan bir çatışma ya da petrol fiyatlarında kalıcı yükseliş, ilerleyen dönemde hem ABD’de tüketici fiyatlarını hem de riskli varlıkların seyrini daha belirgin biçimde etkileyebilir. Şimdilik ABD piyasaları ilk darbeyi sınırlı hasarla atlatırken, Bitcoin de Wall Street’e benzer şekilde bu şoku büyük ölçüde sindirmiş görünüyor.
